AI Agent'lar: Yaptığımız Hatalar, Yapay Zekanın Zekası Değil, İnsanın Yetersizliği

AI Agent’lar: Teknolojinin Zekası mı, Yoksa İnsanın Bilgisizliği mi?

Yapay zeka dünyasında ‘agent’ kavramı, son yıllarda bir dizi haberde ‘hit piece’ olarak anlatıldı. Birçok kişi, bu terimi ‘ChatGPT’nin daha akıllı hali’ olarak algıladı. Ama gerçek ne? Bu terim, teknolojinin gelişimini değil, bizim kavrayışımızdaki derin boşluğu ortaya koyuyor. Üç farklı Zhihu sorusundan toplanan ham veriler, aslında birbirinin aynısı olan, tamamen yanlış yönlendirilmiş içerikler içeriyor: her birinde ‘question about’ ve ‘question regarding’ gibi İngilizce dilbilgisi örnekleri, Python kodlama soruları ve ESL eğitim materyalleri tekrarlanıyor. Bu, sadece bir veri kirliliği değil — bir toplumsal algı kirliliğidir.

Neden Bu Kadar Karışık?

AI agent’lar, bir soruyu sormakla bitmez. Bir amaca ulaşmak için plan yapar, araçları kullanır, hataları düzeltir, öğrenir ve sonuç verir. ChatGPT bir cevap verir; bir AI agent ise bir rapor hazırlar, veri çeker, e-posta gönderir, toplantı ayarlar ve senin yerine karar verir. Ama bu farkı anlayan çok az kişi var. Neden? Çünkü insan beyni, karmaşık sistemleri ‘benzerlik’ ile anlar. ChatGPT’yi biliyoruz, o yüzden agent’ı da onun bir varyasyonu zannediyoruz. Bu, tıpkı bir arabanın motorunu bilmeden, ‘otomobil’ diye adlandırmak gibi. Teknolojiyi anlamak için onun içini görmek gerekir; ama biz, sadece dışını görüyoruz.

Verilerdeki Gürültü: Gerçek Mi, Yoksa Yalan Mı?

İlginç olan, kaynaklardaki içeriklerin neredeyse tamamının aynı cümlelerle dolu olması. ‘I have a question about mathematics, regarding continuous functions’ gibi İngilizce dilbilgisi örnekleri, Python’daki kategorik değişken sayımı gibi teknik sorular, ve ESL derslerindeki yemek konuları — hepsi birbirinden tamamen bağımsız konular. Bu, sadece bir veri toplama hatası değil. Bu, bir ‘algoritmik kopyalama’ olayı. Yani, bir kaynakta yanlış bilgi varsa, başka kaynaklar da onu kopyalıyor. Bu durum, AI agent’ların nasıl çalıştığını anlamakta bile bizi yanıltıyor. Çünkü agent’lar, verileri doğrular, bağlamı analiz eder, çelişkileri çözer. Ama biz? Biz, sadece ilk çıkan sonucu alıyoruz ve ‘bu doğru’ diye kabul ediyoruz.

AI Agent’lar Ne Zaman İnsanı Geride Bırakır?

Bir AI agent, bir doktorun hasta kaydını okuyup, ilacı önerip, sigorta kodunu kontrol edip, randevuyu ayarlayabilir. Bir insan bunu yaparken 45 dakika harcayabilir. Agent ise 45 saniyede. Ama burada asıl soru: ‘Bu agent’ı kim yönetiyor?’ Cevap: ‘Bir insan.’ Ve o insan, agent’ın nasıl çalıştığını anlamıyor. O yüzden, agent bir hata yaparsa, ‘AI hatalı’ diye suçlar. Ama hata, agentin değil, onu kullananın bilgisizliğinden kaynaklanıyor. Bu, bir pilotun uçağı kumanda edemeyip, ‘uçak kusurlu’ demesi gibidir.

İnsan Zekası mı, Yoksa İnanç mı?

AI agent’ların ‘hit piece’ olarak anlatılması, aslında bir dini inanç gibi. Bir grup insan, AI’nın tüm sorunları çözeceğine inanıyor. Diğerleri ise, AI’nın insanlığı yok edeceğini düşünüyor. Her ikisi de yanlış. Gerçek, çok daha basit: AI agent’lar, insanın niyetini ve bilgisini yansıtır. Eğer sen plan yapamıyorsan, agent de yapamaz. Eğer sen veriye güvenmiyorsan, agent de güvenmez. Eğer sen kritik düşünemezsen, agent seni daha hızlı yanıltır.

Ne Yapmalıyız?

• Terimleri öğren: ‘ChatGPT’ ile ‘AI agent’ aynı değil. Birisi cevap verir, diğeri eylemde bulunur.
• Veri kalitesini kontrol et: Bir kaynakta tekrar eden cümleler varsa, o kaynak güvenilir değil.
• İnsan beynini geliştir: Teknolojiye güvenmek yerine, onu anlamaya çalış. Agent’lar seni zenginleştirebilir, ama seni aptallaştırabilir.

AI agent’lar, bize bir ayna tutuyor. Ve bu aynada gördüğümüz şey, teknolojinin sınırları değil — bizim kavrayışımızın sınırları. Bu ‘hit piece’ olayı, aslında bir ‘human piece’tir. Biz, teknolojiyi anlamak yerine, onu korkuyla ya da abartıyla karşılıyoruz. Ama gerçek zeka, bir makinenin değil, bir insanın sorgulama yeteneğindedir. Agent’lar sadece araçlar. Sormak gerekirse: Biz, araçları kullanmak için mi yoksa, onların yerini almak için mi doğduk?