Yapay Zeka Balonu Sorgulanıyor: Teknoloji Devleri 1 Trilyon Dolar Kaybetti

NEW YORK – Yapay zeka (AI) alanındaki coşkulu yatırım rüzgarları, ilk ciddi sarsıntısını yaşıyor. Geçtiğimiz Cuma günü Wall Street'te yaşanan tarihi satış dalgası, teknoloji devlerinin toplam piyasa değerinden 1 trilyon doların üzerinde kayba yol açtı. Mashable'ın aktardığına göre, Microsoft, Amazon, Alphabet (Google), Nvidia, Meta ve Oracle gibi şirketlerin hisselerindeki keskin düşüşün arkasında, yatırımcıların AI altyapısı için yapılan rekor harcamaların getirisi konusundaki derin endişeleri yatıyor.

Amazon'un Raporu Tetikledi

CNBC'nin haberine göre, satış dalgasının doğrudan tetikleyicisi, Amazon'un açıkladığı dördüncü çeyrek finansal sonuçları oldu. E-ticaret ve bulut bilişim devi, 2026 yılı için sermaye harcamalarının (capex) 200 milyar dolara ulaşacağını öngördü. Bu rakam, piyasa beklentilerinden tam 50 milyar dolar daha yüksekti. Yatırımcılar, bu devasa yatırımın öncelikle yapay zeka veri merkezlerinin inşasına ayrılacağını anlayınca, hisse senetlerini hızla elden çıkarmaya başladı.

Amazon, bu alanda yalnız değil. Google, Microsoft ve diğer büyük teknoloji şirketleri de son bir yıldır AI altyapısı ve ürün geliştirme yarışında benzeri görülmemiş bir harcama temposu tutturdular. Ancak görünen o ki, yatırımcı sabrı sınırları zorlamaya başladı.

"Getiri Endişesi" Piyasaya Hakim

GAM Investments Yatırım Direktörü Paul Markham, CNBC'ye yaptığı açıklamada, piyasadaki baskının ana nedenini şu sözlerle özetledi: "Büyük Dil Modeli (LLM) yatırımlarının bir sonucu olarak sermaye harcamalarının boyutu, bunun nihai getirisi ve kapasitenin aşırı genişlemesi korkusuyla ilgili sorular kalıcı olacak."

Analistler, yatırımcıların artık sadece "büyüme" hikayesi değil, somut ve zamanında "karlılık" görmek istediğini vurguluyor. AI altyapısı için harcanan her milyar doların, şirket bilançolarına ne zaman ve ne ölçüde yansıyacağı belirsizliği, risk iştahını ciddi şekilde azaltmış durumda.

Balon Tartışmaları Alevleniyor

Bu gelişme, finans dünyasında uzun süredir dillendirilen "Yapay Zeka Balonu" tartışmalarını yeniden alevlendirdi. 2023'ün başından bu yana Nvidia hisselerinde yaşanan yaklaşık %500'lük olağanüstü yükseliş ve diğer tech şirketlerinin AI vurgulu değerlemeleri, birçok uzmanı tedirgin ediyordu. Cuma günkü düşüş, bu tedirginliğin kitlesel bir satışa dönüşebileceğinin ilk somut işareti olarak yorumlanıyor.

Peki Ya Gerçek Ekosistem?

Büyük teknoloji şirketlerinin borsadaki bu sarsıntısı, AI ekosisteminin tamamının durduğu anlamına gelmiyor. Aksine, altyapı yatırımları, Bubble.io gibi no-code/low-code platformlarda AI entegrasyonu için canlı bir geliştirici hareketliliğini beslemeye devam ediyor. Bubble Forum'da paylaşılan kaynaklara göre, geliştiriciler Kasım 2023'ten bu yana OpenAI'nin Asistanlar API'si gibi araçları kendi uygulamalarına entegre etmenin yollarını arıyor ve bu konuda aktif bir bilgi paylaşımı söz konusu.

Platformun Aralık 2024'te yayınladığı yıl sonu değerlendirmesi (Bubble Wrapped 2024) ve düzenli aylık topluluk güncellemeleri, AI odaklı uygulama geliştirme heyecanının şirketler seviyesinde devam ettiğini gösteriyor. Bu durum, borsadaki kısa vadeli spekülasyon ile uzun vadeli teknolojik dönüşümün farklı dinamiklere sahip olduğuna işaret ediyor.

Sonuç: Ayıklanma mı, Düzeltme mi?

Piyasa gözlemcileri, yaşananları iki şekilde yorumluyor: Bir grup, bunun sağlıklı bir "ayıklanma" ve aşırı değerlenmiş hisselerin gerçek değerine dönmesi sürecinin başlangıcı olduğunu düşünüyor. Diğer grup ise olayı, uzun vadeli bir bull market (yükselen piyasa) içindeki normal ve geçici bir "düzeltme" olarak görüyor.

Önümüzdeki haftalarda, diğer büyük teknoloji şirketlerinin açıklayacağı finansal sonuçlar ve AI yatırımlarına dair gelecek rehberlikleri, piyasanın hangi yönde şekilleneceği konusunda kritik ipuçları verecek. Bir gerçek var ki, yapay zeka artık sadece bir teknoloji trendi değil, şirket değerlemelerini ve küresel piyasa dinamiklerini doğrudan etkileyen temel bir makroekonomik parametre haline geldi.