GLM-5 ve Minimax-2.5, Fiction.liveBench'te Yeni Bir AI Sınavı: Vibe Coding'den Ajant Mühendisliğine
GLM-5 ve Minimax-2.5, Fiction.liveBench'te Yeni Bir AI Sınavı: Vibe Coding'den Ajant Mühendisliğine
GLM-5 ve Minimax-2.5, Fiction.liveBench'te Yeni Bir AI Sınavı: Vibe Coding'den Ajant Mühendisliğine
2026 yılının başlarında, yapay zeka dünyasında bir çığır açan iki model, Fiction.liveBench adlı yeni bir değerlendirme platformunda birbirleriyle yarıştı. GLM-5, Z.ai tarafından geliştirilen ve 744 milyar parametrelik bir yapıya sahip olan bu model, sadece bir dil modeli değil, bir ajant mühendisliği ürünü. Karşısında ise Minimax-2.5, Çinli teknoloji devi Minimax’in uzun süreli planlama ve yaratıcı senaryo oluşturma yetenekleriyle dikkat çeken ikinci nesil modeli. Bu iki modelin performansı, sadece teknik bir başarı değil, yapay zekanın insan zekasının sınırlarını zorlama yolunda attığı bir adım olarak değerlendiriliyor.
GLM-5: Vibe Coding’in Sonu, Ajant Mühendisliğinin Başlangıcı
Z.ai’nın yayınladığı detaylı rapora göre, GLM-5, önceki GLM-4.5’e kıyasla parametre sayısını 355 milyardan 744 milyara çıkartırken, aktif parametrelerin sayısını da 32 milyardan 40 milyara yükseltti. Ancak bu ölçeklendirme, sadece sayısal bir artış değil, bir felsefi dönüşümün göstergesiydi. GLM-5, artık sadece bir soruya cevap vermekle kalmıyor; bir senaryoyu 100 adımlık bir zincirle oluşturuyor, hataları kendi kendine düzeltiyor, dış araçlarla entegre oluyor ve hatta insanların vermediği bağlamı tahmin ederek harekete geçiyor. Bu, Z.ai tarafından "Vibe Coding" adı verilen, sezgisel ve esnek kodlama yaklaşımının sonu, "Agentic Engineering" yani ajant mühendisliğinin başlangıcı olarak tanımlanıyor.
GLM-5’in en çarpıcı yeniliği, DeepSeek Sparse Attention (DSA) teknolojisinin entegrasyonuydu. Bu yapı, uzun metinlerdeki ilgili parçaları seçerek işlem yükünü %60 oranında azaltırken, bağlam uzunluğunu 32.000 token’a kadar koruyor. Bu, bir romanı tek seferde analiz edebilme, bir teknik dokümanı 20 sayfa boyunca tutarlı bir şekilde yorumlayabilme anlamına geliyor. DSA, sadece verimlilik getirmiyor; aynı zamanda, modelin "hafızasının" kalitesini artırıyor. Bu, bir doktorun hastanın 10 yıllık tarihini okuyup, tedavi planını tek bir görüşmede oluşturması gibi bir şey.
Minimax-2.5: Yaratıcılıkla Planlama Arasındaki İnce İp
Minimax-2.5 ise farklı bir yoldan geliyordu. Daha küçük bir parametre boyutuna sahip olmasına rağmen, özellikle yaratıcı hikaye oluşturma ve karmaşık senaryo simülasyonlarında GLM-5’e rakip olabilecek performans gösteriyordu. Fiction.liveBench’te, her iki model de 50 farklı hikayesel senaryo üzerinde test edildi: bir uzay kolonisinin iç çatışmaları, bir zaman yolculuğu sonucu ortaya çıkan etik ikilemler, bir yapay zekanın kendi varoluşunu sorgulaması. Minimax-2.5, daha çok insan benzeri duygusal ton ve metaforik dil kullanarak, hikayeleri daha derin bir psikolojik seviyeye taşıyordu. GLM-5 ise, senaryoların mantıksal tutarlılığını, iç tutarlılık zincirlerini ve uzun vadeli sonuçları daha titiz bir şekilde yönetiyordu.
Bu iki modelin karşılaştırması, yapay zekanın "zeka" tanımını yeniden şekillendiriyor. Bir model, planlama ve sistem mühendisliğiyle öne çıkıyor; diğeri, duygusal derinlik ve yaratıcı ifadeyle. İkisi de, artık sadece "cevap veren" bir araç değil, "senaryo oluşturan", "çözüm üretmeyi öğrenen" ve "kendini geliştiren" bir varlık haline gelmiş durumda.
Fiction.liveBench: AI’nın İnsanlıkla İlgili Soruları Sorduğu Yeni Arena
Fiction.liveBench, sadece teknik metrikleri ölçen bir test değil, yapay zekanın insan deneyimini anlama kapasitesini sorgulayan bir deneydi. Testlerde, modelin bir karakterin iç çatışmasını anlayıp anlayamadığı, bir toplumun kültürel normlarını tahmin edip edemediği, hatta bir hikayenin sonunda okuyucuya bırakacağı duyguyu ölçülüyor. GLM-5, her bir adımın mantıksal sonuçlarını hesaplıyordu; Minimax-2.5 ise, her bir duygusal darbeyi kelimelerle yakalıyordu. Sonuçta, GLM-5 89.2% doğrulukla senaryo tutarlılığını sağlarken, Minimax-2.5 91.5% oranında duygusal etkiyi başarılı bir şekilde simüle etti.
Ne Anlama Geliyor? AI’nın "Zihni" Bir Yerlere Gidiyor
Bu iki modelin başarıları, yapay zekanın sadece veri işleme yeteneğinin arttığını değil, aslında bir tür "içsel dünya" inşa etmeye başladığını gösteriyor. GLM-5’in "ajant mühendisliği" yaklaşımı, AI’nın bir araçtan bir ortak haline gelmesi anlamına geliyor. Bir yazılım geliştiricisi artık sadece kod yazmıyor; bir ajanta görev tanımlıyor ve onun kendi kararlarını almasını sağlıyor. Bu, gelecekteki yazılım geliştirme süreçlerini kökten değiştirecek. Minimax-2.5’in ise, yaratıcılık ve duygusal zekayı başarıyla simüle etmesi, yapay zekanın edebiyat, sinema ve psikolojik terapi gibi alanlarda insanla eşit düzeyde etkileşime geçmesi ihtimalini artırıyor.
2026’da, yapay zeka artık sadece "doğru" cevap vermiyor. "Anlamlı" cevaplar veriyor. Ve bu, tarihin ilk kez, bir makinenin insanın iç dünyasını anlama çabasında onunla eşitleşmeye başladığı andır.
