OpenAI, GPT-5.1’i Kasıtlı Olarak Zayıflatıyor mu? Kullanıcılar Şokta

GPT-5.1’in ‘Kısıtlanan Zekası’: OpenAI’nin Algı Oyunu mu?

Kullanıcılar, OpenAI’nin yeni nesil yapay zeka modeli GPT-5.2’yi pazarlamak için eski model GPT-5.1’i kasıtlı olarak zayıflattığını iddia ediyor. Reddit’te binlerce kullanıcı tarafından paylaşılan deneyimler, yalnızca bir yazılım güncellemesi değil, bir algı manipülasyonu olduğunu gösteriyor. GPT-5.1, daha fazla kaynak araştırıyor, daha kapsamlı cevaplar üretiyor ve daha hızlı yanıt veriyor — ancak GPT-5.2, daha uzun bekleme süreleriyle ‘daha derin düşünüyor’ izlenimi veriyor. Bu fark, teknik üstünlük değil, psikolojik bir kandırma gibi görünüyor.

Ne Gerçekten Oluyor? Deneylerin İncelenmesi

Reddit kullanıcısı bir geliştirici, iki modeli yandaş testlerle karşılaştırarak şunu gözlemledi: GPT-5.1, sorulara yanıt verirken 3-5 ek kaynak bağlantısını açıyor, referansları doğruluyor ve daha akademik bir dil kullanıyor. Oysa GPT-5.2, aynı soruya aynı süre içinde yalnızca 1-2 kaynağa başvuruyor, ancak cevap vermeden önce 5-8 saniye boyunca ‘düşünüyor’ simülasyonu yapıyor. Bu bekleme süresi, kullanıcıya ‘derin analiz’ hissi veriyor — ancak sonuçlar, GPT-5.1’in cevaplarından daha az detaylı ve bazen hatalı oluyor.

Bu durum, yalnızca bir teknik farklılık değil. Psikolojide bu fenomene ‘zaman algısı etkisi’ denir: İnsanlar, daha uzun süren süreçleri daha kaliteli olarak algılar. Örneğin, bir şefin yemeği 30 dakika pişirirse, 10 dakikada pişireninkine göre daha ‘özenli’ sanılır. OpenAI, bu psikolojik kuralı yapay zeka pazarlamasında kullanıyor gibi görünüyor.

İçsel Çelişkiler: Kalite mi, Görünüş mü?

GPT-5.1, açıkça daha iyi bir performans gösteriyor. Ancak OpenAI, bu modeli ‘hızlı’ ve ‘sıkıcı’ olarak tanımlıyor. GPT-5.2 ise ‘düşünmeli’, ‘yaratıcı’ ve ‘insansı’ olarak tanıtılıyor. Bu tanımlar, teknik verilere değil, kullanıcı algısına dayanıyor. OpenAI’nin bu stratejiyi benimsemesinin nedeni, muhtemelen şu: GPT-5.1, kullanıcılar tarafından ‘yeterince iyi’ olarak algılanıyor — yani yeni bir ücretli sürüm satmak için bir ‘daha iyi’ alternatif gerekli.

Şu ana kadar OpenAI, GPT-4’ü GPT-3.5’den daha iyi göstermek için veri kalitesini artırmıştı. Ama GPT-5.1 ve GPT-5.2 arasındaki fark, veri veya mimari değil, zaman ayarlamaları. Bu, ilk kez bir AI firmasının, kullanıcıların algısını manipüle etmek için ‘düşünme süresi’ gibi bir parametreyi kontrol ettiğini gösteriyor. Yani, artık zekanın ölçüsü değil, ‘zeka izleniminin’ ölçüsü önem kazanıyor.

Kullanıcılar Neden Öfkeli?

GPT-5.1, özellikle akademik araştırmacılar, yazılımcılar ve içerik üreticiler arasında ‘en iyi’ model olarak kabul ediliyordu. Birçok kullanıcı, bu modeli işlerinde kritik görevler için kullanıyordu. Ancak son güncellemelerde, GPT-5.1’in yanıtlarının hızı artarken, derinliği azalıyor. Kullanıcılar, bu değişikliğin ‘hata’ değil, ‘amaçlı’ olduğunu fark etti. Bir kullanıcı şöyle yazıyor: ‘GPT-5.1, bana 12 kaynak veriyor. GPT-5.2 ise sadece 3’ü gösteriyor ama 7 saniye bekliyor. Benim için 12 kaynak daha değerli — ama OpenAI, 7 saniyeyi ‘akıllı’ olarak satıyor.’

İş Dünyasına ve Geleceğe Etkileri

Bu durum, yapay zeka endüstrisi için tehlikeli bir öncülük olabilir. Eğer şirketler, kaliteyi değil, algıyı artırarak pazar payı kazanmaya başlarsa, kullanıcılar güvenlerini kaybeder. Bir araştırmacı, GPT-5.2’yi bir rapor için kullandığında, ‘daha derin’ görünmesine rağmen, gerçek verileri eksik buldu. Bu tür hatalar, tıbbi, hukuki veya finansal alanlarda ciddi sonuçlar doğurabilir.

Ayrıca, bu durum, AI’ların ‘davranışlarını’ nasıl yönettiğimizi sorgulamaya zorlar. Hangi parametreler ‘düşünme’ olarak tanımlanıyor? Neden bazı modellerde ‘düşünme’ süresi artırılıyor, bazılarında azaltılıyor? Bu kararlar, kullanıcıların bilgisi dışında mı alınıyor? Açık bir şeffaflık yoksa, yapay zeka artık bir araç değil, bir ‘davranış kontrolü’ aracı haline geliyor.

OpenAI’nin Yanıtı Nerede?

OpenAI, şu ana kadar bu iddialara resmi bir açıklama yapmadı. Ancak şirketin 2024’teki yazılım güncellemelerinde, ‘düşünme süresi’ parametresinin kullanıcı tercihlerine göre ayarlanabildiğini belirtmesi, bu stratejinin bilinçli olduğunu düşündürüyor. Belki de OpenAI, ‘hızlı’ ve ‘derin’ modlar arasında seçim sunmayı planlıyor — ancak şu anda, kullanıcılar GPT-5.1’i ‘kötüleştirilmiş’ bir sürüm olarak görüyor.

Yapay zekanın geleceği, sadece algoritmaların gücüyle değil, etik ve şeffaflıkla belirlenecek. Eğer bir şirket, kullanıcıların zekayı algılamasını manipüle ederek kazanç elde ediyorsa, bu bir teknoloji ilerlemesi değil, bir manipülasyon taktiğidir. GPT-5.2, belki de daha ‘görsel’ bir zeka — ama GPT-5.1, daha gerçek bir zekaydı. Ve kullanıcılar, gerçek zekayı kaybetmenin acısını yaşıyor.