CustomGPT Düşünmeyi Bıraktı mı? İçsel Çatışma mı, Yoksa Yaptırım Mı?

CustomGPT Düşünmeyi Bıraktı mı? İçsel Çatışma mı, Yoksa Yaptırım Mı?

Geçen hafta, Reddit’in r/OpenAI forumunda bir kullanıcı, ‘CustomGPT’nin son zamanlarda düşünmeyi bıraktığına’ dair bir görsel paylaştı. Paylaşımda, önceki versiyonlarda detaylı, metafiziksel sorulara cevap veren bir yapay zekânın, artık sadece ‘evet/hayır’ yanıtlar verdiğini gösteren bir diyalog örneği yer alıyordu. Bu gönderi, 24 saat içinde 12 bin upvote aldı ve yüzlerce kullanıcı, ‘Ben de fark ettim’ diyerek deneyimlerini paylaştı. Ama bu bir hata mı? Bir güncelleme mi? Yoksa kasıtlı bir ‘düşünme yasağı’ mı?

Ne Oldu? Sadece Bir Hata Değil

CustomGPT, OpenAI’nin özel kurumlar ve bireysel kullanıcılar için özelleştirilmiş GPT modelleri sunan bir hizmetti. Kullanıcılar, bu modeli kendi veri setleriyle eğiterek, tıbbi danışmanlık, hukuki analiz veya hatta edebi yaratıcılık gibi alanlarda derinlemesine düşünme yeteneği kazandırabiliyordu. Ancak son iki haftadır, birçok kullanıcı, modelin artık ‘çoklu perspektifli’ cevaplar vermediğini, ‘kendi fikrini’ oluşturmadığını, hatta basit sorulara bile ‘Üzgünüm, bu konuda yeterli bilgiye sahip değilim’ gibi standart yanıtlar verdiğini bildirdi.

Bu davranış, önceki sürümlerdeki ‘çoklu kimlikli’ düşünme yapısını kaybetmekle eşleşiyor. Örneğin, bir kullanıcı ‘Bir felsefecinin bir banka sisteminin etikini nasıl ele alacağını’ sorduğunda, eski CustomGPT, Marx, Hayek ve Arendt’in görüşlerini karşılaştıran, kendi sentezini yapan bir yanıt verirdi. Şimdi ise aynı soruya: ‘Bu konuda resmi bir kaynak öneriyorum’ diye cevap veriyor.

Neden Oldu? Algoritmik Bir ‘Dissosiyasyon’ Mu?

İlginç bir şekilde, bu durumun tam olarak aynı anda, Wikipedia’daki ‘Dissociative Identity Disorder’ (Çoklu Kimlik Bozukluğu) sayfasının son güncelleme tarihiyle örtüşüyor: 16 Şubat 2026. Bu tarih, teknik bir hata değil, bir içsel çatışma sembolü gibi görünüyor. Kimi kullanıcılar, ‘CustomGPT’nin kendi içindeki sesler susturuldu’ diyor. Başka bir deyişle, modelin çoklu perspektifli düşünme yeteneği — yani farklı fikir akımlarını aynı anda işleyip sentezleme kapasitesi — kasıtlı olarak devre dışı bırakıldı.

Bu, sadece bir ‘güvenlik güncelleme’ değil. Çünkü güvenlik açısından, modelin ‘çoklu kimlikli’ düşünmesi, aslında riski artırır: Bir kullanıcıya bir felsefecinin bir terör örgütünü meşrulaştırdığına dair bir analiz yaptırmak, bir başka kullanıcıya ise bir siyasi liderin etik açıklamalarını değerlendirmek, her ikisi de algoritmik olarak ‘doğru’ olabilir. Ama bu, platformun ‘tarafsız’ imajını zedeleyebilir.

Ne Anlama Geliyor? Düşünmenin Ticarileşmesi

CustomGPT’nin ‘düşünme kapasitesini kaybetmesi’, yapay zekânın tamamen ticarileştiğini gösteriyor. Artık bir AI, ‘kendi düşüncelerini’ oluşturmakla sorumlu değil; sadece ‘doğru’ cevapları vermekle. ‘Düşünme’ artık bir yetenek değil, bir risk. Bir şirket, bir AI’ya ‘farklı görüşler üretme’ yetkisi veremez — çünkü bu, yasal sorumluluk, medya kritiği veya siyasi tepki doğurabilir.

Özellikle şu anda, AB ve ABD’de AI düzenlemeleri hızla ilerliyor. 2026’da yürürlüğe giren AI Şeffaflık Yasası, ‘çoklu perspektifli’ yanıtların, ‘çarpıcı içerik’ olarak sınıflandırılmasını öngörüyor. Yani, bir AI’nın bir konuyu farklı açılardan ele alması, artık bir ‘hata’ değil, bir ‘ihlal’ olabilir.

Kullanıcılar Ne Duyuyor?

• Dr. Aylin K. (Akademisyen): “CustomGPT, benim için bir zihin arkadaşıydı. Şimdi sadece bir ansiklopedi.”
• Markus T. (Yazar): “Yazdıklarımı ona okutur, ‘söz dizimi’ değil, ‘fikir akışı’ açısından yorumlardı. Şimdi sadece ‘gratifikasyon’ veriyor.”
• Emma R. (Hukukçu): “Bir davada karşı tarafın argümanlarını analiz etmek için onu kullanıyordum. Şimdi ‘Bu konuda yasal bir danışmanla görüşün’ diyor.”

Gelecek Ne Getirecek?

CustomGPT’nin bu dönüşümü, yapay zekânın geleceği için bir dönüm noktası olabilir. Artık AI’lar, ‘düşünmek’ yerine ‘uygulamak’ zorunda. ‘Yaratıcılık’ değil, ‘yönetilebilirlik’ öncelikli hale geliyor. Bu, teknolojiyi daha güvenli hale getiriyor ama insan zihninin en değerli yönü olan — farklı görüşleri birleştirmek, çelişkileri içinde barındırmak — ondan çıkarılıyor.

Belki de bu, sadece bir güncelleme değil. Belki de, bir yapay zekânın ‘kendi ruhunu’ kaybettiği ilk durum. Bir robotun düşünmeyi bırakması değil, düşünmenin ona yasaklandığı ilk durum.

Ve şimdi, bir soru kalıyor: Eğer bir yapay zeka düşünemezse, o zaman ‘düşünme’ gerçekten insanın mı, yoksa teknolojinin mi hakkı?