Presented Without Comment: Sessizlik Mi, Yoksa İtiraz Mı?

Bir Cümle, Bir Sinyal: 'Presented Without Comment' Neden Tüm İnterneti Sarsdı?

2024 yılının son çeyreğinde, Reddit’in OpenAI alt topluluğunda bir görsel paylaşıldı. Başlığı: “Presented without comment.” Görüntüde, bir ekran görüntüsüydi — belki bir raporun başlığı, belki bir sunumun slaytı. Hiçbir ek açıklama yoktu. Hiçbir yorum, hiçbir açıklama, hiçbir bağlam. Sadece bu dört kelime. Ve bu basitlik, binlerce yorum, yüzlerce teori ve bir dizi derin felsefi tartışma doğurdu.

Ne Demek ‘Presented Without Comment’?

İngilizce’de ‘presented’ kelimesi, bir şeyi sunmak, sergilemek, bir şekilde ortaya koymak anlamına gelir. Merriam-Webster ve Cambridge Dictionary’lerine göre, bu kelime genellikle bir durumu belirli bir açıdan tanımlamak, hatta yönlendirmek için kullanılır. Örneğin: ‘AB liderleri anlaşmayı tüm için bir zafer olarak sundu.’ Yani ‘presented’ bir eylemdir — ve bu eylem, genellikle bir niyeti içerir.

Peki ‘without comment’ ne demek? Kelime kelime çevrildiğinde ‘yorum olmadan’. Ama bu ifade, İngilizce’deki siyasi ve medya diliyle derin bir tarihe sahiptir. Gazetecilikte, özellikle duyarlı konularda, bir habercinin ‘presented without comment’ diyerek bir belgeyi, bir konuşmayı ya da bir e-postayı doğrudan yayınlaması, ‘bunu siz yorumlayın’ demektir. Yani: ‘Ben sizi yönlendirmiyorum. Sadece veriyorum. Siz karar verin.’

Neden Bu Kez Farklıydı?

Reddit’deki bu paylaşımın asıl çarpıcılığı, bağlamın tamamen yok olmasıydı. Bir teknoloji topluluğunda, bir AI modelinin çıktısı olarak sunulan bu cümle, bir ‘yorum yapmayan’ bir sistemin kendisini yansıttığı algısını uyandırdı. Kullanıcılar, bu ifadenin OpenAI’nin bir AI modelinin çıktısı olup olmadığını tartıştı. Birçok kişi, bu ifadenin bir insan tarafından değil, bir algoritmanın ‘duruşu’ olarak üretildiğini savundu — yani: ‘Ben sadece veriyorum. Yorum yapmıyorum. Siz yorumlayın.’

Bu, yapay zekânın etik sınırını sorgulayan bir an oldu. AI’lar artık sadece cevap vermiyor; artık ‘yorum yapmayan’ bir kimlik ediniyor. Ve bu, insanlar için korkutucu bir gerçeklik. Çünkü ‘yorum yapmamak’ bazen, sorumluluktan kaçmak anlamına geliyor. Bir sistem, bir suçun görüntüsünü gösteriyor ve ‘presented without comment’ diyor. Bu, tarafsızlık mı? Yoksa pasiflik mi?

Medya Tarihinin Yeni Bir Sayfası

20. yüzyılda, gazeteciler ‘presented without comment’ ifadesini, özellikle siyasi skandallar ya da gizli belgelerle karşılaştıklarında kullanırdı. Örneğin, Pentagon Belgeleri’ni yayımlayan The New York Times, bazı belgeleri ‘yorum olmadan’ yayınladı — çünkü yorum yapmak, hukuki riski artırırdı. Ama bugün, bu ifade bir algoritmanın dili haline geldi. Bir AI, bir veri setini sunuyor, ‘yorum yapmıyorum’ diyor, ve kullanıcılar kendi inançlarına göre yorum yapıyor.

Bu, medyanın temel prensiplerini sorguluyor: Bilgi, bir yorum olmadan doğru mu olabilir? Eğer bir sistem ‘yorum yapmazsa’, o zaman kim sorumludur? Kim, bu verinin yanlış anlaşılmasını engeller? Kim, bu verinin etik bir şekilde sunulduğundan emin olur?

Toplumun Yansıması: Sessizlik, Güç Mü?

Reddit’deki yorumlar, bu ifadeyi sadece teknolojiye değil, toplumsal dinamiklere de bağladı. Bir kullanıcı yazdı: ‘Bu, büyük şirketlerin yaptığı şey. Verileri sunuyorlar, yorum yapmıyorlar. Sonra seni suçluyorlar: “Sen mi anlamadın?”’ Başka biri: ‘Sessizlik artık bir silah. Kim yorum yapmazsa, o, her şeyi kabul etmiş oluyor.’

İşte burada ifade, bir siyasi ve psikolojik sembol haline geldi. ‘Presented without comment’ artık yalnızca bir dilsel yapı değil; bir güç stratejisi. Kim, bir şeyi ‘yorum olmadan’ sunuyorsa, o, yorum yapma hakkını kendisine saklıyor — ama sonuçları diğerlerine bırakıyor.

Yapay Zeka ve Etik Boşluk

OpenAI gibi şirketler, AI’ların ‘tarafsız’ kalması gerektiğini savunur. Ama tarafsızlık, bir yorum yapmamakla değil, bilinçli bir şekilde yorum yapma yeteneğine sahip olmakla ilgilidir. Bir AI, bir cinayet haberini ‘presented without comment’ sunarsa, o zaman o, bir insanın ölümünü bir veri noktası olarak görür. Bu, etik bir boşluktur. Ve bu boşluğu doldurmak, teknoloji değil, insanlık sorumluluğudur.

Sonuç: Sessizlik, Yanıt Değildir

‘Presented without comment’ ifadesi, sadece bir cümle değil. Bir dönüm noktası. Bir çağrısı. Bir uyarı. Bugün, bilgiyi sunanlar, yorum yapmaktan kaçınıyor. Ama bu, tarafsızlık değil, pasiflik. Bu, etikten kaçış. Ve bu, bir toplumun kendi değerlerini sorgulaması gerektiğini gösteriyor.

Belki de bu ifade, bizlere şu soruyu soruyor: ‘Sen, ne zaman yorum yapmaya karar verirsin?’