Nvidia, Meta’ya milyonlarca çip satıp CPU piyasasına girdi: AI savaşında yeni bir dönüm noktası

Nvidia, teknoloji dünyasında bir devrimin merkezindeyken, artık sadece GPU’larla değil, CPU’larla da rekabet edecek duruma geldi. Reuters’a göre, Nvidia, Meta Platforms ile milyonlarca yapay zeka çipi satmak üzere çok yıllık bir anlaşma imzaladı. Ancak bu anlaşma, sadece bir ticari işlem değil: Meta’nın küresel AI altyapısını inşa etmek için kullandığı çiplerin %90’ından fazlası Nvidia’dan gelecek. Bu, Nvidia’nın AI alanında tek başına bir monopoli kurma çabasının en net göstergesi.

Neden Meta, Nvidia’a bu kadar güveniyor?

Meta, 2026 itibarıyla 5 milyonu aşkın AI işlemciye ihtiyaç duyuyor. Bu çipler, Instagram, Facebook ve WhatsApp’ın yanı sıra yeni nesil AI asistanları, metaverse deneyimleri ve gerçek zamanlı dil çevirisi sistemleri için kritik öneme sahip. CNBC’ye göre, Meta’nın bu çiplerden sadece %70’i GPU (Graphics Processing Unit) olacak; geri kalan %30’luk kısım ise Nvidia’nın yeni nesil CPU’ları olacak. Bu, Nvidia’nın daha önce yalnızca GPU’larda egemen olduğu bir alana — CPU’lara — resmen girdiğini gösteriyor.

Nvidia’nın bu hamlesi, sadece Meta’ya çip satmakla kalmıyor. Teknoloji tarihinde ilk kez, bir şirket hem GPU hem de CPU üreticisi olarak AI altyapısının tamamını kontrol altına alıyor. Bu, Amazon’un Graviton, Microsoft’un Maia ve Google’in TPU’ları gibi rekabetçi çiplerle doğrudan çatışma anlamına geliyor. Nvidia, bu durumda bir "yazılım-çip entegrasyonu" stratejisiyle öne çıkıyor: CUDA, TensorRT ve AI platformları, sadece Nvidia çiplerinde en iyi şekilde çalışıyor. Meta, bu ekosisteme bağlı kalmak zorunda kalıyor — çünkü başka bir çip üreticisiyle geçiş maliyeti, milyarlarca dolarlık zaman ve kaynak kaybına yol açar.

AI savaşında CPU’lar neden kritik?

Geçmişte CPU’lar, sadece veri işleme için temel yapı taşlarıydı. Ama artık AI modelleri, veri ön işleme, model dağıtım, hafıza yönetimi ve gerçek zamanlı karar verme gibi görevlerde CPU’lara bağımlı hale geldi. Nvidia’nın yeni Grace CPU serisi, özellikle AI iş yüklerini optimize etmek için tasarlandı: GPU’larla tamamen senkronize çalışır, veri aktarım hızını 2 kat artırır ve enerji verimliliğini %40 artırır. Meta’nın bu çipleri kullanması, yalnızca performans değil, maliyet ve sürdürülebilirlik açısından da bir avantaj sağlıyor.

MSN’de yayımlanan analizde, Meta’nın bu anlaşmayı "küresel AI altyapısını güçlendirmek" için kullandığı vurgulanıyor. Meta, ABD ve Avrupa’daki veri merkezlerinin yanı sıra, Hindistan, Endonezya ve Afrika’da yeni merkezler inşa ediyor. Bu bölgelerdeki altyapılar, düşük güç tüketimi ve yüksek verimlilik gerektiriyor. Nvidia’nın Grace CPU’ları, tam olarak bu ihtiyaçlara cevap veriyor. Bu, Nvidia’nın sadece Silicon Valley’de değil, dünyanın en gelişmekte olan bölgelerinde de AI egemenliğini kurma hedefini gösteriyor.

Rekabetçilere ne oldu?

Amazon, 2023’te Graviton3 çiplerini piyasaya sürerek Nvidia’ya meydan okumaya başladı. Google, TPU v4 ile AI eğitiminde %30 daha iyi performans elde etti. Microsoft ise Maia çiplerini Azure bulutunda test etmeye başladı. Ama hepsi, Nvidia’nın entegre ekosisteminden kopmak zorunda kaldı. Çünkü Nvidia, sadece donanım değil, yazılım, derleyiciler, geliştirici araçları ve eğitim materyalleriyle bir "AI dili" yarattı. Meta, bu dili akıllıca öğrenmiş ve artık onun dışında bir şey düşünmüyor.

Nvidia’nın bu hamlesi, teknoloji sektöründe bir "ekosistem hegemonyası" yaratıyor. Bir şirketin hem donanım hem yazılım hem de altyapı stratejisini tek başına kontrol etmesi, antik çağlardan beri görülmemiş bir durum. Bu, düzenleyicilerin dikkatini çekecek. AB ve ABD antitrust kurumları, Nvidia’nın bu rekabetçi avantajını "sistemik risk" olarak değerlendirebilir.

Gelecek ne getirecek?

Nvidia’nın Meta ile yaptığı anlaşma, sadece bir şirketin başarısını değil, AI endüstrisinin yönünü değiştirdi. Artık AI altyapısı, "çip üreticisi" değil, "entegre ekosistem sahibi" tarafından belirleniyor. Meta, bu anlaşmayla 2027’ye kadar 10 milyar dolarlık yatırım yapacak. Bu paranın %85’i Nvidia’a gidecek. Diğer rekabetçiler, bu durum karşısında ya Nvidia ile ortaklık kuracak ya da tamamen yeni bir mimari üzerinde çalışacak.

Gelecekte, AI sistemleri sadece "hangi çipi kullandığınızla" değil, "hangi ekosistemde olduğunuzla" belirlenecek. Nvidia, bu oyunu kazanmak için sadece çip üretmiyor — bir dünya kuruyor. Ve Meta, onun en büyük müttefiki.