Microsoft Bulut Monopolüne FTC Saldırıya Geçti: AI İle Birleşen Teknolojik Sömürge Mi?

Microsoft’un Bulut ve AI Monopolüne FTC Saldırıya Geçti: AI İle Birleşen Teknolojik Sömürge Mi?

Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Komisyonu (FTC), 16 Şubat 2026 tarihinde resmen Microsoft’un Azure bulut hizmetleri ve yapay zeka (AI) ekosistemi üzerindeki hakimiyetini soruşturmaya başladığını duyurdu. Bu adım, sadece bir şirketin piyasa payını kontrol etmesiyle sınırlı değil; dijital dünyanın geleceğini şekillendiren temel altyapıların tek bir elde toplanması riskini gündeme getiren tarihi bir karar.

FTC’nin açıklamasında, Microsoft’un Azure’unu, OpenAI ile olan derin entegrasyonu ve bu entegrasyonun yazılım geliştiricileri, kurumsal müşteriler ve hatta küçük bulut sağlayıcıları üzerindeki etkisi üzerinde duruldu. Microsoft’un Azure’a özel olarak optimize edilmiş AI modellerini, Azure kullanan müşterilere sadece bu platform üzerinden sunması, rekabeti zorlaştırıyor. Bu, teknoloji tarihindeki en büyük "kilitli ekosistem" senaryolarından biri olarak değerlendiriliyor.

Neden Şimdi? Neden Microsoft?

2025 yılında Microsoft, Azure üzerindeki AI servislerinin %68’ini OpenAI’den geliştirdiği modellerle destekledi. Bu, Google Cloud ve Amazon Web Services (AWS) gibi rakipler için bir şok oldu. Rakipler, AI modelini kendi bulutlarında çalıştırmak isteseler bile, Microsoft’un modeli Azure’a özel olarak optimize ettiğini ve diğer platformlarda performans kaybı yaşattığını iddia ediyor. Bu durum, teknik bir tercih değil, pazarı kapatma stratejisi olarak algılanıyor.

Reuters’a göre, 2025 sonunda Azure, küresel bulut piyasasında %37’lik payla lider konumda. Ancak bu rakam, AI odaklı hizmetlerde %52’ye çıkıyor. Microsoft’un bu alandaki tekelleşmesi, özellikle küçük ve orta ölçekli şirketler için maliyet artışlarına, esneklik kaybına ve yenilikçi çözümler üretme imkânlarının kısıtlanmasına yol açıyor. Tek bir şirketin, hem altyapıyı hem de zekayı kontrol etmesi, dijital özgürlüğü tehdit ediyor.

"Semantic Ablation" ve AI’nın Yaratıcılığı Öldürmesi

FTC’nin soruşturmasının daha da derin bir boyutu, AI’nın yaratıcı süreçler üzerindeki etkisiyle ilgili. The Register’ın 16 Şubat’ta yayımladığı "Semantic Ablation: Why AI Writing Is Boring and Dangerous" başlıklı makalede, AI tarafından üretilen içeriklerin anlamsal derinliğini kaybettiği, yani "anlamın soyutlanmasına" (semantic ablation) uğradığı savunuluyor. Bu, Microsoft’un AI modellerinin, geliştiricilere sunulan "hızlı çözüm"lerin ardında yatan bir riski temsil ediyor: Yaratıcılığın standartlaştırılması.

Örneğin, bir yazılımcı, Azure’daki bir AI aracını kullanarak bir kod parçası üretiyor. Bu kod, performanslı ama kopya gibi. Aynı kod, yüzlerce başka firma tarafından kullanılıyor. Sonuç? Dijital dünya, birbirine benzeyen, özgün olmayan, yaratıcı olmayan sistemlerle doluyor. FTC, bu durumun sadece ticari değil, kültürel ve entelektüel bir tehlike olduğunu düşünüyor. AI, araç olmalı; kreatif sürecin sahibi olmamalı. Microsoft’un AI’ya dayalı ekosistemi, bu sınırı bulanıklaştırıyor.

Rekabetçi Piyasa mı, Tekelci Ekosistem mi?

Microsoft, bu soruşturmaya karşı "yeni teknolojilerin entegrasyonu, kullanıcı deneyimini iyileştiriyor" diyerek savunma yapıyor. Ancak FTC, bu argümanın eski bir teknoloji devleti için geçerli olduğunu, ancak AI çağında geçerli olmadığını savunuyor. Google ve AWS, AI modellerini açık kaynakla sunarken, Microsoft, kendi ekosisteminde kilitli bir model uyguluyor. Bu, "veri ve algoritma kilitlenmesi" olarak adlandırılıyor.

Ekonomistler, bu durumun 1990’lardaki Microsoft’un Windows monopoliyle benzer olduğunu söylüyor. O zamanlar, işletim sistemi, tüm yazılımların kapısıydı. Şimdi, bulut ve AI, tüm dijital çözümlerin kapısı. Eğer bu kapı sadece bir şirkete aitse, dijital özgürlük sona eriyor.

Gelecek: Düzenleme mi, Devrim mi?

FTC’nin bu adımı, sadece Microsoft’u hedeflemiyor. Aynı zamanda, teknoloji devlerinin nasıl davranması gerektiğini tanımlayan bir öncülük oluşturuyor. Eğer bu soruşturma, Microsoft’un AI ve bulut entegrasyonunu kısıtlayacaksa, bu, Google, Amazon ve Apple için de bir uyarı olacak. Dijital dünya artık, "kimin kontrolünde" değil, "kimin yarattığı" ile ölçülüyor.

2026, teknoloji tarihinde bir dönüm noktası olabilir. Microsoft’un AI bulutu, bir fırsat mı, yoksa bir tehdit mi? FTC’nin kararı, sadece bir şirketin geleceği değil, tüm dijital toplumun yapısını belirleyecek. Yaratıcılık, rekabet ve özgürlük — bu kelimeler artık sadece politik sloganlar değil, teknolojik sağlığın temel taşları.

• Microsoft’un Azure ve OpenAI entegrasyonu, rekabeti zorlaştırıyor
• AI içeriklerinde "anlam kaybı" (semantic ablation) endişesi artıyor
• FTC, teknoloji monopollerinin dijital özgürlüğü tehdit ettiğini düşünüyor
• Azure’da kilitli AI modelleri, küçük şirketleri dışlıyor
• 1990’lardaki Windows monopoliyle karşılaştırılan bu durum, yeni bir dönüm noktası
• Gelecekteki dijital ekosistemler, açık mı, yoksa kilitli mi olacak?

Bu soruşturma, sadece bir şirketin piyasa payını değil, dijital çağın en temel değerlerini sorguluyor. Ve bu kez, bir devlet kurumu, teknoloji devlerinin önceliklerini değiştirmeye çalışıyor.