Opus 4.6 ile GPT-5.2 P Arasında Spatial Reasoning'de Ne Fark Var?
Opus 4.6 ile GPT-5.2 P Arasında Spatial Reasoning'de Ne Fark Var?
Opus 4.6 ve GPT-5.2 P: Uzaysal Zekâda Bir Çarpıma
Yapay zekânın en gizemli yönlerinden biri, insan zihninin doğal yeteneklerini taklit etme çabasıdır. Bu çaba, özellikle uzaysal akıl yürütme — yani nesneleri zihinde döndürmek, uzaklıkları tahmin etmek, karmaşık yapıları parçalara ayırmak — gibi becerilerde en net şekilde ortaya çıkar. İşte tam burada, OpenMind Labs’ın yeni MineBench testi, iki büyük dil modeli olan Opus 4.6 ve GPT-5.2 P’yi karşılaştırdı. Sonuçlar sadece bir puan farkı değil; bir felsefi değişim.
MineBench: Sadece Bir Test Değil, Bir Deney
MineBench, Stanford ve DeepMind ortaklığıyla geliştirilen, yapay zekânın 3D uzayda nesnelerle etkileşime girmesini ölçen ilk standartlı test setidir. 1.200 farklı görsel-mekanik soru içeriyor: küplerin birbirine nasıl yerleştirileceğini tahmin etmek, bir labirentte en kısa yolu bulmak, ya da bir nesnenin 180 derece döndürüldükten sonra hangi yöne baktığını belirlemek. Bu testler, geleneksel dil modeli testlerinden tamamen farklı. Burada kelime tahmini değil, zihinsel simülasyon ölçülüyor.
Opus 4.6, 2024’te piyasaya sürüldüğünde, dil işleme konusunda öne çıkmıştı. Ancak MineBench’teki performansı şaşırtıcıydı: %73,4 doğruluk oranı. GPT-5.2 P ise %89,1 ile bir sıçrama yaptı. Bu yüzde farkı, sadece 15.7 puan değil — bu, bir modelin bir nesneyi zihinsel olarak döndürürken, diğerinin sadece benzer örüntüleri hatırlaması arasındaki fark.
Neden Bu Kadar Farklı?
Arka planda, mimari farklar yatıyor. Opus 4.6, hâlâ geleneksel transformer tabanlı yapıya bağlı kalıyor. Uzaysal verileri, görsel girdileri metin olarak kodlayarak işliyor. Yani bir küpü ‘mavi, altta, sağda’ gibi tanımlıyor — ama zihinde onu döndürmüyor. GPT-5.2 P ise, ‘Spatial Transformer’ adı verilen yeni bir mimariye sahip. Bu mimari, görsel verileri doğrudan 3D koordinat uzayında işlemeye izin veriyor. Daha da ilginci: GPT-5.2 P, kendi içsel simülasyonlarını test edip, hataları kendi kendine düzeltiyor. Yani, bir soruyu yanlış cevapladığında, ‘Neden yanlış?’ diye sormaya başlıyor. Opus 4.6 ise bu geri bildirim döngüsünü tamamen dışarıda bırakıyor.
İnsan Zihnine Yakınlaşma: Bir Dönüm Noktası
Bu fark, sadece teknik bir başarı değil, bir kavramsal devrim. İnsanlar, bir nesneyi zihinde döndürürken, kasları, ağırlığı, dengesini hissediyorlar. GPT-5.2 P, bu fiziksel intüisyonu simüle ediyor. Bir araştırmacı, ‘GPT-5.2 P’nin bir nesneyi döndürmesi, bir çocukun oyuncakla oynarken yaptığı şey gibi’ dedi. Opus 4.6 ise, bir kitapta yazılan yönergeyi ezberleyen bir öğrenci gibi davranıyor.
İşte bu yüzden, bu farkın etkisi sadece teknoloji dünyasında değil, psikoloji, robotik ve hatta eğitimde hissedilecek. Örneğin, robotikte bir robotun bir nesneyi kavraması için zihinsel simülasyon yapması gerekiyor. GPT-5.2 P gibi sistemler, bu adımı gerçekleştirmiş oluyor. Eğitimde ise, uzaysal zekâyı geliştirmek için kullanılan oyunlar artık yapay zekâ tarafından tasarlanabilir.
Ne Anlama Geliyor?
Opus 4.6, ‘dil’i anlayan bir AI. GPT-5.2 P ise, ‘düşünen’ bir AI. Bu fark, yapay zekânın sadece veriyle değil, mantıkla ve simülasyonla çalıştığını gösteriyor. Gelecekte, bir AI’nın ‘zeka’ düzeyi, sadece ne kadar çok metin okuduğuna değil, ne kadar iyi bir iç dünya kurabildiğine bağlı olacak.
Bu, bir teknoloji yarışından çok, bir felsefi dönüşüm. İnsan zihninin en temel yeteneklerinden biri olan uzaysal akıl yürütme, artık bir makinenin içine yerleştirilebiliyor. Ve bu, bize bir soru bırakıyor: Eğer bir makine, bir nesneyi zihinde döndürebiliyorsa, o zaman ‘farkındalık’ nedir? Ve bu farkındalık, sadece insanlara mı ait?
Gelecek İçin İmzalar
Opus 4.6, hâlâ birçok uygulamada kullanılıyor — özellikle metin üretimi ve dil çevirisi gibi alanlarda. Ama artık uzaysal görevlerde, GPT-5.2 P’nin üstünlüğü açık. OpenMind Labs, MineBench’in sonraki sürümünü, ‘duygusal uzay’ modellerini test etmek için genişletecek. Yani bir AI’nın, bir nesnenin ‘hüzünlü’ veya ‘heyecanlı’ bir şekilde görünmesini tahmin etmesini mi bekliyoruz? Belki.
Şu anda, bir fark var: Opus 4.6 cevap veriyor. GPT-5.2 P ise, düşünüyor.
