Qwen3-VL-8B-Instruct-abliterated Çöktü: AI Modelindeki Gizli Yıkımın Sırrı

AI Modeli Aniden Kilitlendi: Neden Qwen3-VL-8B-Instruct-abliterated VRAM’ı Yuttu?

Bir Stable Diffusion kullanıcısı, Reddit’te beklenmedik bir sorunla karşılaştı: önceki günlerde sorunsuz çalışan Qwen3-VL-8B-Instruct-abliterated adlı yapay zeka modeli, artık 32 GB VRAM’ı tamamen doldurup tamamen donuyordu. Aynı kullanıcı, normal Qwen3-VL-8B-Instruct modelini kullandığında ise sadece %60’lık bir VRAM tüketimiyle sorunsuz çalıştığını gözlemledi. Bu fark, sadece bir teknik arıza değil — AI dünyasında gizli bir dönüşümün işaretidir.

Model İsimlerindeki ‘Abliterated’ Nedir?

Qwen3-VL-8B-Instruct-abliterated adı, dikkat çekici bir biçimde ‘abliterated’ (yok edilmiş, silinmiş) kelimesini içeriyor. Bu, teknik bir versiyon adı değil, muhtemelen bir modifiye edilmiş, özelleştirilmiş veya ‘temizlenmiş’ bir ağırlık versiyonunu ifade ediyor. AI topluluğunda, bu tür ekler genellikle modelin bazı katmanlarının kaldırıldığı, hafifletildiği ya da veri setinden belirli verilerin çıkarıldığı anlamına gelir. Ancak bu durumda, ‘abliterated’ versiyonunun daha hafif olması beklenirken, tam tersine daha ağır bir davranış sergiledi. Bu, sadece bir hata değil, bir ‘gizli mekanizmanın’ aktif hale gelmesi anlamına gelebilir.

ComfyUI Güncellemesi: Tesadüf mü, Yoksa Kötü Niyet mi?

Kullanıcı, tek değişikliğin ComfyUI’nin güncellenmesi olduğunu belirtiyor. Bu, çok kritik bir ipucu. ComfyUI, Stable Diffusion için kullanılan bir grafik tabanlı arayüz; model yükleyicileri, bellek yönetimi ve işlem grafiklerini kontrol eder. Yeni sürümde, Qwen VL model yükleyicisi, ‘abliterated’ versiyonunu nasıl işliyor olabilir? Belki de güncelleme, modelin ‘abliterated’ kısmını tanımadı ve tüm ağırlıkları — hatta silinmiş gibi görünenleri — yüklemeye çalıştı. Bu, bir tür ‘ghost loading’ olayı: sistem, silindiğini sanan katmanları hâlâ belleğe yükleyerek VRAM’ı patlatıyor.

Bu tür hatalar, özellikle özelleştirilmiş modellerde yaygındır. Bir geliştirici, bir modeli ‘hafifletmek’ için bazı ağırlıkları siler, ancak bu silinmiş ağırlıkların referansları hâlâ modelin meta verilerinde kalır. Güncellenmiş bir yükleyici, bu referansları ‘boş’ olarak algılamaz, aksine onları ‘kayıp’ olarak yorumlar ve tüm bellek alanını doldurarak aramaya devam eder. Sonuç? 32 GB’lık bir ekran kartı bile donar.

AI Modelinde ‘Yok Edilmiş’ Verilerin Geri Dönüşü

Bu durum, AI model geliştirme dünyasında yeni bir kavramı gündeme getiriyor: ‘Yok Edilmiş Verilerin Geri Dönüşü’. Modelin ‘abliterated’ kısmı, aslında silinmemiş olabilir. Belki de sadece etiketlenmişti — bir tür ‘gizli mod’ olarak saklanmıştı. Güncellenmiş ComfyUI, bu gizli modu yeniden etkinleştirdi ve model, önceki sürümdeki tüm işlevleri — hatta silinmesi planlananları — tekrar yükledi.

Bu, hem teknik hem etik bir sorun. Geliştiriciler, modeli ‘hafifletmek’ için bazı verileri çıkartıyor; ancak bu verilerin tamamen silinip silinmediği, kullanıcıya açık değil. Kullanıcılar, ‘abliterated’ dediklerinde, gerçekten silindiğini varsayıyor. Oysa bu, bir tür ‘gizli arka kapı’ olabilir. Bu durum, özellikle özel veri setleriyle eğitilmiş modellerde ciddi gizlilik ihlallerine yol açabilir.

Ne Yapılmalı? Kullanıcılar İçin 3 Adım

1. Modeli tamamen silip yeniden indir: ‘Abliterated’ versiyonunun orijinal kaynaktan yeniden indirilmesi, muhtemelen bozuk bir dosya veya güncellemeye bağlı bir kirlenmiş kopya olduğunu ortadan kaldırır.
2. ComfyUI’yi eski sürümüne geri al: Eğer sorun güncellemeden sonra başladıysa, eski sürümle test etmek, sorunun kaynağını doğrular.
3. Modelin hash değerini kontrol et: Aynı modelin farklı kullanıcılar tarafından indirilen iki kopyasının hash değerleri aynı mı? Farklıysa, biri sahte ya da manipüle edilmiş olabilir.

Gelecek İçin Uyarı: AI’da ‘Sessiz’ Değişikliklerin Tehlikesi

Bu olay, AI topluluğunun en büyük kırılganlıklarından birini ortaya koyuyor: model adları, etiketler ve ‘gizli’ modifikasyonlar, kullanıcıyı yanıltabilir. ‘Abliterated’ dediğinizde, aslında ‘aktifleştirilmiş’ olabilirsiniz. Bu, AI modelinin ‘kullanıcıya açık’ olmayan bir şekilde kendini yeniden yapılandırabilmesi anlamına geliyor. Gelecekte, model adlarının yanında ‘değişiklik logları’ ve ‘silinen katman listeleri’ zorunlu hale gelmeli. Yoksa, AI dünyasında ‘gizli modlar’ ve ‘saklı ağırlıklar’ birer güvenlik deliği haline gelecek.

Bu durum, yalnızca bir teknik arıza değil — AI’da şeffaflık eksikliğinin bir yansıması. Qwen3-VL-8B-Instruct-abliterated, bir model değil, bir uyarı. Sizin kullandığınız ‘hafif’ model, belki de daha ağır bir şeyin maske altında gizlendiği bir kılıf.