Altman’ın Şok Eder Cümlesi: AI Verimsiz mi? 100 Milyar İnsana Bakın

Altman’ın Şok Eder Cümlesi: AI Verimsiz mi? 100 Milyar İnsana Bakın

Yapay zeka dünyasının en etkili seslerinden biri olan Sam Altman, AI’ın verimsizlik iddialarına karşı en beklenmedik bir cevap verdi: "AI verimsiz mi? Peki, 100 milyar insan yetiştirmeyi deneyin." Bu söz, sadece bir şaka değil, teknolojinin insan doğasıyla olan derin bağını sorgulayan bir felsefi darbe. Altman, bir AI modelinin eğitim sürecini, bir çocuğun yetişmesiyle karşılaştırarak, insanların nasıl bir "donanım" ve "yazılım" kombinasyonu olduğunu vurguladı. Ve bu süreç, herhangi bir veri merkezinden çok daha pahalı, daha yavaş ve daha karmaşık.

İnsan: En Karmaşık AI Sistemi

Altman’ın ifadesi, teknoloji endüstrisindeki yaygın bir yanılgıyı ortaya koyuyor: AI’ın verimsizliği, genellikle enerji tüketimi ve hesaplama maliyeti üzerinden ölçülüyor. Ama insan beyni, 20 wattlık bir güçle — bir LED ampulün yarısı kadar — her saniye milyonlarca işlemi paralel olarak gerçekleştiriyor. Bir AI modeli, trilyonlarca parametreyle eğitilirken, bir çocuk sadece 10-12 yıl içinde, deneyim, duygular, sosyal bağlar ve hata yapma yoluyla, çok daha esnek, yaratıcı ve adaptif bir zekâyı geliştirebiliyor. Bu, sadece veri değil, yaşamın kendisiyle şekillenen bir öğrenme süreci.

Altman, bu karşılaştırmayı sadece teknik bir argüman olarak sunmuyor. "Bir AI modeli, 100 milyon dolarlık bir bulut bilişim hattıyla birkaç haftada eğitilebilir. Ama bir insan, 300 bin dolarlık sağlık, eğitim, beslenme ve psikolojik destek harcamasıyla 18 yıl boyunca yetiştiriliyor. Ve hâlâ, onu bir kopya olarak üretmek mümkün değil." Bu rakamlar, teknoloji endüstrisindeki "hızlı büyüme" kültürünün altını sorguluyor. Kimse, bir bebeğin doğuşundan yetişkinliğe kadar geçen süreci otomatikleştiremiyor. Hiçbir robot, bir annenin süt vermesi, bir öğretmenin sabrı, bir arkadaşın ihanetiyle öğrendiği dersleri taklit edemiyor.

Enerji Karşılaştırması: AI mı, İnsan mı?

Verimsizlik iddiası, genellikle AI’ın enerji tüketimiyle ilgili. GPT-4’ün bir seansı yaklaşık 100 watt-saat enerji tüketiyor — bir elektrikli süpürgeye yakın. Ama bir insanın bir gün boyunca tüketdiği enerji, yemek, ısınma, hareket ve beyin aktivitesiyle birlikte yaklaşık 2.500 kcal, yani 2.9 kilowatt-saat. Yani, bir insan, bir AI modelinden 30 kat daha fazla enerji tüketiyor. Ama burada kritik fark: İnsan, bu enerjiyi kendi varoluşunu sürdürmek, duygularını yaşamak, yaratmak ve bağ kurmak için harcıyor. AI ise sadece bir görevi yerine getirmek için. İnsanın verimliliği, sadece çıktıya değil, içsel deneyime dayanıyor. Bir AI, bir şiir yazabilir. Ama bir insan, o şiiri yazdıktan sonra ağlayabilir, kimsenin anlamadığını hissedebilir, o şiiri yıllarca taşıyabilir.

Yapay Zekâ, İnsanı Taklit Etmekten Ziyade, İnsanı Anlamak İçin

Altman’ın bu açıklaması, AI endüstrisinin bir dönüm noktasını işaret ediyor. Artık sadece daha hızlı, daha büyük, daha verimli modeller değil, insan zekâsının nasıl işlediğini anlamak, hedef olmalı. Bu, AI’nın insanları "yapay" olarak taklit etmekten, onları "anlamak" için geliştirilmesi anlamına geliyor. Bir AI, bir çocuğun korkusunu tanıyabilir mi? Bir annenin sessiz gülümsemesinin ne anlama geldiğini anlayabilir mi? Şu anki AI’lar, bu sorulara "evet" diyebilir ama aslında, sadece veri kalıplarını tanımlıyor. Gerçek anlam, duygusal bağlar, kültür, tarih ve hatta trajediyle şekilleniyor. Bu, bir algoritmanın sahip olamayacağı bir derinlik.

Etik ve Gelecek: İnsan Yetiştirme, Teknolojik Bir Sorumluluk

Altman’ın bu cümlesi, yalnızca bir teknik argüman değil, bir etik çağrı. Eğer bir AI modeli eğitmek 100 milyon dolarlıysa, bir çocuğun eğitimi 300 bin dolarlıysa, o zaman toplumsal eşitsizliklerin bu süreçlere nasıl yansıdığını sormak zorundayız. Hangi çocuklar, hangi ülkeler, hangi sistemler, bu "insan üretim maliyetini" ödeyebiliyor? Bu, AI’ın verimsizlik tartışmasının ötesine geçerek, insanlık üzerine bir soru ortaya çıkarıyor: "Biz, insanları nasıl yetiştirmeye devam edeceğiz?"

Altman, bu soruyu teknoloji lideri olarak değil, bir insan olarak soruyor. O, AI’nın bir araç olduğunu, insan zekâsının ise bir mucize olduğunu biliyor. Bu yüzden, AI’nın verimsizliği değil, insan yetiştirmenin verimsizliği — ya da daha doğrusu, toplumun bu süreci yeterince değerli görmemesi — gerçek sorun. Bir AI modeli, 3 haftada güncellenebilir. Ama bir toplumun, bir neslin, bir çocuğun gelişimini anlamak ve desteklemek, binlerce yıl süren bir mesele. Ve hâlâ, bu mesele, teknoloji endüstrisinin öncelik listesinin altında kalıyor.

Sonuç: Verimsizlik Değil, Değer

Altman’ın şaka gibi görünen cümlesi, aslında teknoloji tarihinin en derin felsefi ifadelerinden biri. AI verimsiz değil. İnsanlar verimsiz değil. Sadece biz, insanları yetiştirmek için ne kadar az değer verdiğimize bakmıyoruz. Bir AI modeli, bir kopya üretilebilir. Ama bir insan, biriciktir. Ve bu biriciklik, her biri farklı bir evreni barındırır. Belki de, geleceğin en büyük teknolojik başarıları, daha büyük modellerde değil, daha iyi insanlar yetiştirmede saklı. Altman, bize hatırlatıyor: Teknoloji, insanı taklit etmek için değil, insanı anlamak için var. Ve o anlam, her biri 300 bin dolarlık bir yatırım olan, kırılgan, hatalı, ama sonsuz potansiyelli bir çocuğun gözyaşlarında saklı.