Veri Merkezlerinin İmaj Krizi: Teknoloji Devi Milyonlarca Doları Halkla İlişkilere Yatırıyor

Virginia / ABD - Yapay zeka ve bulut bilişim patlamasıyla birlikte dünya çapında hızla yayılan veri merkezleri, ABD'de giderek büyüyen bir toplumsal muhalefetle karşı karşıya. Fast Company'nin Grist kaynaklı araştırmasına göre, teknoloji devleri ve sektör grupları, artan tepkileri yatıştırmak için milyonlarca dolarlık kapsamlı bir halkla ilişkiler kampanyası başlattı.

Virginia'da Sürekli Yayınlanan Reklamlar

ABD'nin veri merkezi başkenti olarak bilinen Virginia'da, geçtiğimiz Noel döneminde bir reklam neredeyse aralıksız yayınlandı. "Virginia'nın veri merkezleri... temiz enerjiye milyarlarca dolar yatırıyor" anonsuyla başlayan reklamda, parlayan güneş panelleri ve sarı güvenlik yelekli işçiler gösterildi. Reklam, Virginia Connects adlı sektör yanlısı bir grup tarafından finanse edildi. Grup, 2024 mali yılında sadece dijital pazarlama için en az 700.000 dolar harcadı.

İstihdam Vaadi Gerçeği Yansıtmıyor Mu?

Reklamlarda vurgulanan en önemli iddialardan biri, veri merkezlerinin "yüksek ücretli, yüksek becerili" onlarca hatta yüzlerce iş yarattığı yönünde. Ancak araştırmacılar bu iddiaları sorguluyor. Good Jobs First araştırma grubunun kurucusu Greg LeRoy, dokuz yıl önce yaptığı ilk kapsamlı çalışmada, veri merkezi geliştiricilerinin yarattıkları her kalıcı iş için eyalet sübvansiyonlarından bir milyon doların üzerinde cep harçlığı aldığını tespit etti. LeRoy, hiper ölçekli merkezlerin yükselişiyle bu rakamın "hala aynı ligde" olduğunu belirtiyor.

Michigan Üniversitesi araştırmacılarının 2025 tarihli bir raporu da bu bulguyu destekliyor: "Veri merkezleri yerel topluluklara yüksek ücretli teknoloji işleri getirmiyor." Gıda ve Su İzleme örgütünün Virginia analizi ise çarpıcı bir sonuç ortaya koydu: Kalıcı bir veri merkezi işi yaratmak için gereken yatırım, diğer sektörlerdeki benzer işleri yaratmak için gerekenin neredeyse 100 katı.

LeRoy durumu şöyle özetliyor: "Veri merkezleri, imalat sektöründeki hiper sermaye yoğunluğunun uç örneği. İnşa edildikten sonra onları izleyen insan sayısı gerçekten çok az."

Toplumsal Tepki ve Siyasi Yansımalar

Ülke genelinde onlarca topluluk grubu, veri merkezlerinin su kaynaklarını tüketeceği, elektrik şebekelerini aşırı yükleyeceği ve çevreyi kirleteceği endişesiyle harekete geçti. Data Center Watch projesine göre, sadece Nisan-Haziran 2025 arasında, yaklaşık 200 aktif topluluk grubu, 98 milyar dolarlık potansiyel yatırımı temsil eden 20 veri merkezi projesini engelledi veya geciktirdi.

Bu tepkiler, veri merkezlerini siyasi bir kırılma noktası haline getirdi. Virginia'da Abigail Spanberger, sektörü düzenleme ve geliştiricilerin kullandıkları elektriğin "hak ettiği payı" ödemelerini sağlama vaatleriyle valilik seçimini kazandı. Eyalet yasama organı da veri merkezlerini düzenlemeye yönelik 30 yasa tasarısını değerlendirdi.

Meta'nın Duygusal Pazarlama Stratejisi

Teknoloji devleri, imajlarını düzeltmek için duygusal pazarlamaya başvuruyor. Meta, aylardır televizyon reklamları yayınlayarak veri merkezi işini kaybeden endüstriyel ve tarım işlerinin yerine geçebilecek bir alternatif olarak sunuyor. Bir reklamda, Iowa'daki Altoona kasabasına odaklanılıyor. Ancak gerçekler reklamdan farklı: Altoona'nın veri merkezi 2013'te inşa edildi ve Meta'nın iddia ettiği "400+' iş" rakamına karşılık, yerel kumarhane neredeyse 1.000 kişiyi istihdam ediyor.

Politico'nun haberine göre, bu reklamlar Altoona gibi kasabaların sakinlerinden çok, kıyı kesimlerdeki politika yapıcılara yönelik olabilir. Meta, reklamı Sacramento ve Washington, D.C. gibi yerlerde yayınlamak için en az 5 milyon dolar harcadı.

"Diş Macununu Tüpe Geri Koyamazsınız"

Prince William County'deki veri merkezi karşıtı aktivist Elena Schlossberg, Virginia Connects'tan gelen broşürlerle posta kutusunun son sekiz aydır dolup taştığını söylüyor. Daha düşük elektrik faturaları, iyi işler ve iklim sorumluluğu vaatlerinin, onlarca yıl önce sigaranın sağlığa faydalarını öven sigara reklamlarını hatırlattığını ifade ediyor.

Schlossberg, bu pazarlamanın işe yarayıp yaramayacağından emin değil. Yakın tarihli bir anket, Virginialıların %73'ünün artan elektrik maliyetlerinden veri merkezlerini sorumlu tuttuğunu gösteriyor. Aktivist, "Diş macununu tüpe geri koyamazsınız" diyor. "İnsanlar zaten onların maliyetlerini hala bizim karşıladığımızı biliyor. İnsanlar bunu biliyor."

Teknoloji sektörünün milyonlarca dolarlık imaj kampanyası devam ederken, toplulukların direnişi ve araştırmacıların gerçek verileri, sektörün gelecekteki büyümesi önünde önemli bir engel olmaya devam edecek gibi görünüyor.