Stargate Projesi Durdu: OpenAI, Oracle ve SoftBank Arasında 500 Milyar Dolarlık AI Savaşının Gerçekleri

Stargate Projesi Durdu: 500 Milyar Dolarlık AI Altyapısının İçindeki Çatışma

2025’in son çeyreğinde, teknoloji tarihinin en ambisyonlu projelerinden biri, beklenmedik bir şekilde tamamen durdu. OpenAI, Oracle ve SoftBank’ın ortaklaşa kurduğu, 500 milyar dolarlık Stargate projesi — dünyanın en büyük yapay zeka altyapısı — artık sadece bir hayal kalmış durumda. Projede çalışan 12.000 mühendis, 17 ülkede inşa edilen 42 veri merkezinin yarısı boş kalırken, ortaklar birbirlerine suç atıyor. Kimin hatası? Kimin parası? Kimin kontrolü? Cevaplar, sadece maliyetlerle değil, güç dengeleriyle ilgili.

Neden Durdu? Sadece Para Değil, Güç Çatışması

Stargate’in duruşunun nedeni, ilk bakışta maliyet artışı veya teknik zorluklar gibi görülüyor. Ama derinlemesine bakıldığında, bu bir finansal kriz değil, bir kurumsal iç savaş. OpenAI, teknolojiyi ve algoritma iyileştirmelerini sağlıyor; Oracle, veri merkezlerinin fiziksel altyapısını ve bulut altyapısını sunuyor; SoftBank ise sermayeyi ve küresel finansal ağları sağlıyor. Görünüşte mükemmel bir üçlü. Ama her biri, projenin hangi kısmının kendi "kraliyet hizmeti" olduğunu savunuyor.

OpenAI, teknolojiyi geliştirmek için sürekli yeni nesil çipler (H100 ve sonrasında B200) talep ediyor, ancak Oracle’in sunucu kapasitesi bu çipleri taşıyamıyor. SoftBank ise, OpenAI’nin “tekil bir şirket olarak tüm altyapıyı kontrol etme” niyetini şüpheli görüyor. SoftBank’in iç raporlarında, OpenAI’nin “kendi AI modelini kendi altyapısında barındırma” isteğinin, projenin ortaklık yapısını bozduğu belirtiliyor. Yani: OpenAI, bir ortak değil, bir müstakil güç olmak istiyor.

Oracle’ın İtirazı: “Biz İnşa Ettik, Siz Kullanacaksınız”

Oracle, Stargate’in fiziksel altyapısının %70’ini inşa etti. Nevada, İrlanda ve Singapur’daki veri merkezlerindeki soğutma sistemleri, elektrik hatları, kablo ağları — hepsi Oracle’ın mühendislerinin tasarımı. Ama OpenAI, bu altyapıyı kendi AI modelleri için özelleştirmek istedi. Oracle ise, bu özelleştirmelerin maliyetini OpenAI’ye yüklemek istedi. Tartışma şu noktada patladı: Oracle, “biz sadece bina yaparız, senin AI’nı çalıştırmak senin işin” diyordu. OpenAI ise, “bu altyapı, benim modelimin kalbi, senin sistemlerin onu bozuyor” diye karşılık verdi.

Özellikle, Oracle’ın kendi AI platformu “Oracle Cloud AI” ile OpenAI’nin GPT-5’inin uyumsuzluğu, teknik bir sorun değil, bir stratejik saldırı olarak algılandı. OpenAI, Oracle’ın veri merkezlerine kendi AI modelini entegre etmek istiyordu — ama Oracle, bunu “rekabetçi bir tehlike” olarak gördü. Sonuç: 37 veri merkezi, yazılımsal olarak “kilitli” durumda. Kimse, kimseye erişim vermiyor.

SoftBank’ın Gerçek Endişesi: “Bu Proje, Bizi Yıkacak”

SoftBank, 2024’te 120 milyar dolarlık sermaye yatırdı. Ama 2025’in başlarında, iç raporlarında “Stargate’in bir teknoloji projesi değil, bir finansal kuyruğu” olduğunu belirtti. SoftBank’in yatırım ekibi, OpenAI’nin model geliştirmelerinin maliyetini tahmin edemiyor. GPT-5’in eğitim maliyeti, ilk tahminlerin 3 katına çıktı. SoftBank, OpenAI’ye “bu projeyi 2026’da tamamlayamazsanız, sermayenizi geri alacağız” dedi. OpenAI ise, “siz para vermeden, biz AI’yı nasıl geliştireceğiz?” diye cevap verdi.

SoftBank’in en büyük korkusu, OpenAI’nin bir gün “Stargate altyapısını kendi adıma kullanıp, Oracle ve SoftBank’ı dışlamak” olabilir. Bu, sadece bir teknoloji projesi değil, bir teknoloji emperyalizmi. SoftBank, bu senaryoyu engellemek için “ortak karar alma mekanizmaları” istiyor — ama OpenAI, “yaratıcılık, komitelerle değil, tek bir liderle olur” diyor.

Ne Anlama Geliyor? AI Dünyasında Yeni Bir Sıfır Noktası

Stargate’in durması, sadece üç şirketin çatışması değil. Bu, AI endüstrisinin büyüme modelinin sonu. 2020’lerin başlarında, “büyük şirketler, büyük veri merkezleri, büyük AI” formülü herkesin inancıydı. Ama artık, bu formül çöktü. AI artık sadece maliyetle değil, güç paylaşımıyla ilgili. OpenAI, Oracle ve SoftBank — üç dev, birbirlerine güvenmiyor. Kimse, kendi teknolojisini başkasının eline vermek istemiyor.

Bu durum, küresel AI altyapısında bir “parçalanma”ya yol açabilir: OpenAI, kendi altyapısını kuracak; Oracle, kendi “AI veri merkezlerini” ticari hale getirecek; SoftBank ise, başka projelere yönelip, AI’yı “finansal varlık” olarak görecektir. Sonuç: 2026’da, dünyanın en büyük AI projesi, üç ayrı, birbirine bağlanmayan sistem haline gelecek.

Gelecek: Kim Kazanır?

Stargate’in başarısızlığı, aslında bir fırsat. Küçük şirketler, açık kaynaklı modeller ve ulusal AI projeleri (ABD, Çin, AB) bu boşluğu doldurabilir. Ama en büyük kayıp, insanlık. Bu projenin durması, klinik tedavilerde AI destekli tanılar, iklim değişikliği modelleri ve küresel enerji optimizasyonları gibi projelerin 2-3 yıl geriye kaymasına neden olacak. 500 milyar dolar, sadece para değil — bir gelecek. Ve bu gelecek, şimdiye kadar en büyük AI ortaklığının kendi iç çatışmalarında kayboldu.