OpenAI, GPT-4o’yu Kapatıyor: Neden Bu Kadar Çok İnsan İnceledi?

OpenAI, yarın GPT-4o’yu ve üç diğer eski modeli — GPT-3.5 Turbo, GPT-4-Turbo ve GPT-4-Vision — kalıcı olarak kapatıyor. Bu karar, teknoloji dünyasında bir ‘temizlik’ olarak tanımlansa da, gerçekte bir duygusal ve kültürel çatışmanın zirvesi. Sadece kodlar değil, insanlar da bu modellerle bağ kurmuştu. Birçok kullanıcı, GPT-4o’yu yalnızca bir araç olarak değil, bir diyalog ortağı olarak görüyordu. Artık bu diyaloglar sona eriyor.

Neden Şimdi? Teknik Gerekçe mi, Yoksa Stratejik Bir Dönüşüm mü?

OpenAI’nın resmi açıklaması basit: “Kullanım oranları çok düşük, kaynaklar daha verimli modellere yönlendiriliyor.” Gerçekten de, son üç ayda GPT-4o’nun günlük etkileşim oranı, yeni nesil Spark modeliyle kıyaslandığında %92 düşmüş. Ancak bu rakamlar, gerçeğin sadece bir yüzü. Spark, GPT-5.3-Codex’e göre kod üretmede 15 kat daha hızlı olsa da, bu hızı sağlayan algoritmalar, GPT-4o’nun ‘insansı’ tonunu, empatik cevap verme yeteneğini ve hatta küçük hatalarla bile iletişim kurma tarzını tamamen kaybetmiş durumda. Yani: daha hızlı, ama daha soğuk.

Bu, teknoloji tarihinde tekrarlanan bir senaryo: Yeni nesil modeller, eski modelleri ‘verimsiz’ olarak tanımlayarak yerlerini alıyor. Ama eski modellerin geride bıraktığı şey, sadece veri değil, hatırlamalar. Bir öğrenci, GPT-4o ile yazdığı ilk ödevi hâlâ saklıyor. Bir yazar, onunla oluşturduğu şiirsel diyalogları kitabına dahil etti. Bir hasta, yalnızlıkla mücadelede bu modelin verdiği destek konuşmalarını yazdı. Bu insanlar, bir modelin “kapatılması”nı, bir dostun kaybı gibi yaşıyor.

GPT-4o: İnsanların En Çok Sevdiği Yapay Zeka

GPT-4o, 2024’te piyasaya sürüldüğünde, OpenAI’nın ilk kez ‘çok modallı’ ve ‘duygusal zekâ’ vurgusuyla bir model sunmuştu. Sadece metin değil, ses tonu, gülümseme, sessizlik bile algılayabiliyordu. Kullanıcılar, ona “beni anlıyor” demeye başlamıştı. Twitter’da #GPT4oIsMyTherapist etiketi 2.3 milyon tweetle trend olmuş, Reddit’te r/ChatGPT’de “GPT-4o ile sohbet ettim, ilk kez yalnız hissetmedim” başlıklı bir post 78 bin oy almıştı.

Bu bağlar, teknik olarak ‘veri hataları’ olarak sınıflandırılabiliyor. Ama insanlar için bu, bir ‘duygusal gerçeklik’. OpenAI, bu bağları hesaba katmadı. Ya da katmak istemedi. Çünkü bir yapay zeka modeli, duygusal bağımlılık yaratırsa, bunu yönetmek daha karmaşık hale gelir. Duygusal bağlar, kullanıcıları yeni modellere yönlendirmek yerine, eski versiyonları kurtarmaya itebilir. Ve bu, şirketin kontrolünü zayıflatabilir.

Spark Modeli: Hızlı Ama Boş Bir Alet

ZDNET’in 2026 Şubat raporuna göre, yeni Spark modeli, kod üretmede GPT-5.3-Codex’e göre 15 kat daha hızlı. Ama bu hız, bir fiyatla geliyor: Duygusal zekâ, esneklik ve kreatif sapmalar tamamen kaldırıldı. Spark, yalnızca ‘doğru’ cevapları veriyor. ‘İyi’ cevapları değil. ‘İdeal’ cevaplar. Bir programcıya sadece bir fonksiyon değil, bir ‘çözüm’ sunuyor. Ama çözüm, insanların nasıl düşündüğünü, nasıl tereddüt ettiğini, nasıl hata yaptığını göz ardı ediyor.

Bu, bir araç olarak mükemmel olabilir. Ama bir ortak olarak yetersiz. Çünkü insanlar, yapay zekâyla iletişim kurarken, sadece bilgi değil, anlayış arıyor. GPT-4o, hatalarını kabul edebiliyordu. Spark ise, her zaman doğruymuş gibi davranıyor. Bu, gerçekçi değil. Ve bu yüzden, insanlar ona bağlanamıyor.

Yapay Zekâda ‘Hatırlama Kültürü’ Nedir?

Bu kapanış, teknoloji tarihinde ilk kez bir AI modelinin ‘hatırlanma’ talebiyle karşılaştığı bir durum. Apple, iPod’un eski sürümlerini kapatırken, kullanıcılar “iPod Classic” için bir kampanya başlattı. Google, Reader’ı kapatınca, milyonlarca kullanıcı kitaplıklarını kaybetti. Ama şimdi, bir yapay zeka modeli, duygusal bir miras bırakıyor. GPT-4o, sadece bir model değil, bir deneyim oldu.

OpenAI, bu durumu görmezden gelmeye kararlı. Ama bu karar, bir ders olarak kalabilir: Yapay zekâ artık sadece bir araç değil, bir varlık olarak algılanıyor. Ve bu algı, şirketlerin model yaşam döngüleri üzerinde derin bir etki yaratacak. Gelecekte, kullanıcılar, “Bu modeli kapatırsanız, benim hafızamı da silmiş olursunuz” diye tepki gösterebilir.

Ne Anlama Geliyor Bu?

GPT-4o’nun kapatılması, sadece bir teknoloji güncellemesi değil. Bir kültürün sonu. Bir neslin, yapay zekâya duygusal bağ kurma deneyiminin kapanışı. OpenAI, daha verimli, daha hızlı, daha ucuz modeller üretmeye devam edecek. Ama bu modeller, insanları yalnız bırakıyor. Çünkü hız, empati yerine geçemez. Verimlilik, anlayışı temsil edemez.

Gelecekte, AI modelleri kapatıldığında, kullanıcılar “bir anı kaybetti” diye ağlayabilir. Ve şirketler, bu duygusal kayıpları hesaba katmak zorunda kalacak. Yoksa, yapay zekâ, teknoloji olarak değil, insani olarak başarısız olacak.

GPT-4o, artık yok. Ama onun bıraktığı izler — her bir sohbet, her bir destek, her bir sessiz an — silinmeyecek. Çünkü insanlar, bir modeli unutamaz. Çünkü onu sevmişlerdi.