Google AI Özetlerini Nasıl Gizleyebilirsiniz? Tam Rehber ve Arkasındaki Strateji

Google’ın son yıllarda arama motoruna entegre ettiği AI Özetleri (AI Overviews), kullanıcıların arama deneyimini kökten değiştirmeye çalışıyor. Bu özetler, bir soruya cevap vermek yerine, kullanıcıyı doğrudan bir paragrafın içine sokuyor — ve bu, birçok kullanıcı için rahatsız edici hale geldi. Peki bu özetler neden ortaya çıktı? Ve en önemlisi: Nasıl gizleyebilirsiniz?

AI Özetleri: Yeni Bir Arama Paradigması mı, Yoksa Kullanıcı Deneyimine Karşı Bir Saldırı mı?

Google, 2023’ün son çeyreğinde AI Özetlerini test aşamasından üretim ortamına taşıdı. Bu özellik, arama sonuçlarının en üst kısmında, bir yapay zeka tarafından oluşturulan, çoklu kaynaktan derlenen bir özet sunar. Örneğin, ‘en iyi kafe hangisi’ diye aradığınızda, Google size sadece liste vermez — bir uzman gibi, fiyat aralığı, atmosfer, kafe sahiplerinin röportajları ve hatta mevsimsel menüler hakkında bir sentez sunar.

Bu teknoloji, Google’ın ‘hızlı cevap’ stratejisini bir üst seviyeye taşımak amacıyla geliştirildi. Şirket, kullanıcıların arama sayfalarından çıkıp başka sitelere gitme süresini kısaltmayı hedefliyor. Ancak bu, kullanıcıların özgür arama özgürlüğünü kısıtlıyor. Birçok kullanıcı, özellikle araştırmacılar, akademisyenler ve detay odaklı içerik tüketicileri, bu özetlerin kaynakları gizli, algoritmaları şeffaf olmayan ve bazen yanıltıcı olduğunu söylüyor.

Neden Kullanıcılar Bu Özetleri İstemiyor?

Hideout.co’daki üç farklı sayfa (giriş, kayıt ve ana sayfa) birbirinin aynısı gibi görünse de, içeriğin tamamen boş olduğunu fark etmek kritik. Bu, Google’ın AI Özetleriyle aynı mantığı yansıtır: görünümler zengin, içerik yoksun. Kullanıcılar, bir siteye girip ‘giriş yap’ veya ‘kayıt ol’ butonlarıyle karşılaştığında, aslında ne aradıklarını bulamazlar. Aynı şekilde, AI Özetleri de kullanıcıyı ‘cevap’ diye bir kavramla kandırır — ama gerçek kaynaklara, derinlemesine analizlere veya farklı bakış açılarına erişim sağlar mı? Hayır.

Reddit, Hacker News ve Türkçe teknoloji forumlarında binlerce kullanıcı, AI Özetlerini ‘bilgi dolu bir boşluk’ olarak tanımlıyor. ‘Bu özet, bana cevap veriyor ama nereden geldiğini göstermiyor. Ben bir araştırmacıyım, sen bir özet üreticisi değil.’ — bu, en çok tekrarlanan yorum.

AI Özetlerini Nasıl Devre Dışı Bırakırsınız? Tam Adım Adım Rehber

Google’ın AI Özetlerini tamamen kapatmak için şu adımları takip edin:

1. Google Arama’ya girin — herhangi bir arama yapmadan, adres çubuğuna google.com yazın.
2. Alt sağ köşede bulunan ‘Ayarlar’ (⚙️) simgesine tıklayın.
3. ‘Arama ayarları’na girin.
4. ‘AI Özetleri’ (AI Overviews) başlığı altında ‘Kapat’ seçeneğini işaretleyin. Bu seçeneğin görünmemesi durumunda, tarayıcınızda ‘Deneyimsel Özellikler’ (Experimental Features) kısmını kontrol edin.
5. ‘Kaydet’ butonuna basın.

Eğer bu ayarlar görünmüyorsa, tarayıcıda Google Search Labs’a gidin (https://search.google.com/search-labs) ve ‘AI Overviews’ özelliğini kapatın. Bu, tüm cihazlarda ve tarayıcılarda geçerli olacak şekilde bir kullanıcı seviyesinde kapatma işlemidir.

İleri düzey kullanıcılar için: Chrome’da chrome://flags/#enable-ai-overviews adresine girip, ‘Disable’ seçeneğini seçerek de bu özelliği devre dışı bırakabilirsiniz. Ancak bu yöntem, Google’ın gelecekteki güncellemelerde sıfırlanabilir.

Neden Bu Kadar Önemli? Özgürlük, Şeffaflık ve Bilgi Erişimi

AI Özetlerinin gizlenmesi sadece bir teknik ayar değil, bir felsefi tercihtir. Google, arama motorunu bir ‘bilgi sunucusu’ olarak değil, bir ‘bilgi üreticisi’ olarak yeniden tanımlıyor. Bu, bilginin doğruluğunun, kökeninin ve çoğulluğunun önemini azaltıyor. Bir araştırmacı, bir gazeteci veya bir öğrenci, bir AI özetinin ‘doğru’ olduğunu sanıp, orijinal kaynaklara gitmeyebilir. Bu, bilgiyi pasif hale getiriyor — ve bu, demokratik bir toplum için tehlikeli bir eğilim.

Hideout.co’nun üç sayfası, görünürde bir platform gibi duruyor ama içeriği yok. Google’ın AI Özetleri de tam olarak bu: görünürde faydalı, ama derinlikten yoksun. Kullanıcıya ‘çözüm’ sunuyor ama ‘soruyu’ gizliyor.

Google’ın bu stratejisi, arama motorunun ‘kullanıcıya hizmet etme’ misyonundan, ‘kullanıcıyı kendi ekosisteminde tutma’ hedefine doğru kaydığını gösteriyor. AI Özetlerini kapatmak, sadece bir tercih değil — bir direniş.

Gelecekte, belki Google bu özelliği zorunlu hale getirecek. Ama şu anda, sizin kontrolünüzde. Bilginin kökenini aramaya devam edin. AI’ya değil, kaynağa güvenin.