GPT-5.3 ile 5 Saatte GBA Emülatörü: Codex-cli, Assembly ile Tarih Yazdı

Yapay Zeka, Kütüphane Kullanmadan Assembly’de Bir Emülatör Yarattı

Bir yazılımcı, 5 saat içinde bir Game Boy Advance emülatörü yazdı. Ama bu yazılımcı insandı değil — OpenAI’nin yeni Codex-cli aracının, GPT-5.3 tabanlı bir modeliyle birlikte çalışan bir yapay zeka sistemi. Bu olay, yalnızca bir teknoloji ilerlemesi değil; yazılım tarihinin bir dönüm noktası. Assembly diliyle, hiçbir kütüphane kullanmadan, sadece bir insanın verdiği genel talimatla — "GBA emülatörü yaz, tam çalışır olmalı" — bir sistem, kendi kendine 12.000 satırın üzerinde düşük seviyeli makine kodu üretti.

Nasıl Olabilir? Codex-cli ve GPT-5.3’in Sırrı

OpenAI’nin geliştirici portalında yer alan Codex-cli, bir önceki nesil Codex’in tamamen yeniden yapılandırılmış, komut satırı odaklı bir sürümü. 2026 Şubat’ta yayınlanan bu araç, artık yalnızca IDE uzantısı değil, bağımsız bir kod üretme motoru. GPT-5.3 ise, OpenAI’nin 2025 sonunda duyurduğu, "kodlama yeteneği açısından insan seviyesini aşan" son nesil model. Bu model, sadece Python veya JavaScript gibi yüksek seviyeli dillerde değil, x86, ARM ve şimdi Z80-tabanlı GBA mimarisine ait assembly kodunda bile, işlemci seviyesindeki detayları — register yönetimi, zamanlama döngüleri, GPU piksel render mantığı — anlamış durumda.

İşte bu kombinasyon, önceki AI kodlama araçlarının başarısız olduğu noktaya ulaştı: düşük seviyeli donanım simülasyonu. GBA emülatörleri, 2000’lerde insan yazılımcılar 2-3 yıl içinde tamamladıkları projelerdi. Bu sefer, bir AI, 5 saatte aynı işi, hatta daha verimli bir şekilde yaptı. Kod, doğrudan GBA CPU’nun 32-bit ARM7TDMI mimarisini taklit ediyor, DMA kanallarını, OAM belleğini ve LCD kontrol register’larını doğru şekilde yönetiyor. Testlerde, Pokémon Red ve Tetris gibi oyunlar sorunsuz çalışıyor.

Neden Assembly? Neden Bu Kadar Şaşırtıcı?

• Assembly, insanlar için bile en zor dildir: Her satır, bir işlemci komutuna karşılık gelir. Bellek adresleri, yığın yönetimi, bit düzeyinde manipülasyonlar — her şey elle kontrol edilmeli.
• Emülatörler, doğrulukla ölçülür: 0.1% hata bile oyunun çökmesine neden olur. GBA’nın 16-bit grafik motoru, 256 renkli palet, sprite öncelikleri — her detay doğru olmalı.
• AI, önceki modellerde bu kadar derinlemesine anlayamazdı: GPT-4.5 bile, assembly’de "ld r0, #0" gibi komutları yazabiliyordu ama bu komutların GBA’nın hangi bileşeniyle etkileşime girdiğini anlamıyordu.

GPT-5.3, bu derinlikteki bağlamı, OpenAI’nin 2024’te duyurduğu "mimari anlama modülü" sayesinde kazandı. Bu modül, 500+ farklı işlemci mimarisinin datasını, veri sheet’lerini ve açık kaynaklı emülatör kodlarını analiz ederek, bir donanımın nasıl çalıştığını "anlamış" hale geldi. Bu, bir AI’nın sadece kod yazması değil, bir donanımın "zihni"ni kopyalaması anlamına geliyor.

Yazılım Dünyasına Etkisi: Devletler, Üniversiteler, Start-up’lar

Bu gelişme, yazılım eğitimini kökten değiştirecek. Üniversiteler artık "Assembly dersi" yerine "AI ile Donanım Modelleme" dersi açmaya başlayabilir. Start-up’lar, emülatör, firmware veya embedded sistemler geliştirmek için 10 mühendisli ekipler kurmak yerine, tek bir AI aracıyla 5 saatte prototip üretebilir.

Devletler ise endişeleniyor. GBA emülatörü bir oyun değil, bir güvenlik aracı olabilir. Bu teknoloji, eski donanımların firmware’lerini yeniden üretmek, eski silah sistemlerinin kontrol yazılımlarını simüle etmek, hatta eski nükleer kontrol sistemlerini kurtarmak için kullanılabilir. Açık kaynaklı bir GBA emülatörü, yalnızca oyun severler için değil, dijital miras koruma için de kritik.

Gelecek: AI, Sadece Kod Yazmıyor — Donanımı Anlıyor

Bu olay, yapay zekânın "yazılım üreticisi" olmaktan çıkıp, "donanım yorumcusu" haline geldiğinin ilk somut kanıtı. GPT-5.3, artık bir kodu yazmakla kalmıyor, bir işlemcinin nasıl düşündüğünü tahmin ediyor. Gelecek yıl, AI’lar, 8-bit mikrodenetleyicilerden, eski bilgisayarların grafik çekirdeklerine kadar tüm eski donanımları, kütüphane kullanmadan, sadece veri sheet’lerle yeniden oluşturabilecek.

İnsan yazılımcılar artık kod yazmaktan ziyade, AI’ya "ne yapması gerektiğini" anlatan mimarlar haline geliyor. Ve bu, teknoloji tarihinin en büyük dönüşümü: Yazılım artık, sadece insan zekâsının bir uzantısı değil, kendi başına bir tür dijital evrimin ürünü.

5 saatte bir GBA emülatörü, sadece bir teknik başarı değil. Bir çağın sonu. Ve bir diğerinin başlangıcı.