RFK Jr. Yönetiminde HHS, Aşı Yan Etkilerini İncelemek İçin Yapay Zeka Geliştiriyor

WASHINGTON – ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı (HHS), aşı yan etkisi iddialarını analiz etmek ve hipotezler oluşturmak amacıyla yapay zeka (AI) tabanlı bir araç geliştiriyor. Ancak, Bakan Robert F. Kennedy Jr.'ın geçmişteki aşı karşıtı söylemleri, bu girişimin bilimsel tarafsızlığı konusunda kamuoyunda ve uzman çevrelerde ciddi endişelere yol açıyor.

Yapay Zeka ile 'Hipotez Üretimi'

Wired'ın haberine göre, HHS bünyesinde geliştirilmekte olan AI aracı, Vaccine Adverse Event Reporting System (VAERS) gibi sistemlerdeki verileri tarayarak, aşılar ve olası yan etkiler arasında daha önce fark edilmemiş bağlantılar kurmaya ve hipotezler oluşturmaya çalışacak. Resmi açıklamalara göre araç, potansiyel güvenlik sinyallerini daha hızlı tespit etmeyi ve araştırmacılar için yeni inceleme alanları önermeyi hedefliyor.

Ancak, AI etiği ve veri bilimi uzmanları, özellikle Kennedy'nin bakanlığı döneminde, bu aracın kullanım amacı ve yöntemi konusunda şüpheci bir tavır sergiliyor. Kennedy'nin, aşıların otizmle bağlantılı olduğu gibi bilimsel konsensus tarafından reddedilen iddiaları uzun süredir savunması, geliştirilen teknolojinin de bu önyargılı bakış açısını güçlendirmek için kullanılabileceği kaygısını doğuruyor. Uzmanlar, AI modellerinin eğitildiği veri setlerinin seçiminden, oluşturulan hipotezlerin nasıl yorumlanacağına kadar her aşamada politik ve ideolojik önyargıların sürece dahil olma riskine dikkat çekiyor.

CDC Bünyesinde Yeni Birim Kuruluyor

Bu gelişmeye paralel olarak, Bakan Kennedy geçtiğimiz günlerde Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) bünyesinde yeni bir alt birim kurulacağını açıkladı. Sharyl Attkisson'ın haberine göre Kennedy, NewsNation kanalında Chris Cuomo'ya verdiği röportajda, bu yeni birimin öncelikli olarak aşı yan etkileri, uzun COVID ve Lyme hastalığı üzerine odaklanacağını duyurdu.

Kennedy, "CDC içinde, aşı yan etkilerinde uzmanlaşacak bir ajans oluşturuyoruz. Bunlar Amerikan halkı için öncelikler. Giderek daha fazla insan bu tür rahatsızlıklardan mustarip ve en iyi tedavileri bulmak ve Amerikan halkına sunmak için altın standartlarda bilimsel çalışmalar yapmaya kararlıyız" ifadelerini kullandı. Kennedy, bu birimin kurulmasının kolay olmadığını ve HHS ile ona bağlı kurumlarda büyük bir yeniden yapılanmanın parçası olduğunu da sözlerine ekledi.

Tarafsız Bilim mi, Gündem Yönlendirme mi?

İki gelişme bir arada değerlendirildiğinde, Kennedy yönetiminin aşı güvenliği izleme mekanizmalarını merkezi bir politika önceliği haline getirdiği görülüyor. Ancak temel tartışma, bu çabaların amacının gerçekten tarafsız bilimsel araştırmayı geliştirmek mi, yoksa Kennedy'nin uzun süredir savunduğu aşı şüpheciliği gündemini kurumsal bir zemine oturtmak mı olduğu etrafında dönüyor.

AI araçlarının halk sağlığında kullanımı yeni bir konsept değil. Pandemi döneminde salgın modellemelerinden ilaç keşfine kadar birçok alanda yapay zekadan faydalanıldı. Ancak, Unbekoming blogunda ele alındığı gibi, AI'nın aşı araştırmalarında nasıl kullanıldığı kritik önem taşıyor. Blog yazısında, bir kullanıcının ChatGPT'ye difteri vakaları ve aşılama oranları hakkında tarafsız sorular sorarak gerçek riski anlamaya çalıştığı bir örnek veriliyor. Bu, AI'nın doğru ve tarafsız verilerle beslenmesi halinde faydalı bir araştırma aracı olabileceğini, ancak önyargılı veriler veya yönlendirilmiş sorgularla yanıltıcı sonuçlar üretebileceğini gösteriyor.

Gelecek ve Olası Sonuçlar

HHS'in geliştirdiği AI aracının teknik kapasitesi ve şeffaflığı henüz tam olarak bilinmiyor. Aracın hangi algoritmaları kullanacağı, veri kaynaklarının neler olacağı ve bulgularının bağımsız bilim insanları tarafından nasıl denetleneceği, güvenilirliğini belirleyecek kilit sorular olarak öne çıkıyor.

Sağlık politikası analistleri, bu tür bir teknolojinin, eğer şeffaf ve bilimsel ilkelere sıkı sıkıya bağlı bir şekilde kullanılırsa, aşı güvenliği izlemesinde devrim yaratabileceğini kabul ediyor. Ancak, mevcut siyasi iklim ve bakanın geçmişi, bu 'eğer'in oldukça büyük bir koşul olduğunu gösteriyor. Sürecin, kamuoyunun güvenini sağlamak için bağımsız denetim kurulları ve hakemli bilimsel yayınlarla desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor.

Sonuç olarak, teknolojik yenilik ile bilimsel tarafsızlık arasındaki bu hassas dengenin nasıl kurulacağı, ABD'deki halk sağlığı kurumlarının gelecekteki inandırıcılığını ve aşı programlarına olan toplumsal güveni doğrudan etkileyecek.