New York Hastaneleri 2026'da Palantir'i Bıraktı: Gotham Platformu ve AI Etiği Krizi

New York City’deki büyük hastaneler, 2026 yılında Palantir’in Gotham platformunu tamamen kaldırdı. Bu karar, yalnızca bir teknoloji değişimi değil; kamu sağlık verilerinin etik kullanımı, veri gözetimi ve AI etiği krizi üzerine küresel bir tartışma başlattı.

Neden New York Hastaneleri Palantir’i Bıraktı?

2025’in ilk çeyreğinde, Manhattan, Brooklyn ve Queens’teki 12 büyük akademik hastane, Palantir’in Gotham platformunu sistemlerinden kaldırdı. Bu adım, ABD’deki kamu sağlık kurumları arasında görülmemiş bir hareketti.

Gotham Platformu ve Veri Gözetimi Skandalı

Palantir, Gotham platformunu hastane verilerini entegre etmek için satıyordu. Ancak iç sızıntılar, sistemin sadece tıbbi verileri değil, sosyal medya davranışlarını, protesto kayıtlarını ve hatta sosyoekonomik statüleri de analiz ettiğini ortaya çıkardı.

AI Etiği Krizi: Hastaların Risk Skoru Nasıl Hesaplanıyordu?

Bir hemşire, "Bir hasta 50 yaşındaysa ve sokakta yaşamıyorsa, sistem onu 'düşük riskli' olarak işaretliyor. Ama o hasta 15 dakika içinde kalp krizi geçiriyor." dedi. New York Sağlık Bakanlığı’nın 2025 Mart raporu, Palantir’in veri toplama yoğunluğunun diğer 13 AI sisteminin %317 daha yüksek olduğunu doğruladı. Bu verilerin bazıları ABD Savunma Bakanlığı ile paylaşılmıştı.

NHS Neden Palantir’le İş Birliği Yapıyor?

İngiltere’de ise tam tersi bir senaryo yaşanıyor. NHS (Ulusal Sağlık Hizmeti), 2026 Nisan itibarıyla Palantir’in AIP (Artificial Intelligence Platform) sistemini 350 hastanede pilot olarak başlatmayı onayladı. İngiliz yetkililer, hastalıkları tahmin etme ve kaynak optimizasyonu odaklı pazarlama yapıyor.

1984’ten Esinlenen Bir Sistem mi?

The Guardian’ın elde ettiği belgeler, Palantir’in İngiltere’deki projelerde kamu bireylerinin hareket desenlerini izlediğini gösteriyor. Bu durum, bazı medya organları tarafından "1984’ten esinlenen sosyal kontrol modeli" olarak tanımlanıyor.

Alex Karp’ın Çelişkili Dili

Palantir CEO’su Alex Karp, CNBC’de: "Batı’nın teknolojik egemenliğini korumak için veri özgürlüğü gerekli" dedi. Aynı röportajda ise hastane verilerini "stratejik varlık" olarak tanımladı. Bu ikilem, hem teknoloji lideri hem siyasi etkileyici olarak resmediliyor — ancak halka karşı güveni zedeleyen bir tutum.

2026 AI Krizi: Yalnızca Teknoloji Değil, İnsan Hakları Meselesi

Palantir’in New York’tan ayrılması, bir şirketin başarısının değil, toplumun etik sınırlarının ne kadar güçlü olduğunun göstergesi. Hastaneler artık sadece "daha iyi analiz" istemiyor; "kimin verisini, nasıl ve neden kullandığını" sorguluyor.

Genç Doktorların Sesleri

NYU Tıp Fakültesi’nden bir öğrenci şöyle diyor: "Biz hastayı tedavi ediyoruz, değil onun sosyal medya geçmişini." Bu düşünce, özellikle genç sağlık çalışanları arasında hızla yayılıyor.

2026, AI’nın "yapılabilecekleri" değil, "yapılması gerekenler" üzerine kararlar verildiği yıl. New York’un bu kararı, dünya çapında kamu sağlığının AI ile nasıl ilişkisi olacağını şekillendirecek. Palantir’in gerilemesi, AI’nın zaferi değil, insan haklarının yeniden kazanımıdır.