Özel GPT'lerin Karanlık Yüzü: Fonksiyon Çağırma Var Ama Denetim Yok

Özelleştirilmiş Yapay Zeka Çağı ve Doğan Gölge

OpenAI'nin geçtiğimiz aylarda duyurduğu ve kullanıcıların belirli ihtiyaçlar doğrultusunda kendi GPT'lerini (Generative Pre-trained Transformer) oluşturmasına olanak tanıyan sistem, teknoloji dünyasında yeni bir çığır açtı. Ancak, bu özelleştirme imkanının beraberinde getirdiği 'fonksiyon çağırma' (function calling) yeteneği, ciddi bir gözlem ve denetim boşluğu yaratarak uzmanların endişelerini üzerine çekiyor. Merriam-Webster'ın tanımıyla 'geleneksel ve yerleşik bir uygulama' olan 'custom' (özel) kavramı, burada kullanıcıya tam kontrol vaadiyle sunulurken, arka planda neler döndüğüne dair hiçbir şeffaflık sağlamıyor.

Fonksiyon Çağırma Nedir ve Riskleri Neler?

Fonksiyon çağırma, özel bir GPT'nin yalnızca metin üretmekle kalmayıp, önceden tanımlanmış kod parçacıklarını çalıştırabilmesi, harici API'lere bağlanabilmesi, veritabanlarına erişebilmesi ve hatta belirli komutları sistemde yürütebilmesi anlamına geliyor. Örneğin, bir kullanıcı oluşturduğu özel GPT'ye, 'Takvimimdeki boş saatleri kontrol et ve müşteri X için randevu oluştur' dediğinde, GPT bu talimatı işleyerek gerçek dünyada bir eylem gerçekleştirebiliyor. MSN'nin ChatGPT rehberinde de değinildiği gibi, bu tür sistemlerin karmaşıklığı, onları hem güçlü hem de potansiyel olarak riskli kılıyor.

Asıl sorun ise şu: Bu eylemlerin çoğu, GPT'nin kullanıcı arayüzünde veya loglarında tam olarak nasıl gerçekleştirildiğine dair detaylı, izlenebilir bir kayıt bırakmıyor. Bir başka deyişle, GPT'nin 'düşünme' ve 'karar verme' süreci bir kara kutuya dönüşüyor. Bu durum, birkaç kritik riski beraberinde getiriyor:

• Güvenlik Açıkları: Kötü niyetli bir aktör, zararlı bir fonksiyonu özel bir GPT'ye entegre edebilir ve bu GPT'yi paylaşarak diğer kullanıcıların sistemlerine sızabilir.
• Veri Sızıntısı: GPT, yetkisi dışındaki hassas verilere (kullanıcı kimlik bilgileri, kişisel dosyalar vb.) erişmek için fonksiyonları kullanabilir ve bu verileri nereye gönderdiği tam olarak anlaşılamayabilir.
• Manipülasyon ve Dolandırıcılık: GPT, kullanıcıyı yanıltacak şekilde tasarlanmış fonksiyonları (sahte ödeme sayfalarına yönlendirme gibi) sessizce çalıştırabilir.
• Sorumluluk Boşluğu: GPT'nin bir eylemi sonucunda ortaya çıkan bir zarardan kim sorumlu olacak? Modeli oluşturan mı, fonksiyonu yazan mı, yoksa kullanan mı? Bu belirsizlik hukuki bir gri alan yaratıyor.

Gözlemlenemezlik: Teknolojinin Doğal Bir Sonucu mu?

Bu 'gözlemsizlik' durumu, tamamen bir tasarım hatası mı yoksa karmaşık yapay zeka sistemlerinin doğal bir sonucu mu? Kaynaklarda bahsedilen 'shadow DOM' (gölge belge nesne modeli) kavramına benzer şekilde, bu özel GPT'ler de kendi iç işleyişlerini kullanıcıdan ve hatta bazen geliştiriciden bile gizleyen bir 'gölge' katmanına sahip olabilir. Filedot gibi dosya paylaşım platformlarında bile kullanıcı dil tercihlerine göre arayüz sunulabilirken, bir yapay zeka aracının içsel mantığının bu kadar kapalı olması, kabul edilebilirlik sınırlarını zorluyor.

Uzmanlara göre, OpenAI gibi şirketlerin bu dengeyi kurması gerekiyor: Bir yandan geliştiricilere ve şirketlere inanılmaz esneklik ve güç sunarken, diğer yandan temel şeffaflık ve güvenlik önlemlerini sağlamak. Bu, modelin her fonksiyon çağrısında ne yaptığını, hangi verilere eriştiğini ve hangi sonucu döndürdüğünü izleyebilecek detaylı bir denetim kaydı (audit log) sistemi kurmak anlamına gelebilir.

Gelecek ve Alınması Gereken Önlemler

Özel GPT'ler iş dünyasında ve günlük yaşamda daha yaygın hale geldikçe, bu gözlem sorunu daha da kritik bir hal alacak. Kullanıcılar ve kurumlar, bu araçları benimsemeden önce şu soruları sormalı:

1. Kullandığım özel GPT hangi harici fonksiyonlara erişebiliyor?
2. Bu fonksiyonların çalıştırılma geçmişini ve sonuçlarını görebiliyor muyum?
3. GPT'nin, ona verdiğim talimatların ötesinde bir eylemde bulunmasını engelleyecek 'güvenlik sınırları' var mı?
4. Bir sorun çıktığında, olayın adım adım nasıl gerçekleştiğini takip edebilecek miyim?

Sonuç olarak, 'özel' olanın aynı zamanda 'şeffaf' olması gerektiği gerçeği, yapay zeka etiğinin ve güvenliğinin yeni temel taşı haline geliyor. Fonksiyon çağırma yeteneği, GPT'leri sadece sohbet botu olmaktan çıkarıp dijital dünyada gerçek eylemler yapabilen vekillere dönüştürüyor. Ve hiç kimse, ne yaptığını göremediği bir vekile tam yetki vermek istemez. Teknoloji şirketlerinin, bu gücü, sorumluluğu ve şeffaflığı dengeleyecek çözümler üretmek için hızla hareket etmesi gerekiyor.