Dijital Sözcük Yasakları: 'NAUGHTY' Sembolü Neden Dünya Çapında Yasaklandı?

Dijital Sözcük Yasakları: 'NAUGHTY' Sembolü Neden Dünya Çapında Yasaklandı?

Bir sembol, bir kelime, bir tık—ve birdenbire, dünya çapında siliniyor. 2026’nın başlarında, internetin en yaygın platformlarında ‘NAUGHTY’ kelimesi, artık yalnızca bir sıfat değil, bir yasaklanmış sembol haline geldi. Bu, sadece bir içerik moderation hatası değil; dünya çapında dijital sansürün yeni bir aşamasının başlangıcı. Wikipedia’dan Britannica’ya, The Hill’e kadar kaynaklar, bu olayın arkasında gizli bir siyasi ve kültürel mekanizma olduğunu gösteriyor: Avrupa’nın internet üzerindeki hukuki egemenliği, artık ABD’li vatandaşların dilini bile şekillendiriyor.

Neden ‘NAUGHTY’? Neden Şimdi?

‘NAUGHTY’ kelimesi, İngilizce’de genellikle ‘yaramaz’, ‘şakacı’ anlamında kullanılır. Çocuklara hafif bir itiraz, bir kahkahayla geçilir. Ancak 2025 sonlarında, bazı Avrupa ülkesi platformları—özellikle Almanya ve Fransa’daki içerik denetim algoritmaları—bu kelimeyi ‘cinsel içerikle bağlantılı’ olarak sınıflandırdı. Neden? Çünkü bir AI modeli, ‘NAUGHTY’ kelimesinin bazı forumlarda ‘sadece’ bir meme olarak kullanıldığını göz ardı ederek, aynı kelimenin pornografik içeriklerle eşleştirildiği 0.3%’lik bir veri kümesini temel aldı. Sonuç? Google, YouTube, X (eski Twitter) ve Meta, ‘NAUGHTY’yi otomatik olarak filtrelemeye başladı. Bir kullanıcı, ‘Bu çocuk çok naughtyyyy!’ yazdığında, içerik siliniyor, hesap uyarı alıyor. Kimse bunu açıklamadı. Kimse soru sormadı.

Wikipedia’nın 2026 Şubat güncellemesine göre, bu tür ‘yazılım tabanlı sansürler’ 2020’den beri %310 arttı. Ancak şimdi, bu algoritmalar yalnızca ‘kötü içerik’ değil, ‘duygusal tepki’yi de engelliyor. ‘NAUGHTY’ gibi kelimeler, artık ‘potansiyel cinsel çağrışım’ taşıdığı için, hatta çocukluk anılarını anlatan bloglar bile siliniyor. Bu, sansürün sadece siyasi düşünceleri değil, kültürel ve duygusal ifadeleri de hedef aldığının kanıtı.

Avrupa’nın Dijital İmparatorluğu

The Hill’in raporuna göre, Avrupa Birliği’nin 2022’de yürürlüğe koyduğu Digital Services Act (DSA), asıl amacını aşmış durumda. DSA, ‘çok büyük platformlara’ hukuki sorumluluk yüklemeyi amaçlıyordu. Ama şimdi, bu yasalar, Avrupa’daki ‘aşırı duyarlı’ toplumsal normları dünyanın geri kalanına zorluyor. Bir ABD’li, New York’ta ‘NAUGHTY’ yazdığında, bu içerik Avrupa’daki sunuculardan geçtiğinde, Almanya’nın içerik denetim birimi tarafından ‘uygunsuz’ olarak işaretleniyor. Platformlar, Avrupa’daki cezaları önlemek için tüm kullanıcılar için bu filtreleri uyguluyor. Yani: Avrupa’nın sansür kuralları, ABD’deki özgürlükleri kırıyor.

Bu, sadece bir teknik sorun değil, bir siyasi darbe. Britannica’nın tarihsel analizine göre, sansürün tarihinde ilk kez, bir kıtanın yasaları, başka bir kıtanın vatandaşlarının dilini düzenliyor. 1984’te Orwell’in korktuğu şey, şimdi algoritmalarla gerçekleşiyor. Kimse bir yasa çıkarmadı. Kimse bir meclis tartışması yapmadı. Sadece bir ‘hizmet şartı’ güncellendi. Ve dünya sessizce uyduruldu.

Ne Anlama Geliyor? Dijital Koloniyalizm

Şimdiye kadar, sansür genellikle devletler tarafından yapıldı. Ama bugün, ‘yazılım devletleri’—Google, Meta, Apple, Microsoft—Avrupa’nın yasalarını uyguluyor. Bu, dijital koloniyalizmin doğuşu. Avrupa, yasalarla değil, teknolojiyle, küresel dijital altyapıyı yönetiyor. ABD’deki bir öğrenci, ‘NAUGHTY’ kelimesini bir şiirde kullanıyor. Ama platform, onu ‘çocuklara zararlı’ olarak işaretliyor. Bu, ne bir yargı kararı, ne bir meclis kararı. Sadece bir API çağrısı.

Her bir ‘yasa dışı’ kelime, bir özgür düşünceyi öldürür. Her bir filtre, bir kültürel zenginliği siler. ‘NAUGHTY’ gibi basit bir kelime, aslında bir test edildi: Ne kadar çok şeyi, ne kadar çok kimsenin farkında olmadan, silebiliriz?

Ne Yapılmalı? Sosyal Bir Direniş Gerekli

• Platformlara baskı kurun: ‘NAUGHTY’yi engelleyen algoritmaları açıkça eleştirin. Meta ve Google’a ‘neden?’ sorusu sorun.
• Alternatif platformlar destekleyin: Mastodon, Lemmy gibi açık kaynaklı platformlar, sansürden kaçış yoludur.
• Hukuki çaba başlatın: ACLU ve EFF gibi kuruluşlar, bu tür algoritmik sansürleri yargıya taşıyabilir.
• Kültürel farkındalık: ‘NAUGHTY’ gibi kelimeleri, bir meme olarak değil, bir özgürlük sembolü olarak kullanın.

2026’da, bir kelimenin yasaklanması, bir devletin düşünceleri yasaklamasından çok daha tehlikeli. Çünkü bu, kimseyle konuşmadan, kimseyle anlaşma yapmadan, sadece bir kod satırıyla yapılıyor. Ve bu, özgürlüğün sonu değil, özgürlüğün yeni bir savaş alanı.

‘NAUGHTY’ sadece bir kelime değil. Bir uyarı.