DDR5 RDIMM Fiyatları, RTX 3090'dan Ucuzlaştı: Bellek mi, GPU mi Tercih Edilmeli?

Bellek Fiyatlarında Devrim: DDR5 RDIMM, RTX 3090'ı Birim GB Bazında Geçti

Bir zamanlar bellek, sadece bir destek unsuruymuş gibi görünüyordu. CPU ve GPU’lar performansın tek kahramanlarıydı. Ama bugün, DDR5 RDIMM bellek modüllerinin fiyatı, 2021 yılında 1.500 dolarla piyasaya sürülen NVIDIA RTX 3090’ın birim GB maliyetini aştı. Evet, doğru okudunuz: RAM, GPU’dan daha ucuz hale geldi. Bu, teknoloji tarihinde nadiren görülen bir döngü — ve sadece bir fiyat değişikliği değil, tüm veri merkezi mimarilerinin temelini sarsan bir jeolojik hareket.

Neden Bu Kadar Büyük Bir Değişim?

DDR5 RDIMM fiyatlarının düşüşü, üç ana faktörle açıklanıyor: üretim aşırı, talep düşüşü ve donanım döngüsünün yavaşlaması. 2022-2023 yıllarında, pandemi sonrası dijital dönüşüm ve AI patlaması, bellek üreticilerini aşırı yatırım yapmaya itti. Samsung, SK Hynix ve Micron, DDR5 üretim hatlarını 300% artırarak, 2024’te küresel depoları doldurdu. Aynı dönemde, kripto madenciliği çöktü, oyun piyasası dondu, ve şirketler AI eğitimi için daha az GPU yerine daha fazla bellekli sunucuları tercih etmeye başladı. Sonuç? Bellek fazlası. Fiyatlar düşmeye başladı.

RTX 3090 ise tam tersi bir yol izledi. NVIDIA, 30 serisini 2022’de üretimi durdurdu. Artık yeni üretimi yok. Piyasadaki tüm 3090’lar ikincil piyasadaki nesneler. Artık elde edilebilirlik zor, ve bu da fiyatları yükseltiyor. Bir 24GB DDR5 RDIMM modülü artık 180-200 dolar civarında. 192GB’lık bir sunucu için 16 modül alındığında toplam maliyet yaklaşık 3.200 dolar. Aynı kapasitede GPU’larla ulaşmak için ise 8 adet RTX 3090 gerekir — ve bu 8 adet, ikincil piyasadaki fiyatlarıyla 12.000 doları geçiyor. Birim GB bazında, bellek GPU’dan yaklaşık %70 daha ucuz.

Ne Anlama Geliyor? Bellek Artık “İşlemci” Oluyor

Bu fiyat dengesi, sadece maliyet hesaplamalarını değil, bilgisayar mimarısının felsefesini değiştiriyor. Artık, “ne kadar işlem gücüne ihtiyacım var?” yerine, “ne kadar belleğe ihtiyacım var?” sorusu öne çıkıyor. Özellikle lokal LLM’ler (yerel yapay zeka modelleri) ve büyük dil modelleri için, bellek kapasitesi artık performansın anahtarını tutuyor. 70B parametrelik bir modeli çalıştırmak için 140GB+ bellek gerekir. 3090’lar sadece 24GB bellek sunuyor. 8 tane 3090 almak, hem maliyet hem de güç tüketimi açısından imkânsız hale geldi.

Şimdi şirketler, AMD EPYC veya Intel Xeon CPU’larla 1TB+ DDR5 RDIMM sunucular kurmaya başlıyor. GPU’lar artık sadece yoğun hesaplama için kullanılıyor — örneğin, model eğitimi. Ama tahmin, çıkarım ve servis verme gibi işlemler artık bellek kapasitesiyle yapılabiliyor. Bu, “GPU-merkezli AI” fikrini sorguluyor. Belki de gelecek, “RAM-merkezli AI”.

Kimler Kazanıyor? Kimler Kaybediyor?

• Kazananlar: Veri merkezi operatörleri, lokal AI geliştiricileri, akademik laboratuvarlar. Daha fazla bellek, daha az GPU — daha düşük elektrik faturası ve daha az soğutma maliyeti.
• Kaybedenler: İkincil piyasa GPU satıcıları, eski GPU’ları stoklayan perakendeciler, ve NVIDIA’nın 30 serisiyle ilgili satış beklentileri.
• İkincil kazanan: DDR5 üreticileri. Fiyatlar düşmüş ama hacimler artmış. Kütle üretimi, kar marjını koruyor.

Gelecek: GPU’lar mı, RAM’ler mi?

2025’te, bir AI sunucusu nasıl görünecek? Muhtemelen, 16-32 adet DDR5 RDIMM modülüyle dolu bir AMD EPYC 9004 serisi CPU, ve sadece 1-2 adet RTX 4090 veya H100. GPU’lar artık “hızlı hesap makinesi” olacak, RAM ise “beyin hafızası.”

Bu değişim, bize bir ders veriyor: Teknolojide, en değerli şey zamanla değişir. 2010’da SSD, 2020’de GPU, 2024’te ise DDR5 RDIMM. Geleceğin en büyük yatırımı, belki de en az duyulan bileşen olacak: Bellek.

Yani artık soru şu: “GPU’yu mu alayım, yoksa 1TB RAM’i mi?” Cevap, artık çok daha karmaşık — ama çok daha ilginç.