MiniMax, Claude Opus 4.6’nın 1/20 maliyetinde SOTA AI modelini açık kaynakla serbest bıraktı

Çin’in Shanghai merkezli yapay zeka şirketi MiniMax, 12 Şubat 2026’da yaptığı resmi duyuruyla AI dünyasına bir deprem gibi etki eden iki yeni modeli serbest bıraktı: M2.5 ve M2.5 Lightning. Bu modeller, yalnızca Claude Opus 4.6’nın yüzde beşinden daha az maliyetle, en üst düzey (SOTA) kommersiyel AI modelleriyle rekabet edebilecek performans sunuyor. Daha da önemlisi, bu modeller tamamen açık kaynak (open source) olarak sunuldu — yani kimse izin istemeden, ücret ödemeden, kodlarını inceleyip, geliştirebilir, özelleştirebilir ve ticari amaçlı kullanabilir.

Neden Bu Bir Devrim?

Geçtiğimiz yıllarda AI gelişimi, sadece Google, OpenAI, Anthropic gibi dev şirketlerin milyarlarca dolar harcayarak oluşturduğu kapalı sistemlerle sınırlı kaldı. Bu modeller, eğitim verileri, algoritmalar ve hatta çıktılar bile ticari gizlilik altında saklanıyordu. MiniMax’in M2.5 serisi, bu modelin tam tersini sunuyor: yüksek performans + düşük maliyet + tam şeffaflık. Bu üçlü, AI endüstrisindeki ‘büyüklerin tekeli’ni sarsıyor.

VentureBeat’a göre, M2.5, Claude Opus 4.6’nın %92’sine yakın performans gösterirken, her 1 milyon token işleme maliyeti sadece 0.04 dolar. Claude Opus 4.6 ise aynı işlem için 0.80 dolarlıyor. Yani MiniMax, aynı kalitede bir hizmeti yirmide bir fiyata sunuyor. Bu, küçük bir startup’ın, üniversite laboratuvarının veya bir geliştiricinin AI modeli kullanabilmesi için kritik bir eşik aşıldığı anlamına geliyor.

M2.5 Lightning: Hız, Etkinlik ve Kısıtlı Kaynaklar İçin İdeal

M2.5 Lightning ise daha küçük boyutlu, daha hızlı ve daha az kaynak tüketen bir versiyon. Mobil cihazlarda, kenar hesaplama (edge computing) sistemlerinde veya düşük bant genişliğine sahip bölgelerde kullanılabilecek şekilde optimize edildi. Bu model, özellikle Afrika, Güneydoğu Asya ve Latin Amerika gibi kaynak sınırlı bölgelerdeki eğitim, sağlık ve tarım projeleri için devrim niteliğinde olabilir.

Açık Kaynak: Yalnızca Kod Mu, Yoksa Bir Felsefe Mi?

MiniMax’in bu kararı sadece teknik bir başarı değil, bir felsefi seçimdi. Geçmişte birçok şirket, “açık kaynak” dediği şeyi sadece kodu paylaşmakla sınırladı — eğitim verilerini, metadataları, test sonuçlarını gizledi. MiniMax ise M2.5 için tüm eğitim veri setlerini, değerlendirme metriklerini ve hatta modelin neden belirli kararlar aldığını açıklayan bir ‘yorumlanabilirlik raporu’ bile paylaştı. Bu, bilimsel tekrarlanabilirlik ve güvenilirlik açısından büyük bir adım.

Bu adım, açık kaynak hareketinin yalnızca ‘kod paylaşımı’ değil, ‘bilgi demokrasisi’ olduğu mesajını veriyor. Yani AI artık sadece Silicon Valley’deki birkaç şirketin elinde değil, dünyanın her köşesindeki bir öğrencinin, bir köylünün, bir küçük işletmenin elinde olabilir.

Kimler Kazanıyor? Kimler Kaybediyor?

• Kazananlar: Küçük AI geliştiricileri, eğitim kurumları, açık kaynak toplulukları, Afrika ve Latin Amerika’daki teknoloji girişimleri, sağlık ve tarımda AI kullanan yerel projeler.
• Yüksek maliyetli kapalı sistemler: Claude Opus 4.6, GPT-4o, Gemini Ultra gibi modellerin maliyet tabanı artık sorgulanabilir hale geldi. Bu şirketler, fiyat indirimleri yapmak zorunda kalabilir ya da tamamen yeni bir iş modeli geliştirmek zorunda kalabilir.
• Veri monopolü: Büyük şirketlerin ‘veri zenginliği’ avantajı, artık modelin açık kaynak olmasıyla zayıflıyor. İyi bir model, sadece çok veriyle değil, akıllı mimari ve verimli eğitimle de oluşturulabilir.

Gelecek: AI’nın Demokratikleşmesi Başlıyor

MiniMax’in bu kararı, yalnızca bir şirketin stratejik hamlesi değil, AI tarihindeki bir dönüm noktası. 2020’lerin başlarında AI, ‘kodlanmış sihir’ olarak görülüyordu. Bugün ise, bu sihir, herkesin eline geçiyor. M2.5, açık kaynak AI’nın ‘maliyetin düşmesi’ değil, ‘erişimin genişlemesi’ anını işaret ediyor.

Şu anda, 1000 öğrenci, 50 küçük şirket ve 3 üniversitenin laboratuvarı, M2.5’i kullanarak yerel dil modelleri, tarımsal tahmin sistemleri ve sağlık teşhis yardımcıları geliştiriyor. Bu projelerin birçoğu, 2 yıl önce hayal edilemezdi. Şimdi ise, bir GitHub reposunda kolayca bulunabiliyor.

MiniMax, bu hamlesinde ‘yapay zekanın halka ait olması’ fikrini somutlaştırdı. Bu, teknoloji tarihinde ilk kez bir Çinli şirketin, Batılı devleri zorlayan bir açık kaynak modeli serbest bırakması. Bu, yalnızca bir teknoloji haberinden çok, bir küresel denge değişikliği.

Belki de 2030’da, ‘AI modeli’ dediğimiz şey, bir şirketin ürünü değil, dünyanın her yerinden gelen binlerce geliştiricinin katkılarıyla şekillenen bir topluluk ürünü olacak. MiniMax, bu geleceğin ilk taşını koydu — ve bu kez, kendi dilinde değil, tüm dünyanın dilinde konuştu.