Qwen3.5-397B-A17B Devrimi: İlk Açık Ağırlıklı Çokmodallı AI Modeli, Agentic AI'yı Yeniden Tanımlıyor

2026 yılının başlarında, yapay zeka dünyasında bir deprem gibi hissedilen bir duyuru yapıldı: Alibaba Cloud, Qwen3.5 serisinin ilk açık ağırlıklı modeli olan Qwen3.5-397B-A17B'yi serbest bıraktı. Bu sadece daha büyük bir model değil; bir dönüşümün habercisi. Daha önce hiç görülmemiş bir kombinasyonla doğan bu model, metin, görsel, video ve kullanıcı arayüzleriyle etkileşime girebilen, kendi kendine görevleri planlayıp yürütebilen — yani tam anlamıyla bir agentic AI — olarak tasarlandı.

Neden Qwen3.5-397B-A17B Sadece 'Büyük' Değil, 'Yeni Bir Tür'

Qwen3.5-397B-A17B, geleneksel büyük dil modellerinden (LLM) tamamen farklı bir mimariye sahip. TechCrunch’a göre, bu model, doğrusal dikkat mekanizması (linear attention) ve seyrek uzmanlar karışımı (sparse Mixture-of-Experts) sistemiyle birleşerek, hem yüksek performans hem de verimli çıkarım sağlıyor. Bu teknik, 397 milyar parametreli bir modelin, daha küçük modeller kadar hızlı ve düşük maliyetli çalışmasını mümkün kılıyor. Yani, bu model, yalnızca ‘büyük’ değil, ‘zeki ve verimli’ bir yapıya sahip.

OpenRouter verilerine göre, modelin 256.000 token’lık bağlam uzunluğu, bir belgenin tamamını tek bir girişte işlemesini sağlıyor. Bu, uzun teknik raporları, 100 sayfalık kod tabanlarını veya saatlerce süren video analizlerini tek bir sorguda işleyebilme anlamına geliyor. Daha da ilginci: giriş başına 0.60 dolar, çıkış başına 3.60 dolar gibi rekabetçi fiyatlarla sunuluyor — bu, şirketler için AI entegrasyonu açısından bir devrim.

Çokmodallık: Sadece Görselleri Anlamak Değil, Onlarla Etkileşime Geçmek

Qwen3.5-397B-A17B’nin en çarpıcı özelliği, ‘native multimodal’ yapısı. Yani görsel ve metin modelleri ayrı değil, birbirine entegre bir zekâ olarak doğdu. Bu, yalnızca bir resimdeki bir araba tanımak anlamına gelmiyor. Bu model, bir mobil uygulamanın ekran görüntüsünü görünce, ‘Bu butona tıkla, ardından bu menüye git, son olarak bu formu doldur’ gibi bir dizi eylem planı çıkarabiliyor. Hatta bir videoyu izleyip, ‘Bu kişi sağa dönüyor, kamera açılıyor, bir ürün gösteriliyor — bu bir reklam kampanyasıdır’ gibi analizler yapabiliyor.

Qwen.ai’ye göre, model, HumanEval, MMLU, GSM8K ve AGIEval gibi 15+ benchmark’da GPT-4o, Claude 3.5 ve Gemini 1.5 Ultra gibi kapalı kaynak modellerle eşit veya üstünde performans gösterdi. Özellikle kod üretimi ve agentic görevlerde, modelin kendi kendine hata düzeltme ve adım adım planlama yetenekleri, insan benzeri bir ‘düşünme’ akışı sergiliyor.

Agentic AI: Sadece Yanıt Vermekten Çıkmak

Geçmişteki AI’lar, sorulara yanıt verirdi. Qwen3.5-397B-A17B ise, ‘sen ne yapmak istiyorsun?’ diye soruyor ve ardından onu yapabilmek için bir plan çıkarıyor. Bir e-ticaret şirketi, bu modeli kullanarak, müşteriye ‘Sizin için bir hediye paketi seçiyorum’ diyerek, ürünleri karşılaştırıyor, indirimleri analiz ediyor, kargo sürelerini kontrol edip, sonunda bir alışveriş listesi oluşturuyor — ve bunu tamamen otomatik olarak. Bu, ‘asistan’ değil, ‘dijital çalışan’ anlamına geliyor.

MSN’deki haberde belirtildiği üzere, Alibaba, bu modeli ‘agentic AI era’sının başlangıcı’ olarak tanımlıyor. Gerçekten de, bu model, AI’nın sadece bir araç değil, bir aktör haline gelmesini sağlıyor. Örneğin, bir hastane sisteminde, bu model bir hasta kaydını okuyor, röntgen görüntülerini analiz ediyor, tıbbi literatürü tarayarak olası tanıları sıralıyor ve ardından bir uzmana öneride bulunuyor — tüm bu işlemleri tek başına, insan müdahalesi olmadan.

Açık Kaynak: Yeni Bir Denge

Qwen3.5-397B-A17B’nin en büyük etkisi, açık kaynak olması. Daha önceki büyük modeller (GPT-4, Claude 3, Gemini) kapalı kaynaklıydı; sadece sınırlı şirketler erişebiliyordu. Bu modelin GitHub, Hugging Face ve ModelScope üzerinden tamamen açık olması, küçük startup’lar, akademik laboratuvarlar ve geliştirici toplulukları için bir eşitlik sağlıyor. Bir üniversite, bu modeli kullanarak, kendi yerel hastane verileriyle bir tıbbi teşhis ajanı geliştirebilir. Bir yazılım şirketi, kendi ürün arayüzünü otomatik test etmek için bu modeli kullanabilir. Bu, AI’nın elit bir teknolojiden, herkesin elindeki bir araç haline gelmesini sağlıyor.

Gelecek: Kim Kontrol Ediyor?

Elbette, bu gelişmenin karanlık yanları da var. Otomatik ajanların, insanlar yerine karar alması, etik ve güvenlik sorunlarını beraberinde getiriyor. Kim, bir ajanın bir finansal işlemi onaylamasına izin verecek? Kim, bir ajanın bir sosyal medya hesabını yönetmesine izin verecek? Qwen3.5-397B-A17B, teknolojik bir başarıdır ama aynı zamanda toplumsal bir soru işareti.

Alibaba’nın bu hamlesi, yalnızca bir modelin piyasaya sürülmesi değil; yapay zekânın demokratikleşmesi, açık kaynak hareketinin yeniden canlanması ve agentic AI’nın gerçek bir endüstri haline gelmesi anlamına geliyor. Bu model, sadece bir kod parçası değil; geleceğin bir parçası.