İngiltere Mahkemeleri, Yargı Yükünü Hafifletmek İçin Microsoft Copilot’u Kullanmaya Başlıyor

İngiltere Mahkemeleri, Yargı Yükünü Hafifletmek İçin Microsoft Copilot’u Kullanmaya Başlıyor

İngiltere’de yargı sistemi, yıllardır birikmiş dava yığınları ve yetersiz kaynaklarla boğuşuyor. Şimdi, bu krizin çözümünde beklenmedik bir isim öne çıkıyor: Microsoft 365 Copilot. Adalet Bakanı David Lammy, mahkemelerdeki ses transkripsiyonlarını yapay zekâ ile otomatikleştirmeyi amaçlayan bir reformu hızla hayata geçirmek için adımlar atıyor. Bu hamle, yalnızca teknolojiye bir geçiş değil; İngiltere’nin yargı tarihinin en büyük dönüşümünü temsil ediyor.

2026 yılının başlarında açıklanan bu plana göre, mahkeme salonlarında yapılan tüm ifadeler, tanık beyanları ve savcı savunmaları, insan transkriptörler yerine Copilot adlı yapay zekâ aracı tarafından anında metne dönüştürülecek. Bu teknoloji, Microsoft’un geliştirdiği ve zaten şirket içi toplantılar ve belge hazırlamalarda yaygın şekilde kullanılan bir AI destekli asistan. Ancak bu kez, onun görevi, yargı sistemine hizmet etmek.

Neden Şimdi? Yargı Sisteminin Çöküşü

İngiltere’deki mahkemeler, 2020 pandemisi sonrası birikmiş dava yığınlarıyla boğuldu. Hükümetin kendi verilerine göre, 2024 itibarıyla 6,2 milyondan fazla dava gecikmiş durumda. Bazı durumlarda, bir davaya karar verilmesi için 3 yıl beklemek gerekir. Bu süre içinde, tanıklar unutur, deliller kaybolur, mağdurlar psikolojik olarak çöker. Transkripsiyon süreçleri, bu gecikmelerin en büyük nedenlerinden biri. İnsan transkriptörleri, her gün 4-6 saatlik ses kayıtlarını işliyor; bir transkripsiyonun tamamlanması 3-5 iş günü alabiliyor. Bu süreç, mahkeme takvimini erteleyen bir zincirin ilk halkası.

Lammy, bu sistemin artık “19. yüzyılın bunalımlarını 21. yüzyılda sürdürüyor” diye tanımlıyor. “Bir mahkeme dosyasının 3 ay beklemesi, adaletin ölüp gittiği anlamına gelir,” diyor. “Yapay zekâ, bu bekleme süresini haftalara değil, dakikalara indirmeye yetiyor.”

Copilot Nasıl Çalışacak?

Microsoft 365 Copilot, sesli verileri yüksek doğrulukla metne dönüştürmek için derin öğrenme modellerini kullanır. Mahkemelerdeki ses kayıtları, şifrelenmiş bir bulut ortamına aktarılacak ve Copilot, konuşmacıları tanımlayarak (savcı, hakim, tanık, avukat) her bir ifadeyi ayrı ayrı transkribe edecek. Ayrıca, yasal terimleri ve mahkeme protokollerini öğrenerek, hataları azaltacak ve otomatik olarak bölümleri etiketleyecek. Örneğin, bir tanığın “Ben o gece orada değildim” demesi, “Tanık, olay yerinde bulunmadığını iddia ediyor” şeklinde otomatik özetlenebilir.

Önemli bir ayrıntı: Copilot, insan transkriptörlerini değil, onların işini kolaylaştıracak bir yardımcı olarak tasarlanıyor. Transkripsiyonlar, insan denetimine sunulacak. Ancak bu süreç, 8 saatlik bir iş gününü 1 saate indirebilir. Bu da, transkriptörlerin zamanını daha karmaşık hataları düzeltmeye, yasal kontrolleri yapmaya harcayabilecekleri anlamına geliyor.

Teknoloji mi, Adalet mi?

Bu girişim, sadece verimlilikten ibaret değil. Sosyal adalet açısından da derin bir etki yaratıyor. Yoksul tarafın avukatı, uzun süren transkripsiyon gecikmeleri nedeniyle dava hazırlığını yapamıyor; zengin taraf ise özel transkripsiyon firmalarına ödeme yaparak avantaj kazanıyor. Otomatik transkripsiyon, bu eşitsizliği azaltabilir. Herkes, aynı hızda ve aynı kalitede dosyaya erişebilir hale geliyor.

Ancak endişeler de var. Öncelikle, veri gizliliği. Mahkeme kayıtları, en hassas bireysel bilgileri içeriyor. Microsoft’un bu verileri nasıl saklayacağı, kimlerin erişebileceği ve AI’nın eğitiminde hangi verilerin kullanıldığı soruları, adalet sistemine güveni sarsabilir. Lammy, “Hiçbir AI, bir insanın özgürlüğüne karar veremez. Ancak, bir insanın zamanını kurtarabilir,” diyor ve özel bir veri güvenliği protokolü hazırlamak için Adalet Bakanlığı ile Microsoft arasında bir ortak çalışma grubu kurulduğunu açıkladı.

Gelecek: Sadece Transkripsiyon Değil

Bu adım, sadece başlangıç. Lammy, 2027’de Copilot’un dava özetleri oluşturmasını, hatta yasal argümanlara dayalı öneriler sunmasını hedefliyor. Gelecekte, bir hakim, bir davanın geçmiş benzer durumları ve ilgili yasal öncüllerin AI tarafından sunulmuş bir özetiyle başlayabilir. Bu, yargı kararlarının daha tutarlı olmasını sağlayabilir — ancak aynı zamanda, insan yargıçlarının rolünü de sorgulamaya zorlar.

İngiltere, dünya çapında yargı sisteminde AI entegrasyonu konusunda öncü olmaya hazırlanıyor. Kanada ve Singapur benzer projeleri test ediyor, ancak İngiltere’nin bu adımını gerçekleştirmesi, küresel bir trendin başlangıcı olabilir. Birçok ülkede, yargı sistemi hâlâ kağıt dosyalarla çalışırken, İngiltere bir dava dosyasını bir AI’ya verip, 5 dakika içinde tam metni ve analizini alabilecek hale geliyor.

Adalet, zamanla ölçülür. Ve artık, zamanın en büyük düşmanı — gecikme — karşılanacak bir silahla karşı karşıya. Microsoft Copilot, sadece bir yazılım değil; adaletin yeni bir zaman dilimi.