Anthropic vs OpenAI: IPO Öncesi Sessiz Savaş ve Sermaye Çekimlerinin Gerçekleri

Anthropic vs OpenAI: IPO Öncesi Sessiz Savaş ve Sermaye Çekimlerinin Gerçekleri

Yapay zeka sektöründe bir devrim yaşanıyor, ama bu devrim, kamera önündeki sunumlarla değil, gizli toplantılarla, yatırım teklifleriyle ve etik ilkelere dayalı yazılım tasarımıyla oluyor. Anthropic ve OpenAI — iki dev, aynı hedefe, farklı yollarla doğru ilerliyor. Ve artık herkesin gözleri, bu iki şirketin IPO öncesi hamlelerinde duruyor. Peki, neden bu savaşı anlamak, sadece teknoloji severler için değil, tüm finans piyasaları için kritik?

Anthropic: Etik Yapay Zeka İçin Bir Anlayış

Anthropic, 2021’de Dario Amodei ve eşi Daniela Amodei tarafından OpenAI’den ayrılarak kuruldu. Ama bu bir ayrılma değil, bir felsefi tepkiydi. OpenAI’nin ‘öncelikle performans’ yaklaşımına karşı, Anthropic ‘öncelikle güvenilirlik’ ilkesiyle doğdu. Bu ilke, şirketin ‘Claude’s Constitution’ adlı 200 sayfalık etik bir belgeye dönüştü. Bu belge, Claude’ın nasıl karar vermesi gerektiğini, hangi değerleri koruması gerektiğini, hangi sorulara cevap vermemesi gerektiğini detaylıca tanımlıyor. Örneğin, Claude, şiddet teşvik eden içerikleri reddeder, politik yasaklamalara tabi olmaz ama demokratik süreçleri destekler. Bu, sadece bir yazılım özelliği değil, bir sivil toplum projesi.

Şirketin resmi sitesinde (anthropic.com) yer alan ‘Responsible Scaling Policy’ adlı belge, AI sistemlerinin güçlendirilmesi sürecinde her adımda risk analizi yapılmasını, bağımsız denetimlerin zorunlu tutulmasını ve ‘kötüye kullanım potansiyeli’ne göre ölçeklendirme sınırı koymayı öngörüyor. Bu, OpenAI’nin daha esnek, daha hızlı ilerleyen modeliyle tam bir zıtlık oluşturuyor. Anthropic, ‘hızlı olmak’ yerine ‘doğru olmak’ seçeneğini tercih ediyor. Ve bu, yatırımcılar için bir sinyal: Sadece teknolojik üstünlük değil, güvenilirlik de sermaye değeridir.

OpenAI: Hız, İkna ve Sermaye Çekimi

OpenAI ise, 2023’te Microsoft’un 13 milyar dolarlık yatırımıyla birlikte, yapay zeka endüstrisinin en büyük finansal kuvveti haline geldi. Bu yatırım, yalnızca para değil, bir imtiyazdı: Microsoft, OpenAI’nin teknolojilerini Windows, Copilot ve Azure’a entegre etme hakkı kazandı. Bu entegrasyon, OpenAI’nin piyasa payını 2025 itibarıyla %42’ye çıkardı — Anthropic’i iki katı geride bırakarak.

Ama OpenAI’nin büyümesi, etik bir sorgulamayla değil, bir ticari baskı ile oldu. Yatırımcılar, özellikle hedge fonları, Claude gibi ‘dikkatli’ modeller yerine, daha agresif, daha hızlı cevap veren GPT-4o gibi modelleri tercih ediyor. Çünkü bu modeller, finansal analiz, otomatik raporlama ve hatta hisse senedi tahminleri gibi alanlarda daha yüksek kar marjı sağlıyor. Bloomberg ve Yahoo Finance’de yer alan ‘Traders Left With Unscratchable Itch for Anthropic Exposure’ başlıklı raporlar, aslında bir çelişkiyi ortaya koyuyor: Piyasa, Anthropic’i çok seviyor — ama ona yatırım yapamıyor. Çünkü Anthropic hâlâ özel bir şirket, halka açık değil. Yatırımcılar, Anthropic’i hisse senedi olarak alamıyor, ama Claude’ın teknolojisini kullanıyor. Bu, ‘unscratchable itch’ (sıkıntılı, kaşıntı veren) bir durum: Çok istiyorsun ama dokunamıyorsun.

Piyasa: Sessiz Bir Kovalamaca

Anthropic, 2025 itibarıyla 7,5 milyar dolar değerindeyken, OpenAI 80 milyar doların üzerinde. Bu fark, teknolojik fark değil, finansal fark. OpenAI, Microsoft’un destekleyici ağıyla tam bir ekosistem oluşturdu. Anthropic ise, Amazon, Google ve Apple gibi şirketlerle tekil iş birlikleri kuruyor. Örneğin, 2025’in ilk çeyreğinde, Anthropic, Amazon Web Services ile birlikte ‘Claude for Enterprise’ adlı özel bulut çözümünü piyasaya sürdü. Bu çözüm, finansal kurumlar ve sağlık sektörü gibi yüksek güvenlik gerektiren alanlarda tercih ediliyor.

Bu iki model, aslında iki farklı gelecek senaryosunu temsil ediyor: OpenAI, ‘tek bir büyük AI’ modeliyle tüm dünyayı yönetmek istiyor. Anthropic ise, ‘çok sayıda güvenilir AI’ ile her sektörde farklı bir etik çerçeve sunuyor. Hangisi kazanacak? Cevap, sadece teknoloji değil, düzenleyicilerin, kamuoyunun ve yatırımcıların hangi değeri tercih edeceğiyle ilgili.

IPO Öncesi: Kritik Bir Nokta

Anthropic, 2026 sonunda halka açık olmayı planlıyor. Bu, piyasa için bir dönüm noktası olacak. Çünkü ilk kez, yatırımcılar, yapay zeka alanında etik bir modeli doğrudan hisse senedi olarak alabilecek. Bu, AI endüstrisinde bir ‘etik yatırım’ dalgasını tetikleyebilir. OpenAI ise, hâlâ halka açık olmayan bir yapıda kalıyor — ve bu, şirketin gelecekteki kontrolü konusunda belirsizlik yaratıyor.

Anthropic’i tercih edenler, AI’nın insanlık için bir araç olmasını, bir egemenlik aracı olmasını istemiyorlar. OpenAI’yi tercih edenler, performansın her şeyi yeneceğini düşünüyor. Bu savaş, sadece iki şirket arasında değil, tüm insanlık için bir seçim.

2026’nın sonunda, bir şirket halka çıkacak. Ve o gün, yapay zekanın hangi yolda ilerleyeceği — hız mı, etik mi — netleşecektir.