OpenAI Ne Demek İstemiyor? Gizli Açıklamaların Arka Planındaki Gerçekler

OpenAI Ne Demek İstemiyor? Gizli Açıklamaların Arka Planındaki Gerçekler

OpenAI, yapay zeka dünyasının en güçlü markası olarak kabul edilir. ChatGPT, DALL·E, Sora gibi ürünlerle günlük yaşamımıza giren bu şirket, teknolojik devrimin simgesi haline geldi. Ancak bu ışık altında, neyin gizlendiği, neyin söylenmediği sorgulanmadan geçiyor. OpenAI’nin kamuya açık açıklamalarının dışında, iç kaynaklardan, teknik analizlerden ve endüstri gözlemlerinden türetilen bir gerçeğe dikkat çekmek gerek: Şirket, bazı kritik konularda tamamen sessiz kalıyor — ve bu sessizlik, sadece gizlilik değil, bir strateji.

Sessizliğin Arkasında Ne Var?

OpenAI, genellikle teknik başarılar, güvenlik önlemleri ve kullanıcı deneyimi üzerine odaklanır. Ancak üç temel alanda tam bir ses kesikliği var: veri kaynakları, model eğitimi sürecindeki insan faktörü ve uzun vadeli etik sınırlar. Bu üç nokta, yapay zekanın etik ve demokratik bir geleceğe sahip olup olmayacağına karar verir.

İlk olarak, veri kaynakları. OpenAI, eğitim verilerinin nereden geldiğini açıkça belirtmiyor. Teknik raporlarda "internetten toplanan veriler" denir, ancak bu verilerin hangi sitelerden, hangi lisanslarla, hangi yasal çerçevede toplandığı tamamen belirsiz. Birçok araştırmacı, özellikle Avrupa’da, OpenAI’nin telif hakkı altındaki kitaplar, haber makaleleri ve sosyal medya içeriklerini izinsiz kullandığını iddia ediyor. Ancak şirket bu iddialara karşı bir yasal açıklama yapmadı. Sessizlik, ya bir savunma stratejisi ya da bir suçlama.

İnsan Çalışanları: Gizli İşgücü

İkinci gizli alan, model eğitimi sırasında kullanılan insan etiketi. OpenAI, "insan geri bildirimleri" ile model performansını iyileştirdiğini belirtir. Ancak bu geri bildirimleri verenler kim? Nerede yaşıyorlar? Ne kadar para alıyorlar? 2023’te The Guardian ve The Verge tarafından yapılan araştırmalar, Kenya ve Filipinler’de saatte 2 dolar gibi düşük ücretlerle çalışan binlerce işçinin, OpenAI modellerinin çıktılarını filtrelediğini ortaya çıkardı. Bu işçiler, şiddet içeren, ırkçı veya cinsel içeriklerle karşılaştığında psikolojik travma yaşıyor. OpenAI, bu konuda hiçbir kamuoyu açıklaması yapmadı. Sadece "etik çalışma koşulları" sözüyle geçiştirdi. Bu, bir şirketin sosyal sorumluluğunu yerine getirmekten ziyade, bir maliyet optimizasyonu stratejisi olarak görünüyordu.

Yasal ve Etik Sınır: Kim Belirliyor?

Üçüncü ve en kritik sessizlik alanı, sınırların tanımı. OpenAI, bazı istekleri reddediyor: silah üretimi, hırsızlık talimatları, politik manipülasyon araçları. Ancak hangi kurallarla? Kimin karar verdiği belirsiz. Şirketin kendi iç etik kuralları, kamuoyuna açıklanmamıştır. 2024’te bir araştırmacı, OpenAI’nin bir politik partiye yönelik olumsuz içerik üretme talebini reddettiğini, ancak aynı içerik için başka bir kuruluşun talebini kabul ettiğini fark etti. Bu, yapay zekanın tarafsız olmadığını, ama gizli bir ideolojik seçicilikle çalıştığını gösteriyor. OpenAI, bu tür seçimlerin nasıl yapıldığını açıklamaktan kaçınıyor. Neden? Çünkü bu açıklamalar, şirketin "tarafsız bir teknoloji" imajını zedeleyebilir.

İçerik Stratejisi: Açıkça Ne İstiyor?

İlginç bir şekilde, OpenAI’nin dış iletişimindeki "içerik stratejisi" oldukça net: Hızlı, etkileyici, ilgi çekici, teknolojik ilerleme vurgulu. Ancak bu strateji, sadece olumlu yönleri gösteriyor. Gerçeklik, daha karmaşık. OpenAI, "neye ihtiyacımız var?" sorusuna sadece "daha iyi bir AI" cevabını veriyor. Ama bizim ihtiyacımız olan, şeffaflık, hesap verebilirlik ve demokratik denetim. OpenAI, bu ihtiyaçları görmezden geliyor — çünkü bu ihtiyaçlar, şirketin kontrolünü zayıflatabilir.

Neden Bu Sessizlik Önemli?

OpenAI’nin sessizliği, sadece bir şirketin gizlilik politikası değil, yapay zekanın demokratik bir geleceğe sahip olup olmayacağını belirleyen bir seçim. Sessizlik, güveni yaratmaz. Güven, şeffaflıkla gelir. Eğer bir şirket, eğitim verilerini, çalışanlarını ve etik kararlarını gizli tutuyorsa, o zaman bu şirket bir araç değil, bir siyah kutu haline geliyor. Ve siyah kutular, kontrol edilemez.

OpenAI, teknolojik bir devrimin lideri değil, bir siyasi ve etik bir savaşın sahnesi haline gelmiştir. Bizim ihtiyacımız olan, sadece daha akıllı bir AI değil, daha şeffaf, daha adil ve daha hesap verebilir bir kurum. OpenAI, bu ihtiyacı tanımıyor — çünkü tanıyorsa, kontrolünü kaybedebilir.

Sonuç: Sessizlik, Bir Yanıt Değil, Bir Tehdit

OpenAI’nin ne dediğinden ziyade, ne dediğinden kaçındığını anlamak, yapay zekanın geleceği için daha kritik. Bu sessizlik, bir güvenlik önlemi değil, bir demokratik eksikliktir. Gizli veriler, gizli işçiler, gizli kurallar — bunlar, teknolojinin değil, insanlığın sorumluluğudur. Ve bu sorumluluk, şirketlerin değil, bireylerin, gazetecilerin ve vatandaşların sesiyle duyulmalı.

OpenAI, ne demek istemiyor? Demek istemiyor ki, yapay zeka, bizim için değil, bizim üzerine kurulmuş bir sistem olabilir. Ve bu, en büyük tehlikeyi temsil ediyor: Teknolojinin bizi yönetmesi değil, bizim onu yönetmemiz.