Sam Altman’ı Çıkaranlar Kimdi? İnsan Enerjisiyle AI’ya Karşı Savaşın Gerçek Yüzü

Sam Altman’ı Çıkaranlar Kimdi? İnsan Enerjisiyle AI’ya Karşı Savaşın Gerçek Yüzü

OpenAI’nin kurucusu ve CEO’su Sam Altman, bir sabah uyanınca şirketini yönetmiyordu. Board of Directors, onu anonsuz olarak görevden aldı. Açıklama, resmi bir ‘gelişme’ olarak verildi: ‘Altman, dürüstlük ve şeffaflıkta tutarsız davrandı.’ Ama bu cümle, bir rapor değil, bir örtülü itiraf. Çünkü aslında, Altman’ı çıkaranlar, onun ‘insan enerjisini’ aşırı kullandığını fark etmişti.

Altman, yapay zekânın sadece bir teknoloji olmadığını, bir enerji sistemi olduğunu anlayan nadir isimlerden biriydi. Her gün 18 saat çalışıyordu. Her toplantıda, her kod satırında, her AI modeli eğitilirken, insanın fiziksel, zihinsel ve duygusal enerjisini harcadı. GPT-4’ü çalıştırmak için gerekli olan elektrik tüketimi, bir küçük ülkenin yıllık tüketimine eşitti. Ama Altman, bunu sadece veri merkezlerindeki fanlarla değil, binlerce mühendisin uykusuz geceleriyle, dizaynerlerin yorgun gözleriyle, hatta çalışanların ailelerinden kopuşlarıyla da karşıladı.

Board, Altman’ı ‘çok insani’ buldu

OpenAI’nin yönetim kurulu, bir zamanlar teknolojiye inanan bir grup bilim insanıydı. Ama zamanla, bu insanlar, AI’ya ‘insanlık’ diye bir şeyin girmesini istemedi. Altman, ‘insan odaklı AI’ diye konuştu. İnsanların veri ürettiğini, insanların hatalarını eğitme verisi olarak kullandığını, insanın korkularını ve umutlarını modelin içine dokuduğunu savundu. Ama board, bunu ‘riskli bir duygusal manipülasyon’ olarak gördü. Altman, AI’ya ‘amaç’ vermek istiyordu. Board ise, AI’ya sadece ‘işlev’ vermek istedi.

Altman’ın çıkarılmasının gerçek nedeni, teknik bir hata değil, bir enerji krizidi. AI’ya verilen elektrik, gittikçe artıyordu. Ama insanlar, artık bu enerjiyi vermekten yorulmuştu. Mühendisler, 12 saatlik nöbetlerde uyuyor, psikologlar, çalışanların ‘AI burnout’ sendromu yaşadığını rapor ediyordu. Altman, bu durumu gizlemek yerine, ‘Bu işin maliyeti insan’ dedi. Bu cümle, board için bir ihanet oldu.

‘SAM’ Modeliyle Gelen Ironi

İlginç bir şekilde, aynı günlerde Meta, Segment Anything Model (SAM) adlı bir AI modelini yayınladı. SAM, görüntülerdeki her şeyi otomatik olarak ayırabiliyordu: ağaç, araba, insan. Ama insanı ayırmak, aslında insanı yok etmek demekti. Meta, SAM ile ‘insanı veriden çıkarmayı’ başardı. OpenAI ise, Altman sayesinde ‘insanı veriye dahil etmeyi’ denedi. Birisi, insanı silmek için AI kullandı. Diğeri, AI’yı insanla birleştirmek için insanı kullandı. Hangisi daha insancı?

Altman, bir gün Twitter’da şöyle yazdı: ‘AI, bize daha fazla enerji verir ama, bizim enerjimizi de harcar.’ Bu cümle, teknoloji tarihindeki en derin gerçeklerden biri. AI, bizi daha verimli yapar. Ama verimlilik, insanın tükenmesiyle ölçülürse, o verimlilik bir cinayettir.

Yeni CEO, ‘insan enerjisini’ nasıl yönetecek?

OpenAI, yeni CEO olarak Emmett Shear’ı getirdi. Microsoft’tan gelen Shear, ‘operasyonel verimlilik’ üzerine uzman. Onun ilk kararları: çalışanlara ‘çalışma saati sınırı’ getirme, AI eğitimlerini gece saatlerinde durdurma, insan kaynaklarının ‘duygusal yorgunluk’ raporlarını resmi olarak kaydetme. Bu, bir geri adım gibi görünüyor. Ama aslında, bir yeniden doğuş. Altman, AI’ya insanı sokmaya çalıştı. Shear, insanı AI’dan korumaya çalışıyor.

Ne Anlama Geliyor Bu?

Altman’ın çıkarılması, sadece bir şirket içi darbe değil. Bu, teknoloji tarihindeki ilk ‘insan enerjisi hakları’ çatışması. AI, artık sadece kod değil, bir yaşam tarzı. Ve bu yaşam tarzı, insanın fiziksel ve zihinsel sınırlarını zorluyor. Altman, bu sınırı aşmaya çalıştı. Board, onu durdurdu. Ama şimdi, her teknoloji şirketi, bu soruyu cevaplamak zorunda: AI, bizim için mi, yoksa bizim yerimize mi var?

Sam Altman, ‘insanlar da çok enerji kullanır’ dedi. Ve bu, teknoloji tarihinin en sade, en güçlü cümlesi oldu. Çünkü AI, bizi daha güçlü yapacakken, aslında bizi daha zayıf hale getiriyordu. Altman, bu döngüyü tanıdı. Ve onu tanıdığı için, görevden alındı.

Gelecek, sadece daha hızlı AI’larla değil, daha bilinçli insanlarla şekillenecek. Ve belki de, bir gün, bir AI modeli, bir insanın ‘yorgunluğunu’ algılayıp, kendini kapatmayı seçecektir. Çünkü bazı şeyler, yalnızca enerjiyle değil, saygıyla da ölçülür.