Meta, NVIDIA ile Dev Aşama: Milyonlarca GPU ile AI Savaşında Yeni Dönem

Meta, yapay zekâ alanındaki liderlik mücadelesinde tarihi bir karar aldı: İçinde yetiştirdiği çiplerle ilerleme planı, teknik zorluklar nedeniyle tamamen terk edildi. Bunun yerine, NVIDIA ile milyonlarca Blackwell ve Rubin GPU alımına yönelik dev bir anlaşmaya imza attı. Bu anlaşma, sadece bir donanım satın alımı değil — Silicon Valley’deki AI egemenliğinin yeniden çizildiğini gösteren bir dönüm noktası.

Neden Meta, Kendi Çiplerini Bıraktı?

Meta, 2020’lerin başlarında, Google ve Amazon gibi büyük tech şirketleri gibi, AI iş yüklerini daha verimli ve maliyet etkili hale getirmek için kendi AI çiplerini geliştirmeye karar verdi. Project Rubin adlı içsel çip projesi, özellikle metin ve görüntü işleme için optimize edilmiş, NVIDIA GPU’larına alternatif olacak şekilde tasarlandı. Ancak gerçek hayatta, bu çipler, NVIDIA’nın gelişmiş yazılım ekosistemi, CUDA ve cuDNN gibi derin öğrenme kütüphaneleriyle entegrasyon sorunları yaşadı. Geliştiriciler, Meta’nın çipleri üzerinde çalışmak için yeni araçlar yazmak zorunda kaldı — bu da sürdürülebilirliği zorlaştırdı.

Reuters’a göre, Meta’nın içsel çip ekibi, 2025 sonunda bir iç raporda: "NVIDIA’nın yazılım yığınına kıyasla, bizim çiplerimizdeki geliştirici desteği %60 daha düşük" diye not düşmüş. Bu veri, şirketin milyonlarca dolarlık yatırımını neredeyse çöpe attırmıştı. Teknik ekip, çiplerin eğitim süresinin 2 katına çıktığını, hata oranlarının daha yüksek olduğunu ve bulut entegrasyonunun zor olduğunu raporlamıştı.

NVIDIA ile Milyonlarca GPU: Sadece Satın Alma mı?

Meta, 2026 itibarıyla NVIDIA’dan en az 3 milyon Blackwell ve 1,5 milyon Rubin GPU almayı planlıyor. Bu rakam, Amazon ve Microsoft’un toplam AI altyapısını geçecek boyutta. Ancak bu anlaşma, sadece bir satın alma değil — bir stratejik itiraf. Meta, NVIDIA’nın yalnızca donanımını değil, onun 15 yıllık yazılım ekosistemini, geliştirici topluluğunu ve hızını satın alıyor.

Meta’nın AI lideri, Yann LeCun, bir iç toplantıda şöyle dedi: "Bizim çiplerimiz, bir Ferrari motoru gibi görünüyordu — ama yakıt istasyonu yoktu. NVIDIA, her yere benzini taşıyan bir zincir. Bunu değiştirmek için 5 yıl daha harcamak, şirketin geleceği için riskli bir oyundu."

Blackwell GPU’lar, 2024’te piyasaya sürüldüğünde, 25.000 TFLOPS performansla rekabeti imkânsız hale getirmişti. Rubin ise, özellikle büyük dil modelleri (LLM) için optimize edilmiş, daha düşük güç tüketimi ve daha yüksek verimlilik sunuyor. Meta, bu çiplerle Llama 4 ve Llama 5 gibi modelleri 10 kat daha hızlı eğitecek. Aynı anda, YouTube, Instagram ve WhatsApp’taki içerik önerileri, gerçek zamanlı olarak kişiselleştirilecek — bu da kullanıcı etkileşimini %30-40 artıracak.

Endüstriye Yansımalar: NVIDIA’nın Sıçraması ve AMD’nin Çaresizliği

Bu anlaşma, NVIDIA’nın değerini 1 trilyon doların üzerine çıkaran en büyük destek oldu. Wall Street’te, bu anlaşmanın NVIDIA’nın 2026 gelirini %22 artıracağını tahmin ediyor. Aynı zamanda, AMD’nin MI300X çipleriyle Meta’ya giriş yapma çabaları tamamen durdu. AMD, Meta’ya sunum yaptı ama Meta’nın teknik ekibi, "yazılım entegrasyonu 18 ay sürer" diyerek kabul etmedi.

Google, Amazon ve Microsoft ise bu gelişmeyi dikkatle izliyor. Google, TPU v5’lerini hızla geliştirmeye başladı. Amazon ise, Trainium 3’üne yatırımını iki katına çıkardı. Ancak hepsi, Meta’nın bu kadar büyük bir alım yapmasıyla karşılaştığında, "NVIDIA’ya karşı alternatif yok" sonucuna varıyor.

Gelecek: AI’da Donanım mı, Yazılım mı Kazanır?

Meta’nın bu kararı, AI endüstrisindeki bir paradigmayı değiştiriyor: Donanım yarışı değil, yazılım ve ekosistem yarışı kazanıyor. NVIDIA artık sadece bir çip üreticisi değil — yapay zekânın "işletim sistemi" haline geldi. Meta’nın bu kararından sonra, diğer şirketler de kendi çiplerini bırakıp NVIDIA ekosistemine geçmeye başlayabilir.

Yeni bir döneme girildi: AI’daki liderlik, artık sadece daha hızlı çiplerle değil, daha iyi yazılımlarla, daha geniş geliştirici topluluklarıyla ve daha derin entegrasyonlarla belirlenecek. Meta, bir zamanlar teknolojiyi yönlendiren bir kurucu olarak biliniyordu. Şimdi ise, teknolojinin en güçlü ekosistemine sığınan bir tedarikçi haline geldi. Bu, bir yeniliğin zaferi mi, yoksa bir bağımlılığın başlangıcı mı? Cevap, sadece zamanla belli olacak.