Steam Deck Neden Satılmıyor? AI'nın Ram Savaşının Gerçek Kurbanı Kim?

Valve, Steam Deck OLED’in dünya çapında sürekli stokta olmamasının nedenini açıkça açıkladı: RAM kıtlığı. Ama bu sadece bir malzeme eksikliği değil. Arkasında, teknoloji tarihinin en tuhaf ve çarpıcı dönmelerinden biri yatıyor: oyuncular, yapay zeka şirketlerinin ram hırsızlığından mağdur oluyor.

Ne Oldu? Stokta Olmayan Bir Cihaz, Sessiz Bir Kriz

The Verge’ın raporuna göre, Valve’nin resmi sitesinde Steam Deck OLED için “bazı bölgelerde geçici olarak stokta olmayabilir” uyarısı yer alıyor. XDA Developers, bu durumun sadece ABD’de değil, Avrupa ve Asya’daki tedarik zincirlerinde de aynı şekilde hissedildiğini doğruluyor. Beebom ise bu krizin 2026 başlarında en sert noktaya ulaştığını, özellikle 16GB GDDR6 bellek modüllerinin üretim kapasitesinin %70’ini AI veri merkezlerinin tükettiğini belirtiyor.

Steam Deck, 2022’de piyasaya sürüldüğünde, oyun endüstrisine bir devrim getirmişti: güçlü bir masaüstü oyun deneyimini cebinizde taşıyabileceğiniz bir cihaz. Ama şimdi, bu cihazın üretimi, AI’ya verilen öncelikler yüzünden durakladı. Neden? Çünkü bir AI modeli eğitmek için gerekli olan bellek, bir Steam Deck’in tamamından daha fazla. OpenAI’nin GPT-4’ü eğitmek için kullanılan bellek miktarı, yaklaşık 10.000 adet Steam Deck’in toplam RAM’ine denk geliyor. Ve bu sayılar her ay artıyor.

Neden Bu Kadar Önemli? RAM, Dijital Savaşın Yeni Savaşı

RAM, teknolojinin en temel bileşenlerinden biri. Ama artık bir “malzeme” değil, bir politik kaynak. AI şirketleri, Nvidia’nın H100 ve AMD’nin MI300X gibi yüksek performanslı çiplerle, RAM’i kendi veri merkezlerine yönlendiriyor. Bu çipler, birbirine bağlı binlerce RAM modülüyle çalışır. Her biri 16GB, 32GB, hatta 64GB bellek içerir. Bu modüllerin üretimi, Samsung, SK Hynix ve Micron gibi şirketlerde son derece sınırlı. Ve bu şirketler, daha karlı olan AI veri merkezlerine öncelik veriyor.

Valve’nin bu açıklaması, aslında bir itiraf. “Stok yok” demek yerine, “RAM yok” demek, oyun endüstrisinin teknoloji ekosistemindeki ikincil konumunu açıkça ortaya koyuyor. Oyun üreticileri, oyuncular, bir zamanlar teknolojiye öncülük eden gruplardı. Şimdi ise, AI’ın yarattığı dijital açlıkta, en son sıraya düşüyorlar.

Ne Anlama Geliyor? Oyuncular, Dijital Sınıf Mücadelesinde

Bu durum, sadece bir cihazın satılmaması değil. Dijital toplumda bir sınıf mücadelesi başlatıyor. AI şirketleri, devletler, büyük teknoloji devleri — hepsi, “veri” ve “hesaplama gücü”ne sahip olmak için çaba gösteriyor. Oyuncular ise, “eğlence” olarak sınıflandırılıyor. “Senin oyunun için RAM mi gerekiyor? O zaman bekleyin.”

Ve bu, sadece Steam Deck için değil. Steam Deck’in yerini alabilecek diğer elde oyun cihazları da aynı sorunla karşı karşıya. Nintendo Switch 2’nin RAM kapasitesi bile, AI şirketlerinin talepleri nedeniyle düşürülmüş olabilir. PC oyuncuları, 16GB RAM’li sistemler için 2-3 ay bekliyor. Bellek fiyatları 2023’te %40, 2026’da ise %85 arttı.

Valve’nin bu açıklaması, bir protesto da olabilir. “Biz sadece bir oyun şirketi değiliz. Biz de bir cihaz üretiyoruz. Ama siz, bizim cihazımızı üretmek için gerekli olan temel bileşeni alıyorsunuz.” Bu, endüstrinin içindeki güç dengesini açıkça gösteriyor.

Gelecek Ne Getirecek?

Yakında, AI şirketleri, daha verimli bellek teknolojileri geliştirmeye başlayabilir. HBM4 (High Bandwidth Memory 4) gibi yeni nesil bellekler, daha az alan ve daha fazla veriyle çalışabilir. Ama bu teknolojilerin ticari kullanımı, en az 18-24 ay sürebilir. Bu süre içinde, oyuncuların bekleme listeleri uzayacak.

Valve, bu krizi aşmak için “Steam Deck Mini” gibi daha düşük bellekli bir model geliştirmeyi düşünüyor olabilir. Ama bu, “düşük kalite” değil, “uygulamalı pragmatizm” olmalı. Oyuncular, 16GB RAM’i sadece oyunlar için değil, Steam’in arka plan işlemlerini, Discord’u, Twitch’i ve kayıtları çalıştırmak için de kullanıyor.

Bu kriz, bize bir ders veriyor: tekno-kapitalizmde, her şeyin fiyatı var. Oyunlar, eğlence değil, bir hizmet. Ve bu hizmetin temelindeki kaynaklar, artık sadece en güçlüye değil, en karlıya ait.

Belki de bir gün, Steam Deck’in stokta olmamasının nedeni “AI şirketlerinin seni sevmemesi” değil, “senin oyununu oynamak için yeterli kaynak bırakmamaları” olacak. Ve bu, gerçek bir trajedi. Çünkü oyun, insanlığın en eski, en insani eğlencesi. Ama şimdi, onu oynamak için önce bir RAM savaşını kazanman gerekiyor.