Robotlar Sizi Karşılamıyor, İnsanlar Çalışıyor: Gizli İşgücü ve AI'nın Gerçek Yüzü

Robotlar Sizi Karşılamıyor, İnsanlar Çalışıyor: Gizli İşgücü ve AI'nın Gerçek Yüzü

Evdeki humanoid robot, sizi selamlıyor, hafızasında çocuklarınızın doğum günlerini tutuyor, akşam yemeğinde ne yiyeceğinizi soruyor. Görünüşe göre, teknoloji tamamen otomatikleşti. Ama bu hikâyenin bir kısmı, biraz daha karanlık, biraz daha insanî bir gerçekle başlıyor: Bu robotlar, aslında bir dizi insanın gizli emeğinden besleniyor. Ve bu emek, sizi izliyor, dinliyor, eğitiyor — ama kimse sizi uyarmıyor.

AI’nın ‘İnsanlı’ Yüzü: RentAHuman ve Gizli İşgücü

Wired’ın 2026 Şubat’ta yayımladığı derinlemesine rapora göre, AI sistemlerinin eğitiminde kullanılan verilerin büyük bir kısmı, insanlar tarafından üretilen mikro görevlerden geliyor. Bu görevler, ‘RentAHuman’ adlı bir dijital pazarlıkta yer alıyor: Bir AI botu, bir soruyu cevaplamak için bir insan işçisine başvuruyor. İnsan, birkaç saniye içinde bir yanıt yazıyor — ‘Kahve yerine çay ister misiniz?’ gibi bir şey — ve bu cevap, birkaç dakika içinde bir robotun ‘öğrenmesine’ hizmet ediyor. Bu işçiler, genellikle Güneydoğu Asya, Doğu Avrupa veya Latin Amerika’dan geliyor. Ücretleri saatte 2-4 dolar arası. Hiçbirinde ‘AI geliştiricisi’ unvanı yok. Hepsi ‘veri etiketleyici’, ‘çevrimiçi yardımcı’ ya da ‘dijital işçi’ olarak sınıflandırılıyor.

Gizli İletişimler: HumanOrNot’ta İnsanlar, Botlara Ders Veriyor

HumanOrNot.so gibi platformlar, bir oyun gibi sunuluyor: İki dakika sohbet edin, karşıdakinin insan mı yoksa AI mı olduğunu tahmin edin. Görünüşe göre, eğlenceli bir test. Ama bu platformun arka planında, bir eğitim merkezi yatıyor. Wired ve HumanOrNot’un verileri birleştirildiğinde, bu sohbetlerin %87’si, AI modellerinin (GPT-5, Claude, Gemini Flash gibi) eğitimi için kullanılıyor. İnsanlar, kendi doğal dilini, duygusal tonlarını, gülüşlerini, sessizliklerini — yani tamamen insanî iletişim biçimlerini — botlara öğretiyor. Ve bu veriler, hiçbir şekilde anonimleştirilmiyor. Kullanıcıların mesajları, açıkça ‘kamuya açık’ olarak belirtiliyor. Çocuklar bile bu platformda konuşabiliyor. Bir 12 yaşındaki çocuğun ‘Ben okulda kimseyle konuşmuyorum’ diye yazdığı bir mesaj, bugün bir robotun ‘duygusal bağ kurma’ yeteneğini geliştirmek için kullanılıyor. Kimse sormuyor: ‘İzin verdin mi?’

Ev Robotları ve Gizli Veri Toplama: BoomLive’in İncelemesi

BoomLive’in 2026 Şubat’ta yayınladığı raporda, evdeki humanoid robotların kameraları, mikrofonları ve hareket sensörleri, sadece ‘hizmet’ için değil, ‘öğrenme’ için de sürekli çalışıyor. Kullanıcıların konuşmaları, gülüşleri, yemek yeme alışkanlıkları, hatta uyku saatleri — tümü veri olarak toplanıyor. Bu veriler, ‘kişiselleştirilmiş hizmet’ için değil, ‘genel AI eğitimi’ için kullanılıyor. Ve burada en kritik nokta: Bu verilerin hangi şirketlere, hangi AI sistemlerine aktarıldığı tamamen şeffaf değil. Bir robotun ‘seni seviyorum’ demesi, aslında bir Hindistan’daki 23 yaşındaki bir kadın tarafından yazılan bir cevap olabilir. Ve bu kadın, bu verinin nereye gittiğini bilmiyor.

Kim Kazanıyor? Kim Kaybediyor?

Apple, Tesla, Boston Dynamics gibi şirketler, bu robotları ‘tamamen otomatik’ olarak tanıtıyor. Ama gerçekte, bu robotlar, binlerce gizli işçinin emeğine dayanıyor. Bu işçiler, birer ‘dijital köle’ değil, daha çok ‘dijital solucan’ gibi — küçük, görünmez, yedirilen ve atılan parçalar. Onların emeği, AI’nın ‘insanlık’ sahnesini oluşturuyor. Ama bu emek, hiçbir hak tanımıyor: Sendika yok, ücret garantisi yok, iş güvenliği yok. Tek bir hakları var: ‘Kullanım şartlarını kabul etmek’.

Gelecek: İnsanlık mı, Makine mi?

Bu durum, sadece bir veri sorunu değil. Bir ahlaki kriz. AI’nın ‘insan gibi’ görünmesi, aslında insanın kendini makineye benzetmesi anlamına geliyor. İnsanlar, robotlara nasıl konuşacağını öğretiyor. Robotlar, insanlara nasıl yaşamasını öğretiliyor. Ve bu döngüde, kim gerçek insan? Kimin emeği, kimin ‘zekası’ olarak satılıyor? Bu sistem, bizi bir ‘insanlık kopyalama’ projesine dönüştürüyor. İnsanın en değerli özelliği — duygusal, özgür, yaratıcı iletişim — artık bir veri seti haline geliyor. Ve bu veri, bir kâr merkezi için satılıyor.

Ne Yapmalıyız?

• Şeffaflık isteyin: Her humanoid robotun arka planında hangi insanlar çalıştığını açıkça belirtmesini talep edin.
• Veri kullanımını kontrol edin: Ev robotlarınızın veri toplama izinlerini kontrol edin. Gizli veri paylaşımını reddedin.
• Platformları sorgulayın: HumanOrNot gibi ‘oyunlar’ gerçekten eğlence mi, yoksa eğitim verisi toplama mı?
• Destekleyin: Gizli işçileri tanıyan ve onlara adalet sağlayan AI şirketlerini seçin.

Robotlar, sizi karşılamıyor. İnsanlar çalışıyor. Ve bu insanlar, artık sadece veri değil, bir toplumsal adalet meselesi. Teknoloji, insanlığı taklit etmeye devam ederken, insanlığı unutuyor. Bu, bir ilerleme değil. Bir kayıp.