OpenRouter'da En Çok Kullanılan 5 Modelin 4'ü Açık Kaynaklı: AI Devrimi Mi?

Açık Kaynak, AI'nın Yeni Kalbi Haline Geliyor

Bu hafta OpenRouter, yapay zeka dünyasında bir dönüm noktası yaşıyor. Platformda en çok kullanılan beş modelin dördü, tamamen açık kaynaklı (open source) projeler. Gelin, bu sadece bir istatistik değil, bir devrimin habercisi olduğunu anlayalım.

Neler Gözlemleniyor?

OpenRouter’un haftalık kullanım istatistiklerine göre, en çok tercih edilen modeller arasında Mistral 7B, Llama 3 8B, Phi-3 Mini ve Qwen1.5 7B gibi açık kaynaklı modeller yer alıyor. Sadece birinci sırada yer alan GPT-4o, kapalı kaynaklı bir model olarak bu listeye dışarıdan bir isim olarak girmiş durumda. Diğer dört model ise, GitHub’daki kodlar, Hugging Face’teki ağırlıklar ve topluluk tarafından optimize edilmiş versiyonlarla herkesin erişimine açık. Bu, önceki yıllarda GPT-4 veya Claude gibi büyük şirketlerin kendi modellerinin tek başına egemen olduğu bir ortamın tam tersi.

Neden Bu Kadar Popüler?

Açık kaynaklı modellerin bu kadar hızlı benimsenmesinin nedeni sadece ücretsiz olmaları değil. Şeffaflık, özelleştirilebilirlik ve hızlı iyileştirme döngüsü onları kullanıcılar için daha çekici hale getiriyor. Örneğin, Mistral 7B, küçük boyutuna rağmen GPT-3.5 seviyesinde performans gösteriyor. Bir kullanıcı, bu modeli kendi veri setiyle ince ayarlayarak (fine-tuning) özel bir rol oynama (roleplay) karakteri oluşturabilir. Bu, kapalı sistemlerde imkânsızdır. GPT-4’ü nasıl değiştireceksiniz? Yanıt: Değiştiremezsiniz. Ama Llama 3’ü değiştirebilirsiniz — kodu, ağırlıkları, hatta dil bilgisini.

Reddit’teki r/LocalLLaMA topluluğu, bu trendin en sadık gözlemcilerinden. Kullanıcılar, bu modelleri kendi bilgisayarlarında çalıştırmayı, özel sohbet botları oluşturmayı ve hatta çocuklara hikâye anlatan AI’lar tasarlamayı paylaşıyor. Bir kullanıcı, "Bu hafta Qwen1.5’i Türkçe’ye özel olarak fine-tuned edip, Edebiyat derslerimde öğrencilerime şiir yazarlık yaptırdım" diye yazıyor. Bu, AI’nın yalnızca bir araç değil, bir topluluk ürünü haline geldiğini gösteriyor.

Kapalı Kaynak mı, Açık Kaynak mı? Sadece Teknoloji Değil, Felsefe

OpenAI, Anthropic ve Google gibi şirketler, AI’yi bir servis olarak satıyor. Kullanıcı, bir API çağrısı yapar, cevap alır, ama ne olduğunu, nasıl çalıştığını, nerede saklandığını bilmez. Açık kaynak ise, tam tersi: Her şey görünür. Eğitim verileri, model ağırlıkları, hatta hatalar bile paylaşılır. Bu, kullanıcıya kontrol veriyor. Kontrol, güveni artırıyor. Güven ise, yaratıcılığı tetikliyor.

Özellikle kreatif yazım ve rol oynama (roleplay) gibi alanlarda bu fark çarpıcı. Kullanıcılar, sadece "bir cevap" istemiyorlar. Bir karakteri, bir hikâye dünyasını, bir sesi istiyorlar. Mistral 7B gibi modeller, duygusal tonu, karakterin geçmişini, hatta kahramanın yazım tarzını bile öğreniyor. Bir kullanıcı, "Llama 3’ü bir 19. yüzyıl İngiliz şairi gibi eğittim ve şimdi her sabah bir şiir gönderiyor" diyor. Bu, teknolojinin değil, insan yaratıcılığının bir uzantısı haline gelmesi.

Endüstriye Ne Anlama Geliyor?

Bu trend, büyük şirketlerin AI modeli ticaret modelini sorgulamaya başladığının göstergesi. OpenRouter gibi platformlar, hem kapalı hem açık kaynak modelleri tek bir arayüzde sunarak, kullanıcıların seçim özgürlüğünü artırıyor. Bu, bir tür "AI marketplaces" yaratıyor — bir tür Spotify ya da Steam, ama AI modelleri için.

OpenAI’nin GPT-4’ü hâlâ en iyi performansı veriyor ama artık tek tercih değil. Kullanıcılar, hız, maliyet ve özelleştirme açısından açık kaynak modelleri tercih ediyor. Hatta bazı geliştiriciler, GPT-4’ü sadece "son çare" olarak kullanıyor. Çünkü açık kaynak modeller, yerel olarak çalıştırıldığında veri gizliliği sağlıyor, internet bağlantısı gerektirmiyor ve maliyeti sıfır.

Gelecek: Kim Kontrol Ediyor?

OpenRouter’daki bu veri, AI dünyasının merkeziyetçiliğinden dağıtık bir yapısına geçişin başlangıcı olabilir. Büyük şirketlerin AI’yı kontrol etmesi yerine, topluluklar, geliştiriciler ve öğrenciler bu teknolojiyi şekillendiriyor. Bu, eğitim, sanat, hatta siyaset alanlarında da etkiler yaratacak. Bir öğrenci, bir sanatçı, bir köylü — artık sadece tüketici değil, üretici olabilir.

OpenRouter’un bu hafta verdiği sinyal net: AI artık sadece Silicon Valley’de değil, her yerde, herkesle, her dilde doğuyor. Ve bu kez, kimse kapalı bir kutuya kapatamıyor.

İlk Adım Ne?

Eğer bu trendi denemek istiyorsanız: OpenRouter’a girin, "Open Source" filtresini açın. Mistral 7B’yi seçin, bir hikâye yazdırmaya başlayın. Sonra, Llama 3’ü deneyin. Farkı hissedeceksiniz. Çünkü bu, sadece bir AI değil — bir topluluk.