Sam Altman’ın Şok Yanıtı: AI’ya Karşı Şikayetler, İnsanların Yemek İhtiyacı Gibi mi?

AI Eleştirileriyle İlgili Sam Altman’ın Şaşırtıcı Cevabı: İnsanlar da Yemek İstiyor

Sam Altman, OpenAI’nin kurucu ortağı ve başkanı olarak yapay zekânın etik, çevresel ve ekonomik etkileri üzerine sıklıkla konuşan bir isim. Ancak bu seferki açıklaması, teknoloji dünyasını sarsan bir metaforla geldi: “Neden insanlar AI’ya karşı şikayet ediyor? İnsanlar da yemek yemek için enerjiye ihtiyaç duyuyor.” Bu cümle, sadece bir şaka gibi görünse de, derin bir felsefi ve enerji politikası analizini barındırıyor.

Ne Oldu? Teknolojiye Karşı Enerji Eleştirileri

Geçen ay, bir dizi uluslararası medya kuruluşu, büyük dil modellerinin (LLM) veri merkezlerinin elektrik tüketiminin artması nedeniyle çevresel etkilerini eleştirdi. Stanford Üniversitesi’nden bir rapor, bir tek GPT-4 benzeri modelin eğitimi sırasında ABD’de ortalama bir evin 5 yıl boyunca tükettiği enerjiye eşit bir miktar harcadığını belirtti. Bu veriler, özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika’da iklim hareketlerinin gündeme gelmesiyle birlikte, AI teknolojilerinin sürdürülebilirliğine dair sert tepkilere neden oldu.

Bu eleştiriler, yalnızca teknik bir endişe değil, toplumsal bir adalet sorusu olarak da algılanıyor: “Yapay zeka, insanlar açken, enerjiyi neden harcıyor?” Bu soru, özellikle Afrika ve Güneydoğu Asya’daki enerji kıtlığı yaşayan toplumlarda şiddetle duyuluyor.

Neden Bu Kadar Önemli? İnsan Enerji Tüketimiyle Karşılaştırma

Altman’ın ifadesi, bu eleştirileri tamamen farklı bir perspektiften ele alıyor. TechCrunch’a göre, Altman bir konferansta şöyle demiş: “Her insan, ortalama günde 2.000 kalori yakıyor. Bu, yaklaşık 2.3 kilowatt-saat enerjiye denk geliyor. Yani bir insan, bir GPT-4 modelinin 1 saati kadar enerji harcıyor. Ama 8 milyar insan var. Toplamda, insanlık her gün 18.4 terawatt-saat enerji tüketiyor. AI’ye harcanan enerji ise 2026 itibarıyla yaklaşık 0.5 terawatt-saat. Yani insanlık, AI’dan 37 kat daha fazla enerji harcıyor.”

Bu rakamlar, sadece bir karşılaştırma değil, bir etik denge sunuyor. AI’nın enerji tüketimi, insanlığın tarihsel ve biyolojik enerji kullanımına kıyasla nispeten küçük bir pay. Ancak buradaki kritik nokta, enerjinin nasıl üretildiği ve kimin faydalandığı.

Ne Anlama Geliyor? Enerji Adaleti ve Dijital Sınıflandırma

Altman’ın açıklaması, AI’ya yönelik eleştirileri reddetmiyor, ama onları yeniden çerçeveliyor. Sorun, AI’nın enerji tüketimi değil, enerjinin eşit dağılımı. Bir ABD teknoloji şirketi, rüzgâr ve güneş enerjisiyle veri merkezini besliyor. Aynı anda, Hindistan’ın bir köyünde bir anne, çocuklarına yemek pişirmek için odun yakıyor. Kimin “çirkin” olduğunu söyleyebilir?

Bu durum, dijital çağda yeni bir sınıf ayrımını ortaya çıkarıyor: enerji zenginleri ve enerji fakirleri. AI teknolojileri, enerji zenginlerinin araçları olmaya devam ederken, fakirlerin ihtiyaçları göz ardı ediliyor. Bu, teknolojik ilerlemenin değil, ekonomik adaletsizliğin bir yansıması.

Yeni Bir Soru: AI mı, İnsanlık mı Sorun?

Altman’ın açıklaması, teknoloji eleştirisini biraz korkutucu hale getiriyor: Belki de sorun AI değil, insanlığın kendi tüketim alışkanlıkları. Bir insan, 100 gram et yediğinde, 15 kg CO2 salıyor. Bir AI modeli ise, 1000 soruyu yanıtlarken 1 kg CO2 salıyor. Hangisi daha fazla zarar veriyor?

Bu soru, sadece teknoloji sektörünü değil, tüm toplumsal yapıları sorgulamaya zorluyor. Enerji tüketimini azaltmak için, insanlar yemek yemeyi bırakmalı mı? Yoksa AI’ları kapatmalı mıyız?

Gerçek Çözüm: Denge, Değil İstisna

Altman’ın mesajı, teknolojiyi suçlamak yerine, sistemi yeniden düşünmeyi çağırıyor. AI’ya karşı yapılan eleştirilerin çoğu, simetri eksikliği ile ilgili: İnsanlar, kendi tüketimlerini sorgulamadan, sadece AI’yı hedefliyor. Bu, bir tür “dijital suçlama”dır. Gerçek çözüm, hem insan tüketimini hem de AI verimliliğini birlikte iyileştirmektir.

Örneğin, OpenAI’nin 2026’da duyurduğu “GreenGPT” projesi, AI eğitimini yalnızca sıfır karbonlu enerjiyle yapmayı hedefliyor. Aynı anda, Dünya Bankası, Afrika’da 50 milyon evi güneş enerjisiyle bağlamak için 2 milyar dolarlık bir program başlatıyor. Bu iki girişim, birbirini tamamlıyor: Birisi teknolojiyi temizliyor, diğeri insanı temiz enerjiye ulaştırıyor.

Sonuç: AI’ya Karşı Şikayetler, İnsanlığın Kendi İtirazları

Sam Altman’ın “insanlar yemek yemek için enerjiye ihtiyaç duyuyor” ifadesi, bir şaka değil, bir felsefi kırılma noktası. Bu cümle, bize şu soruyu soruyor: “Eğer AI’ya karşı şikayet ediyorsanız, o zaman insanlık için ne yapıyorsunuz?”

Yapay zeka, bir ayna. Onun karşısında gördüğümüz, teknolojinin değil, kendi tüketicilik örüntümüzün yansıması. Enerji krizine çözüm, AI’yı kapatmak değil, insanlık için daha adaletli bir enerji sistemini inşa etmek.

Belki de sonraki büyük çevresel hareket, AI’ya karşı değil, insanların yemek için harcadığı enerjiye karşı olacak. Ve o zaman, Sam Altman’ın sözleri, tarihin en derin felsefi uyarılarından biri olarak anılacak.