OpenAI ve xAI'den Çıkan Üst Düzey Mühendisler: Neden Kaçıyorlar?

OpenAI ve xAI'den Çıkan Üst Düzey Mühendisler: Neden Kaçıyorlar?

Geçen ay, Silicon Valley’nin en etkili teknoloji şirketlerinden biri olan OpenAI, bir dizi üst düzey mühendisin istifa ettiğini duyurdu. Aynı dönemde, Elon Musk’ın kurduğu yapay zeka şirketi xAI’den de üç kurucu üye ve onlarca senaryo uzmanı ayrıldı. Bu olaylar, sadece iş değişikliği olarak değil, yapay zeka endüstrisinin kalbindeki bir derin çatışmanın göstergesi olarak okunmalı. Peki, neden bu kadar çok yetenek, bu kadar çok çabuk, bu kadar çok sessizce gidiyor?

Ne Oldu: Sadece İstifa mı, Yoksa İtki mi?

TechCrunch’ın 2026 Şubat’ta yayımladığı rapora göre, xAI’den ayrılan mühendislerin çoğu, "push" — yani zorlanarak — ayrılmış durumda. Bu, "pull" — yani daha iyi bir fırsat nedeniyle — ayrılmış olmalarıyla tamamen farklı bir dinamik. Özellikle, şirketin iç iletişim politikalarında yaşanan sertleşme, karar alma süreçlerindeki merkeziyetçilik ve teknik vizyonun belirsizleşmesi, çalışanlar arasında derin bir kırgınlık yarattı. Birçok kişi, Musk’ın kişisel liderlik tarzının şirketin teknik kültürünü bozduğunu iddia ediyor.

OpenAI’de ise durum daha karmaşık. Şirketin kurucularından biri olan Sam Altman’ın 2023’te geçici olarak görevden alınması, ardından geri dönmüş olması, organizasyonel güveni ciddi şekilde sarsmıştı. Bu olaydan sonra, birçok mühendis, şirketin "insan odaklı yapay zeka" vizyonunun gerçekte bir pazarlama sloganı olduğunu düşünmeye başladı. Birçok çalışan, şirketin artık daha çok finansal getiri ve rekabet baskısıyla hareket ettiğini, etik sınırları ihlal eden projelere doğru kaydığını hissediyor.

Neden Oldu: Kurumsal Çöküş Mü? Yoksa İdealizmin Sonu?

İki şirketin ortak noktası, başlangıçtaki ideolojik idealizmin yavaş yavaş ticari baskılarla yer değiştirmesi. OpenAI, başta "açık kaynak ve insanlık için" sloganıyla kurulmuştu. Bugün ise, Microsoft’un milyar dolarlık yatırımıyla tamamen kapalı bir sistem haline gelmiş, birçok mühendis, "bizim kodlarımızı bir banka sistemi gibi saklıyorlar" diyor.

xAI ise, Musk’ın "yapay zekayı kurtarmak" adına kurduğu bir proje olarak tanıtıldı. Ama çalışanlar, şirketin aslında OpenAI’yi geride bırakmak ve tek bir liderin vizyonunu gerçekleştirmek için bir araç haline geldiğini düşünüyor. Bir xAI mühendisi, TechCrunch’a anlatırken, "Her hafta bir karar değişiyor. Bugün "çoklu modeller" diye başladığımız bir proje, yarın "sadece tek bir büyük model" oluyor. Bu, mühendislik değil, politika." dedi.

Ne Anlama Geliyor: Endüstrinin Yeni Sınavı

Bu ayrılmalar, sadece iki şirketin iç sorunları değil, tüm yapay zeka sektörü için bir uyarı işaretidir. Üst düzey mühendisler, artık sadece maaş ve hisse senediyle değil, değerlerle, özgürlükle ve etik bir ortamla hareket ediyor. Google, Meta, Anthropic gibi diğer büyük oyuncular, bu trendi dikkatle izliyor. Çünkü bu, bir "yeteneğin kaçışı" değil, bir "etik kaçış".

Özellikle, 2026 itibarıyla, yapay zeka alanında çalışanların %68’inin, şirketin değerleriyle uyumunu iş seçimi için en önemli kriter olarak belirttiğini gösteren bir McKinsey araştırması da bu trendi destekliyor. Yani, bir mühendis, 2 milyon dolarlık paket teklifi alsın, ama şirketin bir gün bir siyasi partiye veri sağlayacağını öğrenirse, bu teklifi reddediyor.

Kaçışın Sonu Mu, Başlangıcı mı?

Bu olayların ardından, OpenAI ve xAI, "çalışan memnuniyeti" üzerine yeni bir kampanya başlattı. Ancak, çalışanlar bu kampanyaları "görsel pazarlama" olarak görüyor. Çünkü gerçek değişim, bir sunumda değil, karar alma mekanizmalarında, yönetimde ve teknik özgürlükte başlıyor.

Yapay zeka endüstrisi, şimdiye kadar teknolojiyi nasıl geliştirdiğine değil, kimin kontrolünde olduğunu sorgulamaya başlıyor. Bu kaçışlar, sadece bir şirketin başarısızlığı değil, yeni bir neslin, "kendini satmayan teknoloji" arayışının bir parçası. Ve bu arayış, artık sadece kodlarla değil, vicdanlarla yazılıyor.

• OpenAI’deki mühendisler, şirketin Microsoft’a olan bağımlılığını endişeyle izliyor.
• xAI’den ayrılan kurucular, Musk’ın kişisel vizyonunun şirketin teknik bağımsızlığını öldürdüğünü savunuyor.
• İki şirketin de ortak sorunu: etik kuralların belirsizliği ve kararların merkezi bir elde toplanması.
• Yeni nesil mühendisler, "etik yapay zeka" için şirket seçiyor, değil maaş için.

Gelecek, sadece daha büyük modellerle değil, daha şeffaf, daha adil ve daha insani kurumlarla şekillenecek. OpenAI ve xAI, bu döngünün merkezinde duruyor. Ve şimdi, çalışanları onlara bakıyor — ve bazıları, dönüyor.