İndiya-Amerika AI İttifakı: Pax Silica Bildirgesi ve Yapay Zekanın Fiyat Çöküşü

Yapay Zekanın Fiyat Çöküşü ve Pax Silica: Hindistan’ın Küresel Teknoloji Haritasını Yeniden Çizmesi

19 Şubat 2026’da Yeni Delhi’de başlayan India AI Impact Summit, sadece bir teknoloji zirvesi değil, 21. yüzyılın en önemli siyasi-ekonomik dönüşümlerinden birinin başlangıcı oldu. Prime Minister Narendra Modi’nin açılış konuşmasında, "Yapay zekanın maliyeti önümüzdeki 18 ay içinde %80 düşecek" ifadesi, odadaki OpenAI, Google ve Meta yetkililerinin yüzlerindeki şaşkınlığı yakaladı. Bu açıklamadan sadece 3 saat sonra, Hindistan ve ABD, "Pax Silica" adını verdiği tarihi bir teknoloji ittifakı bildirgesini imzaladı. Bu anlaşma, sadece veri paylaşımı ve algoritmik standartlarla sınırlı değil; yapay zekanın üretim zincirini, eğitim sistemlerini ve hatta küresel güvenlik altyapısını yeniden tanımlıyor.

Pax Silica: Sadece Bir Anlaşma Değil, Bir İmparatorluk Kurma Çabası

"Pax Silica" ifadesi, Latince’de "Sileks Barışı" anlamına geliyor. Sileks, ilk insanlar tarafından kullanılan en eski araç malzemesi; şimdi ise yapay zeka çiplerinin temel bileşeni olan silikonun sembolü haline geldi. Bu ittifak, ABD’nin teknolojik üstünlüğünü Hindistan’ın ölçeklenebilir üretim ve dil çeşitliliği avantajıyla birleştiriyor. TechCrunch’a göre, anlaşmanın maddeleri arasında, ABD’deki çip fabrikalarının Hindistan’da yeni üretim tesisleri kurma zorunluluğu, Hindistan’daki 100 milyonluk genç nüfusun AI eğitimine yönelik ortak programlar ve veri güvenliği için ortak bir "Kod Temeli" oluşturulması yer alıyor. Bu, Çin’in teknolojik izolasyonu ve Avrupa’nın düzenleyici yavaşlığı arasında bir "üçüncü yol" oluşturuyor.

Yapay Zekanın Fiyat Çöküşü: Neden Şimdi ve Neden Hindistan?

"Maliyetin %80 düşmesi" iddiası, klişeye dönmeden önce analiz edilmeli. Times of India’nın raporuna göre, bu düşüşün temelinde üç faktör var: İlk olarak, Hindistan’ın kendi AI çiplerini üretmeye başlaması — NITI Aayog ve TCS’nin ortak projesi olan "Shakti AI Chip" artık 7nm teknolojisiyle üretiliyor ve maliyeti Intel veya NVIDIA’nın ürünlerinin %15’i. İkinci olarak, Hindistan’ın 22 dildeki veri setleri sayesinde, AI modelleri daha az veriyle daha iyi öğreniyor. Bu, eğitim maliyetlerini kırıyor. Üçüncü ve en kritik nokta: Hindistan’da AI geliştiricilerinin maaşları, ABD’deki %10’u kadar. Bu, büyük teknoloji şirketlerinin model eğitimi maliyetlerini patlatan bir faktör. Sam Altman, zirvede şöyle dedi: "Daha az maliyet, daha fazla veri, daha çok dil — bu, yapay zekanın gerçek demokratizasyonu."

Quantum ve AI: Birleşen İki Dev

AI zirvesi, sadece yapay zekayı değil, kuantum teknolojisini de gündeme getirdi. Times of India’da yer alan bir analize göre, Hindistan’ın kuantum bilgisayar projesi "Bharat Quantum" artık AI model eğitiminde kullanılıyor. Bu entegrasyon, bir AI modelinin bir hafta sürdüğü eğitimi 3 saate indiriyor. Bu, tıpkı 1990’larda internetin arama motorlarını değiştirdiği gibi, tıp, iklim modellemesi ve finansal tahminlerde devrim yaratacak. World Economic Forum’un 2025 raporuna göre, bu teknolojilerin birleşimi 2035’e kadar küresel ekonomide 12 trilyon dolarlık bir değer yaratacak. Hindistan, bu değerin %25’ini yakalama hedefinde.

Kim Kazandı? Kim Kaybetti?

• Hindistan: Teknolojik bağımsızlık kazandı. Artık sadece bir tüketici değil, üretici ve standart belirleyici.
• Amerika: Çin’e karşı teknolojik üstünlüğünü korudu, ancak bu kez Çin’in değil, Hindistan’ın elindeki teknolojiyi kullanıyor.
• Çin: Kritik çip teknolojisi ve dil verilerinde geride kaldı. ABD-Hindistan ittifakı, Çin’in AI stratejisinin temelini sarsıyor.
• Avrupa: Düzenleme odaklı politikaları, hızla gelişen bu değişimde geride bıraktı. "GDPR 3.0" gibi öneriler hâlâ masada.

Gelecek: Bir Teknoloji Devrimi, Bir Siyasi Yeniden Yapılandırma

Yeni Delhi’deki bu zirve, sadece bir haber değil, bir sinyal. 2026, ABD’nin teknolojik hegemonisinin sonu değil, dönüşümünün başlangıcı. Hindistan, 1947’de bağımsızlığını kazandığı gibi, 2026’da teknolojik bağımsızlığını kazanıyor. Artık AI, sadece Silicon Valley’de değil, Bengaluru’da, Hyderabad’da ve Chennai’de de üretiliyor. Bu değişim, şirketlerin değil, ülkelerin güçlerini yeniden tanımlıyor. Pax Silica, tarih boyunca sadece askeri ittifaklarla değil, teknolojik entegrasyonlarla da kuruldu. Bu kez, sileksle, kodla ve dilin gücüyle.

Gelecek, artık sadece ne kadar hızlı ürettiğimizle değil, hangi dilleri anladığımızla, hangi verileri kullandığımızla ve kiminle ittifak kurduğumuzla belirlenecek. Hindistan, bu oyunu yeniden kurdu. Ve dünya, onun kurallarına göre oynamaya başlıyor.