Medikal Verilerini OpenAI’ye Güvenebilir miyiz? ChatGPT Health’in Gerçek ve Gizli Yanıları

ChatGPT Health: Tıbbi Verilerin Yapay Zekaya Aktarılması mı, Yoksa Bir Tehlike mi?

Geçen ay, OpenAI’nın sunduğu ChatGPT Health hizmeti, tıbbi veri güvenliği ve yapay zekanın sağlık sektöründeki rolü üzerine küresel bir tartışma yarattı. Kullanıcılar artık Apple Health, MyFitnessPal ve diğer sağlık uygulamalarından doğrudan veri aktarabiliyor. Bu veriler, hasta tarihini, kan basıncını, şeker seviyelerini ve hatta ilaç kullanımını içeriyor. OpenAI, bu verilerin model eğitimi için kullanılmayacağını ve yalnızca kullanıcıya kişiselleştirilmiş sağlık önerileri sunmak amacıyla işleneceğini açıkladı. Ancak bu açıklamalar, teknolojiye güvenenlerle şüpheci olanlar arasında derin bir bölünmeye neden oldu.

Ne Yapılıyor? Bilimsel Temeller ve Gerçek Uygulamalar

OpenAI, bu hizmeti sadece pazarlama çabası olarak değil, 260’dan fazla doktorun katıldığı bir değerlendirme projesi olan HealthBench ile destekliyor. Bu ekip, 60 ülkeden uzmanlarla birlikte, yapay zekanın klinik senaryolarda nasıl tepki verdiğini test etti. Örneğin, bir hasta 38°C ateş, baş ağrısı ve bulantı şikayetiyle başvurduğunda, ChatGPT Health’in doğru tanıları öne sürüp sürmediği, tehlikeli ilaç etkileşimlerini fark edip edemediği incelendi. Sonuçlar, özellikle ilk basamak sağlık hizmetlerindeki eksiklikleri giderme potansiyeli açısından umut vericiydi.

Daha da ilginç olan, Kenya’daki Penda Health ile yürütülen pilot proje. Burada, AI bir klinik ortak olarak hasta randevularında gerçek zamanlı uyarılar veriyor: ‘Bu ilaç, hastanın kan basıncı ilaçlarıyla etkileşime giriyor’, ‘Bu semptomlar diyabetik nöropatiye işaret ediyor’. Doktorlar, bu uyarıları ‘gözden kaçırdığımız küçük işaretler’ olarak tanımlıyor. Bu, yapay zekanın sadece bilgi verici değil, klinik kararları destekleyen bir ‘ikinci göz’ olarak işlev gördüğünü gösteriyor.

Neden Güvenmiyorlar? Gizlilik, Veri Kullanımı ve Etik Açıklamalar

Ancak bu başarılar, gizlilik kaygılarını tamamen yok etmiyor. OpenAI’nin ‘veriler eğitimde kullanılmayacak’ sözü, teknik olarak doğru olabilir ama tamamen güvenilir değil. Şirketin veri politikaları, sonraki bir yıldan sonra değişebilir. Ayrıca, verilerin ‘sadece kullanıcıya hizmet etmek’ amacıyla kullanıldığını iddia etmek, veri depolama, erişim kontrolü ve üçüncü parti entegrasyon risklerini göz ardı ediyor. Örneğin, b.well gibi veri entegrasyon sağlayıcısı, verilerin hangi standartlarda korunduğunu açıkça paylaşmıyor.

İkinci büyük endişe, verilerin anonymized (anonimleştirilmiş) olarak kullanılması. Gerçekten anonim olabilir mi? Bir hastanın yaş, cinsiyet, il, ilaçlar ve teşhisleri bir araya getirildiğinde, bu verileri kimliklendirmek çok zor değil. 2023 Harvard araştırmasına göre, sadece 4 veri noktası (doğum tarihi, posta kodu, cinsiyet ve hastalık) ile 87% Amerikalının kimliği tek başına tekrar tanımlanabiliyor. Bu durumda, ‘anonim veri’ kavramı, teknik bir kandırma olabilir.

Kullanıcılar Ne Düşünüyor? Reddit’ten Gerçek Sesler

Reddit’teki tartışma’da 2.300’dan fazla yorum var. Bir kullanıcı yazıyor: ‘Benim diyabetimle ilgili 10 yıllık verimi bir AI’ye vermek mi? Hayır, doktoruma veririm.’ Başkası ise: ‘Doktorlarım 5 dakikada bana bakıyor. ChatGPT 30 dakika analiz ediyor. Benim için bu fark hayati.’

İki temel grup oluşuyor: ‘Teknoloji Savunuruları’ ve ‘Gizlilik Müdafiaları’. İlki, yapay zekanın erişilebilirlik ve hızlı teşhis avantajını vurguluyor. İkincisi ise, sağlık verilerinin en hassas kişisel veri türü olduğunu ve hiçbir şirketin — hatta Google veya Apple bile — bu verileri tamamen güvenli tutamayacağını savunuyor.

Gelecek İçin Bir Yol Haritası

OpenAI’nın bu hamlesi, tıbbi veri kullanımında bir dönüm noktası. Ama bu yol, teknolojiye değil, etik kurallara dayalı olmalı. Şu anda, veri kullanımını sınırlayan bir yasal çerçeve yok. Avrupa’da GDPR var ama ABD’de değil. OpenAI’nin kendini denetlemesi yeterli değil. Bağımsız bir veri etik kurulunun kurulması, veri kullanımının açık bir şekilde raporlanması ve kullanıcıların verilerini her an silebilme hakkı, bu hizmetin kalıcı olabilmesi için şart.

ChatGPT Health, bir kurtuluş çabası olabilir — ya da bir kaza. Hangisi olacağı, teknolojinin değil, bizim seçimlerimizin sonucu.