Hochul’un AI Siyasi İletilerine Yasak Yolculuğu: İlk Değişiklik Mi, Yoksa Anayasal Sınır mı?

New York Valisi Kathy Hochul, yapay zekânın siyasi süreçlere girdiği endişesiyle bir yasa tasarısı sundu: AI tarafından üretilen, insan kaynaklı olmayan siyasi mesajların yasaklanması. Bu girişim, teknolojinin demokrasiyi nasıl sarsabileceğini tartışmaya açtı. Ancak hukukçular, medya özgürlüğü savunucuları ve anayasa uzmanları, bu yasanın Amerika Birleşik Devletleri Anayasası’nın Birinci Değişikliği’ne açıkça aykırı olduğunu savunuyor. Peki, Hochul’un bu hamlesi sadece bir teknoloji uyarısı mı, yoksa bir demokratik darbe mi?

Yasa Ne İstiyor? Ne Değil?

Hochul’un sunduğu tasarı, siyasi reklamlarda veya seçim kampanyalarında kullanılan AI üretimi içeriklerin, ‘insan tarafından oluşturulmuş’ olduğunu açıkça belirtmesini zorunlu kılıyor. Eğer bir mesajın yapay zekâ tarafından üretildiği belirtilmezse, bu içerik yasaklanır ve cezai yaptırımlar uygulanır. Görünüşte akıllı bir önlem gibi geliyor: sahte haberler, derin sahte (deepfake) sesler ve otomatik olarak üretilen siyasi manipülasyonlar, seçimleri bozabilir. Ama burada kritik fark, neyi yasakladığınız değil, nasıl yasakladığınız.

Birinci Değişiklik: Ne Zaman “İfade” Olmaktan Çıkar?

Amerika Birleşik Devletleri Anayasası’nın Birinci Değişikliği, hükümetin “ifade özgürlüğünü” kısıtlamasını yasaklar. Bu, sadece insanların konuşmasını değil, ne tür bir mesaj üretildiğine bakmadan tüm ifade biçimlerini korur. Yani: bir insan yazdığı bir tweet, bir AI yazdığı bir tweetle aynı hukuki statüye sahiptir. Supreme Court, 2011’de Snyder v. Phelps davasında bile, çok kontroverşili ve acı verici bir mesajın bile ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu kararlaştırdı. Yani, içerikten ziyade, kimin yazdığı değil, hangi kanal aracılığıyla iletildiği önemlidir.

Hochul’un tasarısı, AI’nın ürettiği mesajları yasaklamak yerine, bunların “insan kaynaklı” olduğunu belirtmesini şart koşuyor. Bu, aslında bir “etiketleme” zorunluluğu gibi görünüyor. Ama burada kritik soru: Kim, bir AI mesajının “insan tarafından yazıldığına” dair bir kanıt sunar? AI’lar, insan diliyle yazıyor, insanın tarzını taklit ediyor, hatta duygusal tonları bile analiz ederek kopyalıyor. Bir mesajın “insan mı, AI mı” ürettiğini nasıl kanıtlayacaksınız? Bu, teknik olarak imkânsız bir görev.

Teknolojik Gerçeklik: AI Artık “İfade”nin Parçası

AI artık sadece bir araç değil, bir ifade aracı. Bir yazar, bir gazeteci, bir siyasetçi bile AI araçlarını kullanıyor: düşüncelerini geliştirmek, cümleleri düzeltmek, hatta kampanya mesajlarını test etmek için. Bu araçlar, “yazar” değil, “yardımcı” olarak kullanılıyor. Peki, bir gazeteci, bir AI’nın önerdiği başlığı kullanırsa, bu başlık “insan üretimi” mi kabul edilecek? Yoksa yasaklanacak mı?

2026’da, AI üretimi içeriklerin %40’ından fazlası, siyasi, ticari ve medya dünyasında kullanılıyor. Bu içeriklerin çoğu, insanlar tarafından “düzenleniyor” ve “doğrulanıyor”. Yani, AI bir kalemi değil, bir klavye. Bu durumda, AI’ya “yazar” statüsü vermek yerine, onu bir “yazım yardımcısı” olarak tanımlamak daha mantıklı. Ancak Hochul tasarısı, bu ince çizgiyi yok sayıyor.

Ne Anlama Geliyor? Demokrasi İçin Tehlike Mi?

Yasanın en tehlikeli yönü, “önceden kontrol” mekanizması oluşturması. Bir mesajın yayınlanmadan önce, “insan üretimi” olduğunu kanıtlamak zorunda kalacak. Bu, ifade özgürlüğünü önleyici bir sisteme dönüşüyor. Bir siyasi aktivist, bir küçük parti, bir bireysel seçmen — tümü bu yasayla sessiz kalabilir. Çünkü AI’ya başvurmak, hukuki risk taşımaya başlıyor.

2010’daki Citizens United kararı, şirketlerin siyasi harcamalarını korudu. Şimdi, Hochul’un tasarısı, AI’ların siyasi ifadesini yasaklamaya çalışıyor. Bu, demokrasiyi “insan odaklı” tutmakla iddia ediyor ama aslında, teknolojik gelişmeleri yasaklayarak demokratik katılımı daraltıyor.

Gelecek İçin Uyarı

Hochul’un niyeti anlaşılabilir: siyasi manipülasyonu önlemek. Ama çözüm, ifadeyi kısıtlamak değil, medya okuryazarlığını artırmak, doğrulama algoritmalarını geliştirmek ve şeffaflık kurallarını zorunlu kılmak. Örneğin: “Bu mesaj AI tarafından üretilmiştir” etiketi, yasal zorunluluk olmalı — ama içerik yasaklanmamalı.

İlk Değişiklik, sadece “kabul edilebilir” ifadeleri değil, tüm ifadeleri korur. Çünkü demokrasi, yalnızca doğru olanları değil, her şeyin söylenmesine izin veren bir sistemdir. Hochul’un tasarısı, bir tehlikeye karşı değil, bir teknolojiye karşı savaşıyor. Ve bu savaş, demokrasinin en değerli ilkesini kaybetmeye mahkûm.

Yasalara değil, eğitime; yasaklara değil, şeffaflığa; kontrolü değil, bilinci yükseltmeye ihtiyacımız var. Yoksa, bir gün, “insan yazmadı” demek, “söylemek yasak” demek olacak. Ve o zaman, kimse artık ne söylediğini bilemez.