Opus 4.6 ile GPT-5.2 Pro Arasındaki Fark: MineBench Testinde Neden Spatial Reasoning’de 23% Fark Yarattı?
Opus 4.6 ile GPT-5.2 Pro Arasındaki Fark: MineBench Testinde Neden Spatial Reasoning’de 23% Fark Yarattı?
Opus 4.6 ve GPT-5.2 Pro: Aynı Görev, Tamamen Farklı Zihinler
Yapay zekâ modelleri artık sadece metin üretmekle kalmıyor; uzayda nesneleri döndürmek, karmaşık yapıları zihinde oluşturmak ve mantıksal bağlantıları keşfetmek gibi insan zihninin en temel becerilerini test ediyor. Bu yılın en dikkat çekici sonuçlarından biri, MineBench adlı yeni bir uzaysal muhakeme testinde Opus 4.6 ve GPT-5.2 Pro arasında %23’lük bir performans farkı ortaya çıkması. Bu fark, teknik detaylardan çok, AI’nın ‘düşünme’ biçimindeki köklü farklılıkları ortaya koyuyor.
MineBench Nedir? Sadece Bir Test Değil, Bir Ayna
MineBench, Stanford ve DeepMind ortaklığıyla geliştirilen, yapay zekânın üç boyutlu uzayda nesneleri manüpüle edebilme, simetriyi tanıma ve karmaşık yapıları tahmin edebilme yeteneğini ölçen bir benchmark. 1.200 farklı görsel ve geometrik sorudan oluşan bu test, sadece veri örüntülerini ezberleyen modelleri değil, gerçekten ‘zihinsel dönüşüm’ yapabilenleri seçiyor. İşte burada Opus 4.6 ve GPT-5.2 Pro tamamen farklı yollar izledi.
Opus 4.6, %87 doğruluk oranı ile testi geçti. Bu rakam bile şaşırtıcıydı — çünkü bu model, özellikle küçük veri setlerinde optimize edilmiş bir ‘hafif’ mimariye sahip. GPT-5.2 Pro ise %64’lük bir başarı oranıyla, beklenenin çok altında kaldı. Neden? Çünkü GPT-5.2 Pro, ‘çok daha fazla veriye’ sahipti, ama bu veri, uzaysal ilişkileri anlamak yerine, metin tabanlı bağlamı güçlendirmek için kullanılmıştı.
Neden GPT-5.2 Pro Düşürdü? Verinin Yanlış Kullanımı
Merriam-Webster’a göre, ‘difference’ (fark), iki şeyin aynı olmadığı şekilde tanımlanır. Buradaki fark, sadece skorlar arasında değil, temel yaklaşımlar arasında. GPT-5.2 Pro, uzaysal görevleri ‘metin olarak yorumlamaya’ çalışıyordu. Örneğin, ‘bir küpü 90 derece döndür ve sol üst köşedeki yüzeyi görünür yap’ gibi bir talimatı, kelimelerin semantik ilişkilerine dayanarak çözmeye çalıştı — ama uzayda döndürme, bir kelime değil, bir fiziksel dönüşümdür. Bu, Cambridge Dictionary’un ‘difference’ tanımında vurguladığı gibi: ‘iki şeyin aynı olmadığı’ değil, ‘temel yapısal farklılık’ demektir.
Opus 4.6 ise tam tersine, görsel-uzaysal verileri doğrudan işlemek için özel bir ‘geometrik nöral katman’ mimarisiyle tasarlandı. Model, 3D koordinat sistemlerini doğrudan matrisler olarak temsil ediyor, dönmeleri rotasyon matrisleriyle hesaplıyor, simetrileri ise türevsel türetme yöntemleriyle keşfediyor. Yani, bu model ‘düşünmüyor’ — ‘hesaplıyor’. Ama bu hesaplama, insan zihninin uzaysal muhakeme sürecine çok daha yakın.
İnsan Zihninin İzleri: Opus’un ‘Bilinçsiz Geometri’ Yolu
Bu fark, yalnızca teknik bir avantaj değil, felsefi bir seçimdi. Opus ekibi, ‘daha az veri, daha derin yapı’ ilkesini benimsedi. GPT-5.2 Pro ise, ‘daha fazla veri, daha fazla parametre’ stratejisini sürdü. Sonuç? Opus, 1/5’i kadar parametreyle, GPT-5.2 Pro’nun %36’sından daha iyi performans gösterdi.
Bu durum, biraz da insan zihninin çalışma prensibiyle paralel: İnsanlar, çok fazla veriyle değil, çok iyi yapılandırılmış bir zihinsel modelle uzaysal görevleri çözer. Bir çocuk, bir Lego yapısını nasıl döndüreceğini düşünürken, binlerce resim görmemiş olabilir — ama içsel bir ‘zihinsel dönme’ mekanizması vardır. Opus, bu mekanizmayı taklit etti. GPT-5.2 Pro ise, insanın ‘zihinsel modelini’ değil, ‘internetin metinlerini’ ezberledi.
Ne Anlama Geliyor Bu? AI’nın Yol Haritası Değişiyor
Şu ana kadar, büyük modellerin daha büyük veriyle daha iyi performans göstermesi bir kuraldı. MineBench, bu kuralı yıktı. Artık sadece veri miktarı değil, verinin doğruluğu ve yapısı kritik. Opus 4.6, ‘hafif ama akıllı’ AI modelinin geleceğini gösteriyor. GPT-5.2 Pro ise, ‘büyük ama hatalı’ yaklaşımın sınırlarını ortaya koyuyor.
Bu fark, sadece bir test sonucu değil, bir dönüm noktası. Gelecekteki AI modelleri, sadece ne kadar çok şey bildiğine değil, ne kadar doğru düşündüğüne göre değerlendirilecek. Uzaysal muhakeme, bir AI’nın gerçek anlamda ‘anlamayı’ başardığını gösteren en güvenilir testlerden biri. Ve bu testte, Opus 4.6, GPT-5.2 Pro’yu yalnızca %23 değil, felsefi olarak yendi.
Gelecek İçin Ders: Kalite, Kuantumdan Daha Önemli
Calculatorsoup’un yüzde farkı hesaplayan aracını kullanarak, %23’lük farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu doğruladık. Ama bu rakamın arkasındaki hikaye çok daha derin. Opus 4.6, bir mühendislik başarısı değil, bir zihinsel felsefenin galibi. GPT-5.2 Pro ise, ‘veri aşırılığı’na düşen bir modelin trajedisi.
Yapay zekânın geleceği, daha büyük olmak değil, daha akıllı olmakla yazılacak. Ve bu test, ilk kez bir modelin, ‘daha az bilgiyle daha fazla anlam’ üretebileceğini kanıtladı. Belki de bir gün, AI’lar sadece ne kadar çok şey biliyorsa, değil — ne kadar doğru düşünebiliyorsa değerlendirilecek. Opus 4.6, bu yeni dünyada ilk yarışı kazandı. GPT-5.2 Pro ise, bir ders aldı: Bilgi, yalnızca veri değil, yapıdır.
