Yapay Zekâ ile Ticaret: Martin Lueck, 2026'da İnsan Kontrolü Olmadan YK'ya Karar Verme Yetkisi Ve...

Quantitative tradingin öncülerinden biri olan Aspect Capital kurucusu Martin Lueck, finansal piyasalarda yapay zekânın (YK) tamamen insan kontrolünden çıkarılmasının kritik bir hata olacağını 2026’da yeniden uyarıda bulunuyor. Lueck, 1980’lerden beri sistemli ticaret modelleri üzerine çalışan bir fizikçi olarak, algoritmik ticaretin kökenlerinden bugüne kadar sektörün en derin bilgilerine sahip.

Yapay Zekâ ve Ticari Karar Verme: Neden Tehlikeli?

Lueck, 2008 finansal krizinde bile %25’lik getiriyle öne çıkan Aspect Capital’in başarısının, sadece algoritmaların sonucu olmadığını söylüyor. "Bizim modellerimiz, fizikteki deneyler gibi test edilir, hipotezler geliştirilir ve sürekli yeniden değerlendirilir. Yapay zekâ ise sadece geçmiş verileri özlüyor; nedenlerini anlamıyor," diyor.

2004’te FX piyasalarında, bankaların ticaret modellerini analiz ederek onların hareketlerini önceden tahmin etmeye başlaması, Lueck’in ekibini "çok görünür hale gelmek"ten kurtarmak için yeni bir yaklaşım geliştirmeye zorlamıştı. Bu, YK’nın sadece veriye dayalı çalışmasının sınırlarını gösteren bir örnektir.

YK’nın Krizlerdeki Başarısızlığı

2008’de birçok hedge fon çöktü, ancak Aspect Capital’in modelleri, piyasa psikolojisinin değişimini algılayarak yön değiştirdi — çünkü insanlar, verilerin arka planındaki nedenleri yorumlamıştı.

AI Trading Robotlar: Bilimsel Hile mi?

2026’da AccuQuant’un piyasaya sürdüğü "AI Trading Robot" gibi ürünler, Lueck’e göre "bilimsel bir hile". "Bu robotlar, geçmişteki paternleri özlüyor, ama piyasa psikolojisinin, siyasi krizlerin veya merkez bankalarının gizli sinyallerinin etkisini anlayamıyor."

İnsan Mühendisliği: Finansal Piyasalardaki Kritik Rol

Lueck, YK’nın "robot" olarak tanımlanmasının yanıltıcı olduğunu belirtiyor. "Yapay zekâ bir alet, bir çekiç gibi. Çekiçle ev yapabilirsin, ama evin mimarisini kim tasarlar?" sorusuyla, YK’nın sadece araç olduğunu vurgular.

Aspect Capital’de her algoritma, bir fizikçi veya matematikçi tarafından kurulur, test edilir ve sürekli gözden geçirilir. YK, veri üretir, ancak insanlar hangi verinin anlamlı olduğunu, hangi sinyalin gürültü olduğunu belirler.

İnsanlar Neden Daha İyi Karar Verir?

YK, 2008’deki likidite krizini tahmin edemez, çünkü geçmişte böyle bir durum yoktu. İnsanlar ise küresel siyaset, merkez bankası sinyalleri ve piyasa kaygılarını bağlamsal olarak yorumlar.

Sistemli Yatırım: 10 Yıl Test Edilen Modeller

Lueck’in ekibi, her yeni modeli 10 yıl boyunca test ediyor. "Bir algoritma, 10 yıl boyunca karlıysa, o zaman onu kullanabilirsin. Ama bir YK, 3 ayda karlıysa, o da 3 ay sonra çökebilir. Çünkü o, gerçek dünyayı anlamıyor."

Aspect Capital'in Sistemli Yatırım Modeli

Aspect Capital’in en büyük varlığı, 2.17 milyar dolarlık Aspect Core Trend HV Fund’u değil, 40’tan fazla fizikçi, matematikçi ve ekonomistten oluşan ekibi.

Yapay zekânın finansal piyasalarda tamamen devralması, Lueck’e göre, bir deneyin laboratuvar ortamından dışarı çıkarılıp, gerçek dünyada uygulanması gibi. "Bir fizik deneyi, kontrolsüz ortamda patlar. Aynı şey, ticaret algoritmalarında da oluyor. İnsanlar, patlamayı önceden fark edebilir. YK ise sadece patlamayı görür, sonra da kaybeder."

2025’te, piyasalarda YK tabanlı ticaretin payı %70’e ulaşırken, Lueck’in ekibi hâlâ insan mühendisliğine odaklanıyor. "Bizim işimiz, algoritmaları yazmak değil, onları anlamak. YK, bizim aklımızın uzantısı olmalı, değil yerini alması gereken rakip."

Quantitative tradingin babası Martin Lueck, yapay zekâya ticari karar verme gücü verilmesi tehlikeli olduğunu tekrar ediyor. Çünkü piyasalar, verilerden çok, insanın kararlarından, korkularından ve umutlarından besleniyor. Ve bu, hiçbir algoritma asla tam olarak özlüyemeyeceği bir şey.