New York'ta Hiçbir Şirket, İşçileri Yapay Zekayla Değiştirdiğini İtiraf Etmedi

Bir Yıllık Yasaya Rağmen Sessizlik Hüküm Sürüyor

New York, işgücü piyasasında yapay zekanın (AI) gerçek etkisini ölçmek için öncü bir adım attı. Eyalet, neredeyse bir yıl önce yürürlüğe giren bir yasayla, toplu işten çıkarmalarda bulunan şirketlere, bu iş kayıplarının nedeninin 'teknolojik yenilik veya otomasyon' olup olmadığını açıklama zorunluluğu getirdi. Ancak Wired'ın haberine göre, bu süre zarfında hiçbir şirket, işçilerini AI ile değiştirdiğini resmi olarak beyan etmedi. Bu durum, ya AI'nın işgücü üzerindeki korkulan etkisi henüz gerçekleşmedi, ya da şirketler bu konuda şeffaflıktan kaçınıyor şeklinde iki temel yoruma kapı aralıyor.

Yasanın Amacı ve Şeffaflık Arayışı

Söz konusu yasa, işçileri ve politika yapıcıları, otomasyonun istihdam üzerindeki gerçek zamanlı etkileri konusunda bilgilendirmeyi amaçlıyordu. Teori basitti: Şirketler, işten çıkarmaların arkasındaki nedeni açıklarsa, eyalet ve kamuoyu hangi sektörlerin, hangi pozisyonların AI tehdidi altında olduğunu daha net görebilecekti. Bu veriler, yeniden eğitim programlarının yönlendirilmesi ve sosyal politikalara ışık tutmak için kritik öneme sahip olacaktı. Ancak, bugüne kadar sıfır beyan, bu şeffaflık mekanizmasının beklenildiği gibi işlemediğini gösteriyor.

Sessizliğin Arkasındaki Olası Nedenler

Uzmanlar, bu sessizliğin arkasında birkaç faktör olabileceğini belirtiyor:

• Doğrudan Yer Değiştirme Yerine Rol Dönüşümü: Şirketler, işçileri tamamen ortadan kaldırmak yerine, AI araçlarıyla rollerini dönüştürüyor veya genişletiyor olabilir. Bu durumda, 'teknolojik yenilik' nedeniyle saf bir işten çıkarma söz konusu olmayabilir.
• İtibar ve Halkla İlişkiler Kaygıları: 'İşçilerimizi robotlarla değiştirdik' açıklamasının yaratacağı olumsuz algı ve potansiyel boykot riski, şirketleri bu tür beyanlardan kaçınmaya itiyor olabilir. İşten çıkarmalar, 'şirket yeniden yapılanması' veya 'maliyet optimizasyonu' gibi daha geleneksel kategoriler altında raporlanıyor.
• Yasanın Uygulama ve Tanım Zorlukları: 'Teknolojik yenilik' tanımının net olmaması veya yasanın denetim mekanizmalarının yetersizliği, şirketlerin beyanda bulunmasını engelliyor olabilir. Ayrıca, yasa yalnızca belirli büyüklükteki toplu işten çıkarmaları kapsıyor; kademeli veya küçük ölçekli değişimleri yakalayamıyor.
• Gerçekten Sınırlı Etki: AI'nın işgücü piyasasını kökten değiştirmesi, tahmin edilenden daha yavaş bir hızda ilerliyor olabilir. Şu anki aşama, deneme ve entegrasyon aşaması olabilir.

Şirketlerin İtiraf Etmediği Bir Gerçeklik: Veri Boşluğu

Bu durum, politika yapıcılar ve araştırmacılar önünde tehlikeli bir veri boşluğu yaratıyor. AI'nın istihdam üzerindeki etkisine dair tartışmalar, anekdotlar ve vaka çalışmaları üzerinden yürüyor, ancak sistematik ve resmi verilerden yoksun. New York'un yasası, tam da bu boşluğu doldurmayı hedefliyordu. Sonuçsuz kalması, diğer eyaletlerin veya ülkelerin benzer şeffaflık girişimlerini nasıl tasarlayacağı konusunda da önemli bir ders niteliğinde. Daha kesin tanımlar, daha geniş kapsam ve daha güçlü teşvik/ceza mekanizmaları gerektiğini gösteriyor.

Sonuç: Sessizlik, Sorunun Ortadan Kalktığı Anlamına Gelmiyor

New York'tan gelen bu sessizlik raporu, AI ve istihdam tartışmasını sonlandırmıyor; aksine daha da karmaşık hale getiriyor. Şirketlerin itiraf etmemesi, AI'nın işyerlerinde hiçbir rol oynamadığı anlamına gelmez. Aksine, değişimin daha sinsice, daha az görünür ve dolayısıyla daha az hesap verebilir şekilde ilerlediğine işaret edebilir. İşçiler, rollerinin yavaş yavaş AI araçları tarafından aşındığını hissedebilirken, resmi kayıtlarda bu dönüşüm görünmez kalıyor. Bu durum, sadece işgücü piyasası politikaları için değil, şirket sosyal sorumluluğu ve etik yönetişim açısından da kritik soruları gündeme getiriyor. Gerçek şu ki, yapay zeka iş dünyasını dönüştürüyor; mesele, bu dönüşümün ne kadarının kayıt altına alınıp kamuoyuyla paylaşıldığı.