Ring Kameraları ve Kayıp Köpekler: Gözetim Devletinin Günlük Tehdidi

Ring’in ‘Sevimli’ Reklamı, Toplumu Korkuttu

Ring, Amazon’un sahibi olduğu akıllı kapılı kamera sistemi, 2024 Super Bowl’da yayınladığı bir reklamla hem milyonlarca izleyiciyi etkiledi hem de derin bir toplumsal tepkiye neden oldu. Reklamda, bir köpeğin kaybolması üzerine sahipleri, Ring kameralarını kullanarak komşuların bahçelerini, sokakları ve hatta kapılardaki hareketleri tarayarak köpeği buluyor. Reklamın tonu, ‘sevimli’, ‘duygusal’ ve ‘teknolojiyle çözüm’ olarak tasarlanmış; ama izleyicilerin çoğu, bu ‘çözümün’ aslında bir gözetim devletinin küçük, evsel bir versiyonu olduğunu fark etti.

Neden Bu Kadar Korkutucu?

Ring’in reklamı, sadece bir köpeğin kaybolmasını anlatmıyor. Kamera ağlarının, mahallelerdeki her hareketi kaydedip, paylaşmayı ve sorgulamayı normalleştirdiğini gösteriyor. Bir köpeğin kaybolması, bir insana ait bir trajedi. Ama bu trajediyi çözmek için, komşunun kapısını, arka bahçesini, çocuklarının oynadığı oyun alanını izleme izni istemek… bu, güvenlikten çok, toplumsal denetimin normalleşmesi.

Ring, kullanıcılarına ‘Neighborhoods’ adlı bir platform sunuyor: Mahalledeki tüm kameraların görüntülerini bir araya getiren, bir tür yerel gözetim ağı. Bu platformda, biri bir köpek kaybı bildirince, tüm komşuların kameraları otomatik olarak o bölgeyi tarar. Kimse sormadan, kimse izin vermeden. Bu, ‘gözlemci toplumu’nu değil, ‘gözlemci mahallesi’ni yaratıyor.

Teknoloji mi, Yoksa Sosyal Basınç mı?

Ring’in bu özelliği, teknolojik bir yenilik değil, sosyal bir zorlama olarak işliyor. Kullanıcılar, ‘Komşumun kamerası var, benim de olmalı’ mantığıyla kamera kuruyor. Kimse açıkça ‘gözlemci ol’ demiyor; ama sessizce, ‘gözlemci olmazsan güvenli değilsin’ mesajı veriliyor. Bu, klasik bir toplumsal baskı: ‘Sen de yapmazsan, sen suçlusun.’

Özellikle ABD’deki küçük şehirlerde, bu baskı çok daha güçlü. Polis kaynakları yetersizken, Ring kameraları, ‘kendi kendine polislik’ olarak görülüyor. Ama bu polislik, yasal denetimden, şeffaflıktan ve adaletten uzak. Kimin hangi videoyu izlediğini, neden paylaştığını, hangi profilleri hedef aldığını kimse bilmiyor. Ring’in veri politikaları, Amazon’un veri toplama kültürünü sürdürüyor: Her hareket, her ses, her gece 2 saati kaydediliyor. Ve bu veriler, zamanla ‘davranış profilleri’ne dönüştürülüyor.

Kayıp Köpekler, Gerçek Bir Sosyal İhtiyaç mı?

Elbette, köpeklerin kaybolması bir gerçek sorun. ABD’de yılda yaklaşık 10 milyon evcil hayvan kayboluyor. Ring’in bu soruna çözüm sunmak istediğini iddia etmesi mantıklı geliyor. Ama çözüm, teknolojiyle değil, toplumsal ilişkilerle olmalı: Mahallelerde köpek sahipleri toplulukları, yerel kayıp hayvan portalı, sosyal medya grupları, hatta sadece komşularla konuşmak. Ring’in reklamı, bu insan ilişkilerini tamamen yok ediyor. Senin köpeğini bulmak için, komşunun evini izlemek zorundasın. Senin güvenliğin, başkasının mahremiyetinin faturasına ödeniyor.

Ne Anlama Geliyor Bu?

Ring’in reklamı, sadece bir ürün tanıtımı değil, bir toplumsal deneyim. Bu deneyim, bize şunu öğretiyor: Gözetim, artık ‘güvenlik’ olarak satılıyor. Ve biz, bu satışı kabul ediyoruz. Çünkü korkuyoruz. Çünkü polis gelmiyor. Çünkü bir köpek kayboldu. Ama bu kabul, bizi bir daha asla geri alamayacağımız bir yola sokuyor.

2024’te, bir köpeğin kaybolması, bir evin kapısını izlemek için binlerce insanın kamerasının devreye girmesini gerektiriyor. Bu, teknolojinin bizi daha güvenli hale getirdiği anlamına gelmiyor. Bu, bizi daha denetlenebilir hale getirdi. Ve bu denetim, bir gün, bir köpeğin yerine bir çocuğun kaybolması, bir protestonun organizasyonu ya da bir siyasi görüşün paylaşılmaması için kullanılabilir.

Ne Yapmalıyız?

• Kameraları mahallede zorunlu hale getirmeyin. Güvenlik, zorlama değil, seçim olmalı.
• Ring’in Neighborhoods platformunu kullanmıyorsanız, kameranızı kapalı tutun. Her hareket kaydediliyor.
• Yerel topluluklarla işbirliği yapın. Köpek kaybı için bir mahalle listesi kurun, değil bir gözetim ağı.
• Politikacıları ve yerel yönetimleri sorumlu tutun. Kameraların veri kullanımını yasal olarak sınırlamak için baskı yapın.

Ring’in reklamı, bize ‘güvenli bir dünya’ sunuyor. Ama bu dünya, sadece senin evin değil, komşunun evinin de kapısının önünde bir kamera ile başlıyor. Ve bir gün, bu kameralar, senin hangi saatte dışarı çıktığını, kiminle konuştuğunu, hangi kitapları okuduğunu bilecek. Köpek kaybı, sadece bir başlangıçtı. Gerçek sorun, bizim bu başlangıcı ‘sevimli’ bulmamız.