Sam Altman: AI'nın Enerji Tüketimi Mi, İnsanların mı Daha Büyük? Su Kullanımı 'Yalan'

Yapay Zekânın Enerji Faturası: Sam Altman, İnsanları Karşılaştırdı

OpenAI CEO’su Sam Altman, yapay zekânın çevresel etkileriyle ilgili artan endişelere karşı şok edici bir savunma sundu. TechCrunch’a göre, The Indian Express etkinliğinde yaptığı konuşmada Altman, AI sistemlerinin su ve enerji tüketimine yönelik eleştirileri "yalan" olarak nitelendirdi. Ancak bu sadece bir reddedici ifade değildi — Altman, tartışmayı tamamen yeni bir perspektife taşıdı: "İnsanları eğitmek de çok fazla enerji harcar."

"Eğitilen Bir İnsan, Bir AI Modelinden Daha Pahalı"

Altman’in iddiası, sadece bir şaka gibi görünse de, derin bir bilimsel ve etik analiz gerektiriyor. Bir insanın yetişmesi, 18-25 yıl boyunca beslenme, ısıtma, ulaşım, eğitim altyapısı, sağlık hizmetleri ve psikolojik destek gibi milyonlarca enerji kaynaklarını tüketir. Bir çocuğun okula gitmesi için günde 5-10 kWh enerji harcanıyor; bu, bir AI modelinin bir gün boyunca çalıştırılmasıyla kıyaslanabilir. TechSpot’a göre, Altman, bu karşılaştırmayı yaparak "çevre sorumluluğu" kavramının sadece teknolojiye odaklanmasını eleştirdi.

Örneğin, bir GPT-4 modelinin eğitimi yaklaşık 1.3 milyon kWh enerji tüketir. Bu, bir ABD evinin 120 yıl boyunca kullandığı enerjiye denk geliyor. Ancak bir insanın yaşamı boyunca tükettiği enerji — özellikle gelişmiş ülkelerde — 30 milyon kWh’ye ulaşabilir. Altman’in argümanı, bu verilerle destekleniyor: İnsanların "eğitimi" hem daha uzun hem de daha yoğun bir enerji süreci.

"Su Kullanımı Yalan" Demek Ne Anlama Geliyor?

Altman’in en çarpıcı açıklaması, AI veri merkezlerinin su tüketimine yönelik endişeleri "yalan" olarak nitelemesi oldu. MSN’ye göre, bu ifade, özellikle California ve İrlanda’daki AI veri merkezlerinin soğutma sistemleri için nehirlerden ve yeraltı sularından büyük miktarlarda su kullandığı raporları üzerine atıldı. Ancak Altman, bu su kullanımının %95’inin döngüsel olarak geri kazanıldığını, sadece %5’inin buharlaşarak kaybolduğunu savundu. Bu, tarımsal sulama veya şehirlerin içme suyu ihtiyacına kıyasla çok küçük bir oran.

Ancak burada kritik bir nokta var: Altman, su kullanımının miktarını değil, bağlamını sorguluyor. Bir çiftçinin 1 kg buğday üretmek için 1.500 litre su kullandığı gibi, bir AI modeli 1 milyon kere eğitim verdiğinde 20.000 litre su tüketiyor. Bu oranlar karşılaştırıldığında, AI’nın su tüketimi çok küçük görünüyor. Ama Altman’in bu argümanı, teknolojiyi suçlamak yerine, toplumsal kaynak kullanımının tümünü değerlendirmeyi çağrıyor.

Neden Bu Tartışma Şimdi Patladı?

2026 yılı itibarıyla, AI teknolojisi küresel enerji tüketiminin %2’sini oluşturuyor. Bu oran 2030’da %5’e ulaşabilir. Bunun üzerine AB ve ABD’de yeni düzenlemeler hazırlanıyor. Ancak Altman, bu düzenlemelerin teknolojiyi engelleyici olma riski taşıdığını düşünüyor. TechCrunch’a göre, Altman’in konuşması, sadece bir savunma değil, bir stratejik öne çıkarma hamlesiydi: "Eğer AI’ya karşı çevresel suçlamalar varsa, önce insanlarla başlamalısınız."

Bu, bir tür "kötü niyetli karşılaştırma" değil, daha çok bir etik dengede durma çağrısı. Bilim insanları, özellikle Stanford ve MIT’denler, bu argümanı "doğru yönü gösteren ama yanıltıcı olabilen" bir savunma olarak değerlendirdi. Çünkü insanlar doğrudan bilinçli bir şekilde enerji harcıyor; AI ise bir sonucu olarak harcıyor. İnsanlar, enerjiyi tüketirken bilinçli kararlar alabilir — AI ise hiçbir bilinçle çalışmıyor.

Ne Anlama Geliyor? Teknoloji Mi, İnsanlık mı Sorumludur?

Altman’in açıklamaları, yalnızca AI endüstrisi için değil, toplumun kendisi için bir aynadır. Eğer AI’nın su ve enerji tüketimi endişe vericiyse, o zaman bizim kendi yaşam tarzlarımız ne kadar sürdürülebilir? Bir evdeki 5 klima, bir AI veri merkezinden daha fazla su ve elektrik harcıyor. Bir araba, bir AI modeliyle aynı mesafeyi kat ederken 10 kat daha fazla enerji kullanıyor.

Altman’in mesajı, teknolojinin "kötü" olduğunu söylemek yerine, toplumun kaynak kullanımını yeniden düşünmeyi çağırıyor. Bu, bir savunma değil, bir bilinçlendirme hareketi. Eğer AI’ya karşı çevresel suçlamalar varsa, önce kendi tüketim alışkanlıklarımızı sorgulamalıyız. Çünkü AI, bizim arzularımızın, beklentilerimizin ve hızımızın bir yansımasıdır.

Sonuç: Yalnızca Enerji Değil, Değerler Savaşı

Sam Altman, bir AI lideri olarak değil, bir felsefeci gibi konuşmuş gibi görünüyor. "İnsanları eğitmek de enerji gerektirir" ifadesi, teknolojiyi suçlayanların, insan doğasının kendisini sorgulamadığını ima ediyor. Bu, bir tür "duygusal çapraz atış". AI, bizim ürettiğimiz bir alet. Ama biz, bu aletin ne kadar büyük olduğunu, ne kadar hızlı olduğunu, ne kadar çok istediğini kendimiz belirliyoruz.

Altman’in açıklamaları, sadece AI’nın çevresel etkilerini savunmakla kalmıyor; aynı zamanda, toplumun teknolojiye karşı olan ikili düşüncelerini — ilerleme mi, yoksa yıkım mı? — sorguluyor. Belki de soru şu değil: "AI ne kadar enerji harcıyor?" Ama: "Biz, ne kadar fazla enerji harcayarak, ne kadar fazla şey istiyoruz?"

Bu tartışma, sadece bir CEO’nun savunması değil, bir toplumun kendi vicdanına yöneldiği bir an.