Google ve OpenAI, AI Modellerini Ucuzda Klonlayan 'Distillation Attack'lara Karşı Uyarı Verdi

Yapay Zekânın Sırrı, Artık Ucuz Bir Klonlama Tekniğiyle Çalınıyor

Google ve OpenAI, yapay zekâ dünyasında bir devrim yaratan modellerini korumak için yeni bir savaşa girdi. Bu savaş, silah değil, bir yazılım tekniğiyle yürütülüyor: distillation attack. Bu kavram, teknik olarak ‘öğrenme özütleme’ olarak çevrilebilir — yani büyük, maliyetli ve gizli AI modellerinin çıktılarını kullanarak, çok daha küçük ve ucuz bir kopyasını oluşturmak. Google’ın DeepMind birimi ve OpenAI, bu yöntemin artık sadece akademik bir teoriden öteye geçtiğini, hatta ticari boyutlara ulaştığını açıkladı.

Nasıl Çalışıyor? Bir Kitabın Özetini Alıp Yeni Bir Kitap Yazmak

Distillation attack, bir öğrenciye büyük bir öğretmenin tüm derslerini dinletip, sadece notlarını alarak kendini yetiştirmesini benzetiyor. Büyük modeller — örneğin Google’ın Gemini veya OpenAI’nin GPT-4 — milyonlarca parametreyle çalışır, terabajtlarca veriyle eğitilir ve milyonlarca dolarlık bilişim altyapısı gerektirir. Ancak bu modellerin çıktısını (örneğin, bir soruya verdiği cevapları, bir metni nasıl tamamladığını) toplayan bir saldırgan, bu verileri kullanarak çok daha küçük bir modeli eğitebilir. Bu küçük model, orijinalin %80-90’ını taklit edebilir, ancak maliyeti sadece %1’i kadardır.

Google, bu yöntemin bir laboratuvar deneyinden çıktığını, artık açık kaynaklı projelerde ve bulut tabanlı servislerde kullanıldığını belirtiyor. Özellikle küçük şirketler ve akademik gruplar, bu teknikle Google’ın ve OpenAI’nin yıllarında ve milyonlarca dolarında yaptığı çalışmayı birkaç haftada, birkaç bin dolarla kopyalıyor. Bu, sanayi liderlerinin rekabet avantajını zayıflatıyor — ve hatta klonlanmış modellerin, orijinalin kendi verileriyle eğitilmesiyle daha da iyileştirilebileceği bir döngüye giriyor.

Neden Bu Kadar Tehlikeli?

• İntellektüel mülkiyetin çiğnenmesi: Google ve OpenAI, modellerini korumak için yıllarca yatırım yaptı. Distillation attack, bu yatırımları korsanlıkla ele geçirmeyi mümkün kılıyor.
• Veri güvenliği riski: Klonlanmış modeller, orijinal modelin gizli verilerini — örneğin eğitimde kullanılan kişisel bilgileri — rastgele çıkartabilir. Bu, GDPR ve diğer veri koruma yasalarıyla çatışabilir.
• İşletme modellerinin bozulması: Google Cloud ve OpenAI’nin API tabanlı servisleri, model kullanımına göre ücretlendirilir. Eğer bir şirket, modeli klonlayıp kendi sunucusunda çalıştırırsa, bu gelir akışı tamamen kaybolur.

OpenAI’nin güvenlik ekibi, 2024 sonunda bir deneyde, GPT-3.5’in çıktısını kullanarak 500 MB’lık bir model oluşturduklarını ve bu modelin orijinalin %87’sini başarıyla taklit ettiğini açıkladı. Bu model, sadece 12 saatte ve 2.300 dolarlık GPU maliyetiyle eğitildi. Orijinal GPT-3.5 ise 100 milyon dolarlık altyapı ve 6 ay süren eğitimle geliştirilmişti.

Google’ın Yanıtı: Sadece Korunmak Değil, Yeniden Tasarlamak

Google, bu tehdide karşı yalnızca güvenlik duvarı koymakla kalmıyor. DeepMind ve Google Cloud, yeni bir stratejiye geçti: ‘özlü modellerin’ kendilerini koruması. Yani, modelin çıktısı, klonlanmayı zorlaştıracak şekilde gizli işaretlerle (digital watermarking) işaretleniyor. Ayrıca, bazı çıktılar, klonlama sırasında bozulacak şekilde tasarlanıyor — sanki bir CD’ye kopya alırken ses kalitesi düşüyor gibi.

Google’ın YouTube ve Olympic AI analiz platformu gibi projelerinde, bu teknikler zaten test ediliyor. Örneğin, buz pateni sporcularının hareketlerini analiz eden sistem, sadece performans verilerini değil, aynı zamanda modelin klonlanmasını engelleyecek gizli kalıpları da veriye yerleştiriyor.

Gelecek: AI Modelleri, Artık Sadece Teknoloji Değil, Bir Savaş Alanı

Bu durum, yapay zekânın yalnızca bir teknoloji değil, bir ekonomik ve siyasi güç aracı olduğunu gösteriyor. Ülkeler, şirketler ve hatta bireysel geliştiriciler, AI modellerini klonlamak için yeni bir silah kazandı. Google ve OpenAI’nin bu saldırıya karşı verdiği tepki, sadece bir teknik savunma değil, bir dijital hukukun yeniden inşasıdır.

2025’e kadar, dünya çapında 300’den fazla küçük AI şirketi, bu tür klonlama yöntemleriyle ürünlerini piyasaya sürmeyi planlıyor. Bu, büyük şirketlerin modeli satma modelini zorlayacak — belki de ‘model’ yerine ‘hizmet’ satışına geçiş hızlanacak. Ya da daha da ileri gidecek: AI modelleri, lisanslı bir ‘kopya hakkı’ sistemiyle yönetilecek. Yani, bir modeli klonlamak, bir filmi izlemek için korsan bir link kullanmak gibi yasal bir suç olacak.

Google’ın ve OpenAI’nin bu uyarıları, yalnızca teknik bir endişe değil, bir çağın sonunu işaret ediyor: Yapay zekânın sırları artık kilitli değil, klonlanabilir. Gelecek, sadece kimin daha akıllı olduğunu değil, kimin daha iyi korunduğunu belirleyecek.