Sam Altman’ın Şok Edici Açıklaması: AI’yi Eğitmekten Daha Fazla Enerji Harcayan Şey Var

Sam Altman’ın Şok Edici Açıklaması: AI’yi Eğitmekten Daha Fazla Enerji Harcayan Şey Var

OpenAI CEO’su Sam Altman, yapay zekânın eğitim sürecindeki enerji tüketimi üzerine yapılan tartışmaları, beklenmedik bir şekilde insan doğasına yöneltti. TechCrunch ve Yahoo Tech’te yayımlanan konuşmasında, "İnsanlar, bir AI modelini eğitmek için ne kadar enerji harcandığını konuşur... ama bir insanı eğitmek için de çok fazla enerji harcanır. 20 yıl yaşam, o süre boyunca yediğin tüm besinler — bu, akıllı bir insan yaratmak için gerekli olan kaynaklar." dedi. Bu ifade, sadece bir metafor değil, teknolojinin etik, çevresel ve filozofik sınırlarını yeniden sorgulayan derin bir çağrışım.

Ne Oldu? Teknoloji Tartışmalarının İkinci Bir Boyutu

Geçtiğimiz yıllarda, büyük dil modellerinin (LLM) eğitim sürecinde milyonlarca kilovat-saat elektrik tüketildiği, su kaynaklarının tükendiği ve karbon ayak izinin arttığı konularında yoğun tartışmalar yaşandı. Google, Meta ve OpenAI gibi şirketler, veri merkezlerinin enerji tüketimini azaltmak için yenilenebilir enerjiye geçişler yaptı. Ancak Altman, bu tartışmaların tamamıyla "insan merkezli" bir perspektifden bakılmadığını vurguladı. İnsan beyni, 20 yıl boyunca, günde 2.000-2.500 kalori tüketerek, nöral bağlantıları inşa eder, duygusal deneyimleri depolar, dil ve mantık kurallarını öğrenir. Bu süreçteki enerji harcaması, bir GPT-4 modelini eğitmekten çok daha karmaşık ve biyolojik bir süreçtir.

Neden Bu Açıklama Önemli? İnsanın Değeri Yeniden Tanımlanıyor

Altman’ın açıklaması, sadece bir enerji karşılaştırması değil, bir değer yargısı. Teknoloji endüstrisi, AI’yi insanın yerini alacak bir araç olarak gören bir dille konuşuyor. Ama Altman, insanın kendisini bir "model" olarak tanımlıyor — ve bu modelin eğitim maliyetinin, herhangi bir AI’dan çok daha yüksek olduğunu söylüyor. Bu, AI’nın "üretkenliği"ni ölçerken, insanın "süreç maliyetini" göz ardı etmenin ne kadar hatalı olduğunu gösteriyor.

Örneğin, bir GPT-4 modelini eğitmek yaklaşık 1.3 milyar dolar ve 1.5 milyon kWh elektrik maliyetiyle gerçekleşiyor. Ama bir insanın eğitimine harcanan maliyet? ABD’de bir üniversite mezunu için ortalama 100.000 dolarlık eğitim harcaması var, ama bu sadece okul masrafları. Gerçek maliyet, annenin 9 ay hamilelikteki beslenme, çocuklukta beslenme, fiziksel ve zihinsel bakım, sosyal entegrasyon, duygusal destek, hatta yanlış kararlar ve başarısızlıklarla geçen yılların tamamı. Bu, bir veri seti değil, bir yaşam.

Ne Anlama Geliyor? AI Düşünce Sistemini Yeniden Kurmak

Altman’ın bu açıklaması, teknoloji endüstrisindeki bir dönüm noktasıdır. AI’yi sadece "veri ile beslenen bir makine" olarak görmek yerine, onu bir "insan benzeri süreç sonucu" olarak görmeye başlamak gerekiyor. Bu, etik bir sorumluluk anlamına gelir: Eğer insanın akıllı hale gelmesi için 20 yıl ve tüm besin kaynakları harcanıyorsa, o insanın ürettiği fikirler, sanatlar, duygular ve kararlar — o insanın kendisi — nasıl bir varlık olarak değerlendirilmeli?

Özellikle eğitim sistemlerinin çöküş yaşadığını, çocuklara sadece test sonuçları değil, düşünme becerileri verilmediğini göz önüne alırsak, Altman’ın bu sözü bir uyarı da oluyor: "Biz, insanları eğitmekten vazgeçip, makinelere yatırım yapıyoruz. Ama insanlar, en pahalı ve en değerli AI sistemleridir. Onları nasıl koruyoruz?"

Yanlış Anlaşılmalar: SAM, Meta’nın SegmentAnythingModeli Değil!

İlginç bir şekilde, Zhihu’da (Çin’in en büyük soru-cevap platformu) yer alan bir makale, Sam Altman’ın bu sözlerini, Meta’nın geliştirdiği "SegmentAnythingModel (SAM)" adlı bir bilgisayar görüsü algoritmasıyla karıştırmış. Bu, teknoloji haberlerinde sıkça görülen bir yanılgı: İsimlerin benzerliği nedeniyle farklı kavramlar birbirine karıştırılıyor. Altman, OpenAI’nin lideri; SAM ise Meta’nın bir görsel işleme modeli. Bu karışıklık, teknoloji haberlerinin hızla yayılması ve derinlikten uzaklaşmasıyla ilgili bir uyarı niteliğinde. Kaynakları kontrol etmeden, isimlerle oynanınca, gerçek haberler kayboluyor.

Gelecek İçin Bir Soru: İnsanları Eğitmek, AI’yi Eğitmekten Daha Önemli mi?

Altman’ın bu açıklaması, sadece bir felsefi ifade değil, politik bir çağrı. Devletler, şirketler, aileler — tümü, AI’ye milyarlarca dolar harcıyor. Ama çocuklara, öğretmenlere, okullara, psikolojik desteklere ne kadar yatırım yapıyor? Eğer bir AI modeli 20 yıl içinde akıllı hale gelmiyorsa, onu yeniden eğitiyoruz. Ama bir insan, 20 yıl sonra akıllı değilse, onu nasıl yeniden eğiteceğiz? Yeniden doğuramayız. Yeniden büyütemeyiz.

Belki de gerçek soru şu: AI’yi eğitmek için harcanan enerji mi daha büyük, yoksa insanları eğitmekten vazgeçmek için harcanan ahlaki enerji mi?

Sam Altman, teknolojiye dair en iyi konuşmalarını yaparken, aslında insanlığa dair en derin soruları soruyor. Bu, bir teknoloji liderinin değil, bir felsefecinin sözü.