NEC Başkanı 100 milyar yen AI yatırımı açıkladı: Dijital gelecek nasıl şekillenecek?

NEC Başkanı Takayuki Morita, şirketin 2025中期経営計画 (2025 Orta Vadeli Yönetim Planı) ve NEC 2030VISION hedeflerinin merkezinde yer alan yapay zeka (AI) yatırımlarını resmen duyurdu. 100 milyar yen (yaklaşık 650 milyon ABD doları) tutarındaki bu yatırım, sadece teknoloji geliştirme değil, şirketin varoluş amacı olan ‘kişilere ve toplumlara fayda sağlayan dijital çözümler’ yaratma vizyonunun somut bir adımı. Bu karar, NEC’nin son yıllarda elde ettiği rekor kârlılıkla birlikte, sadece bir finansal hamle değil, bir küresel teknoloji lideri olarak yeni bir döneme geçişin habercisi.

NEC’nin Kâr Marjı 10’un Üstüne Çıktı: Neden Bu Zaman?

NEC, 2024 yılında kâr marjını %10’un üzerine çıkaran ilk kez bir ‘ikili kâr’ stratejisi uyguladı: yüksek karlılıkla birlikte, düşük hacimli ancak yüksek değerli çözümler odaklı bir portföy. Bu başarı, CFO olarak 2018-2021 yılları arasında şirketin mali yapıyı kökten yeniden yapılandıran Morita’nın öncülüğünde gerçekleşti. O dönemde, PC ve yarı iletken gibi düşük kârlılıklı birimlerden tamamen çekilen NEC, dijital hükümet, dijital finans ve sağlık teknolojileri gibi yüksek değerli alanlara odaklandı. Bu dönüşüm, 40’dan fazla M&A operasyonuyla desteklendi — özellikle ABD ve Avrupa’daki AI ve bilişim altyapısı şirketlerinin satın alınması, şirketin teknoloji yığınını önemli ölçüde güçlendirdi.

2025 itibarıyla NEC’nin kâr marjı %11.3’e ulaştı. Bu rakam, Japonya’nın en büyük B2B teknoloji şirketlerinden biri olarak, Samsung SDS veya Fujitsu gibi rakiplerinin iki katı seviyede. Ancak Morita, bu başarıyı bir hedef değil, bir başlangıç olarak görüyor. ‘Kâr, bir araçtır. Bizim hedefimiz, kârın sağladığı kaynaklarla toplumun en kritik sorunlarını çözmek,’ diyor.

100 Milyar Yenlik AI Yatırımı: Nereye, Neden?

Morita’nın açıkladığı 100 milyar yenlik AI yatırımı, üç temel alana odaklanıyor:

• Dijital Hükümet ve Güvenlik: Yüz tanıma, biyometrik kimlik doğrulama ve siber güvenlik sistemlerindeki AI algoritmalarının %40’lık bir artışla güçlendirilmesi. Özellikle Japonya’nın 2027 hedefi olan ‘kimlik dijitalleşmesi’ projesi, NEC’nin ana kazanç merkezi olacak.
• İlaç Geliştirme ve Sağlık: NEC, AI ile ilaç moleküllerinin simülasyonunu 10 kat hızlandırıyor. 2026 itibarıyla, bir yeni ilacın geliştirme süresini 5 yıldan 18 aya indirmeyi hedefliyor. Bu alanda, Harvard ve Tokyo Üniversitesi ile ortak projeler başlatıldı.
• Endüstriyel Otomasyon: Fabrikalarda AI tabanlı kalite kontrol ve tahmini bakım sistemleri, özellikle otomotiv ve elektronik sektörlerindeki müşterilere ‘kayıp üretim saatlerini %70 azaltma’ vaadiyle sunuluyor.

Bu yatırımların tamamı, NEC’nin ‘çözüm odaklı’ yaklaşımını yansıtır. Yani, sadece bir AI algoritması satmak değil, bir hükümetin vatandaş kimlik sistemini, bir hastanenin ilaç geliştirme sürecini veya bir fabrikanın üretim hatlarını tamamen yeniden tasarlamak. Bu, şirketin rakiplerinden temel farkını oluşturuyor: IBM veya Microsoft gibi şirketler ‘platform’ satarken, NEC ‘sonuç’ satıyor.

Yatırımın finansmanı ise, 2023-2024 yıllarında elde edilen 350 milyar yenlik serbest nakit akışı ve, 2024’te tamamlanan Japonya’nın en büyük B2B yazılım şirketi olan NEC Solution Innovators’in tam satın alınmasıyla sağlanıyor. Bu alım, NEC’nin kendi iç kaynaklarını kullanarak, dış sermaye almadan büyümesinin kanıtını oluşturuyor.

NEC’nin yeni başkanı, 2025 yılında şirketin teknoloji birimlerindeki 1.500 kişilik AI ekibini 3.000’e çıkarmayı planlıyor. Bu kadroların %60’ı Japonya dışında, özellikle Singapur, Almanya ve ABD’de yer alacak. Morita, ‘Japonya’dan dünyaya’ diye tanımladığı bu strateji, şirketin küresel rekabet gücünü artırmayı amaçlıyor.

NEC’nin yeni CTO’su Motoo Nishihara, ‘AI artık bir araç değil, bir ortak. Bizim görevimiz, bu ortağın etik ve şeffaf bir şekilde toplumla entegre edilmesini sağlamak’ diyor. Bu nedenle, şirketin tüm AI sistemleri, ‘etik AI’ çerçevesi içinde geliştiriliyor ve üçüncü parti bağımsız denetimlere tabi tutuluyor.

NEC’nin bu hamlesi, Japonya’nın teknoloji sektöründe ‘büyük şirketlerin yeniden doğuşu’ trendini güçlendiriyor. 2010’larda Toshiba ve Hitachi gibi şirketlerin küresel rekabetten çekilmesiyle, Japonya’nın teknoloji liderliği sorgulanmıştı. Ancak NEC, kâr odaklı, teknoloji odaklı ve insan odaklı bir denge kurarak, bu algıyı değiştiriyor.

NEC’nin 2030 vizyonu, ‘her insanın dijital kimliği güvenli ve erişilebilir olsun’ diye tanımlanıyor. Bu vizyon, sadece bir slogan değil, 100 milyar yenlik yatırımların tamamının temelini oluşturuyor. Morita, ‘Biz, teknolojiyi insanın hizmetine sunuyoruz. Kâr, bu hizmetin sürdürülebilirliğini sağlar. Ama hizmetin özü, insanın yaşam kalitesidir’ diyor.

NEC’nin bu stratejisi, yalnızca bir şirketin kâr hedeflerini değil, Japonya’nın dijital geleceğinin yönünü de belirliyor. AI yatırımları, sadece şirketin kâr marjını artırıyor — aynı zamanda, toplumun en temel ihtiyaçlarını karşılayan bir dijital altyapının inşasını başlatıyor. Bu, teknoloji tarihinde nadiren görülen bir model: kârın, insanlık için bir araç olarak kullanıldığı bir model.