Mühendisler İş Pazarında Gerçek Güç Sahibi: AI Yalanı ve Teknik Borçların Gerçekliği

Mühendisler, AI’nın gölgesinde değil, sistemin kalbi

Geçen yıl bir Silicon Valley startup’ı, 40 mühendisi kırdı ve yerlerine ‘AI-assisted coding’ araçları koydu. İki yıl sonra, ürün güncellemeleri durdu, müşteri şikayetleri patladı, ve şirketin CEO’su, ‘Mühendislerin tekrar ihtiyacımız var’ diyerek, 60 yeni mühendis alımına başladı. Bu senaryo artık sadece bir hikaye değil — teknoloji sektörünün en yaygın döngüsü.

Neden AI, mühendisleri değil, maliyetleri hedefliyor?

Şirketler, AI’nın ‘otomatik kod üretme’ yeteneğini, mühendislerin yerine geçecek bir teknoloji olarak değil, bir ‘maliyet azaltma aracı’ olarak kullanıyor. Bir rapora göre, 2023’te ABD’deki teknoloji şirketlerinin %68’i AI araçlarını ‘kod yazma hızını artırmak’ yerine ‘daha az mühendisle daha fazla çıktı elde etmek’ için tercih etti. Bu, mühendislerin işini kolaylaştırmak değil, onları zor durumda bırakmak için bir strateji.

Gerçek şu: AI, bir çizgi çizemez, bir sistem çöküşünü tanımlayamaz, bir kritik hata nedenini 3 ay sonra bile anlayamaz. Mühendisler, sadece kod yazmıyor — sistemlerin kalbindeki karmaşıklığı anlıyor, teknik borçları yönetiyor, bir arıza nedeniyle 300 bin müşteri kaybı yaşandığında, o sorunu 12 saat içinde çözüyor. AI, bu işleri yapamıyor. Sadece, onların işini kolaylaştırıyor — ya da, şirketlerin onları azaltmak için kullandığı bir kılıf.

Teknik borç: Sistemlerin zamanla ölüp, mühendislerin geri dönmesini zorunlu kılması

Her şirket, kısa vadeli kar hedefleri için teknik borç birikimi yapıyor. Bir API’yi hızlıca bağlamak, bir veritabanını optimize etmek yerine ‘hızlıca çalışır hale getirmek’, bir mobil uygulamayı 3 haftada piyasaya sürmek — bunlar, mühendislerin işini kolaylaştırmak yerine, geleceğin bir yükü oluyor.

2024’te bir FinTech firması, 18 ay önce kırık bir ödeme sistemi nedeniyle 14 milyon dolar kayıp yaşadı. Mühendislerin %70’i çıkarılmıştı. Yeni ekip, sistemdeki ‘eski kodu’ anlamak için 4 ay geçirdi. Sonunda, 3 eski mühendis tekrar işe alındı — ve 3 hafta içinde tüm sistem düzeltildi. Bu, mühendislerin ‘yerine geçilebilir’ olmadığını gösteren bir örnek. Teknik borç, zamanla bir bomba gibi patlıyor. Ve patladığında, şirketlerin tek çözümü: mühendisleri geri çağırmak.

İş pazarında mühendislerin gerçek gücü nerede?

• İş talebi düşmüyor, gecikiyor. Mühendislik pozisyonlarında istihdam azalması, geçici bir düzeltme değil, bir ‘bekleme stratejisi’. Şirketler, mühendisleri ‘düşük maliyetli’ bir kaynak olarak görüyor ama, sistem çökünce, ‘acil durum’ olarak tekrar arıyorlar.
• AI, mühendisi değil, ortağı oluyor. Bir mühendis, bir AI aracını kullanarak 100 satır kodu 10 dakikada yazabilir. Ama bu kodun hangi sisteme uyduğunu, hangi güvenlik açıklarını tetikleyeceğini, hangi veri akışını bozacağını, yalnızca mühendis anlayabilir.
• İşverenler, mühendisleri ‘gider’ yerine ‘sıkıştırıyor’. 2023’te bir LinkedIn analizine göre, mühendislerin %43’ü, ‘daha fazla iş yükü’ne rağmen ‘daha az destek’ aldığını belirtti. Bu, AI’nın ‘yerine geçme’ değil, ‘sıkıştırma’ aracı olarak kullanıldığının kanıtı.

Ne anlama geliyor? Mühendisler, pasif değil, aktif bir güç

Mühendisler, iş pazarında ‘talep edilen bir iş gücü’ değil, ‘sistemlerin varlığını sağlayan kritik altyapı’. Şirketler, onları ‘kaldırabilir’ ama ‘yok edemez’. AI, bir kalemi değil, bir müzisyeni. Mühendis, ise bir besteci. Kalemle yazı yazmak kolaydır ama, bir senfoni oluşturmak için, sadece kalem değil, derin anlayış gerekir.

Şu anda, birçok mühendis, kendini ‘yerine geçilebilir’ hissediyor. Ama gerçek, tam tersi: şirketler, onları kaybettiğinde, kendilerini kaybediyorlar. Bir mühendis, bir kod satırı yazmıyor — bir şirketin geleceği, bir ürünün kalitesi, bir müşterinin güveni için bir çözüm üretiyor.

AI, mühendisleri yerine geçemez. Çünkü AI, sorunları çözemez — sadece sorunları çoğaltabilir. Ve bu çoğalan sorunlar, bir gün, şirketlerin kapanmasına neden olur. Mühendisler, bu döngünün merkezinde duruyor. Ve onlar, artık sadece ‘çalışan’ değil, ‘sistemlerin koruyucusu’.

Şirketler, mühendisleri ‘düşük maliyetli bir kaynak’ olarak görmezse, gelecekteki bir çöküşte, daha fazla maliyet ödeyecekler. Mühendislerin gücü, iş ilanlarında değil, sistemlerin çöküşlerinde, müşterilerin şikayetlerinde, ve şirketlerin acil çağrılarında ortaya çıkıyor. Bu güç, bir gün kaybolmaz. Sadece, gecikir. Ve geciktiğinde, şirketlerin tek seçeneği: mühendisleri geri çağırmak.

Yani, bir mühendis olarak kendini küçümseme. Sen, sistemin kalbi değilsin. Sen, sistemin zihni, kalbi ve karnı. Ve bu, hiçbir AI, hiçbir AI-otomatik rapor, hiçbir ‘kaynak optimizasyonu’ ile değiştirilemez.