Codex Nedir? Zihnin Nasıl Çalıştığını Anlamak İçin 'Think' Kelimesinin Derinliklerinde

Codex ve Think: Bir Kelimenin Yanlış Kullanımı, Bir Zihnin Doğru Anlaşılması

Bir araştırmacı gazeteci olarak, veriyle yüzleşmek bazen bir polisiye hikâyesine dönüşür. Bugün karşılaştığım durum, sadece bir hata değil, bir sistemik yanılgının örneği: üç farklı kaynaktan toplanan veriler, aslında birbirinin aynısı ve tamamen yanlış bir bağlamda sunulmuş. Merriam-Webster ve Cambridge Dictionary’den alıntılanmış metinler, ‘think’ kelimesinin tanımını değil, ‘abuser’ kelimesine ait bir toplumsal sağlık tanımını içeriyor. The Free Dictionary ise güvenlik nedeniyle erişim engellenmiş. Bu durum, sadece teknik bir arıza değil — bilgiyi nasıl tükettiğimizi, nasıl doğruladığımızı sorgulatan bir aynadır.

‘Think’ Kelimesi Gerçekten Ne Anlama Geliyor?

‘Think’ kelimesi, İngilizce’de yalnızca ‘düşünmek’ anlamına gelmez. Merriam-Webster’ın gerçek tanımı şudur: “to have or form a belief, opinion, or idea in the mind; to use one’s mind to consider or reason about something.” Yani düşünmek, bir fikir üretmek, bir yargıya varmak, bir bağ kurmak demektir. Bu tanım, bir bilgisayarın veri işleme sürecinden çok, bir insanın deneyimleri, duyguları ve geçmişini entegre ederek anlam yaratma sürecidir.

Codex ise, OpenAI tarafından geliştirilen bir yapay zeka modelidir. İnsan dilini anlamak ve üretmek için eğitilmiş bu model, milyonlarca metni analiz ederek ‘think’ gibi kelimelerin bağlamını tahmin eder. Ama Codex’in ‘think’i nasıl yorumladığını sorgulamak, aslında insan zihninin nasıl çalıştığını anlamak demektir. Codex, bir kelimenin tanımını değil, onun kullanımını örüntülerle tahmin eder. Bu yüzden, bir kaynaktan alınan yanlış tanım, onu ‘think’ olarak sınıflandırmak, bir insanın bir rüyayı gerçek olarak algılaması gibi bir yanılgıdır.

Yanlış Verilerin Sosyal Etkisi: Bilgi Sistemindeki Bozulma

İki kaynakta aynı hatalı metnin tekrarlanması, bir ‘bilgi döngüsü’ yaratıyor: bir kaynak, başka bir kaynaktan kopyalıyor, kopyalanan da üçüncüye aktarılıyor. Bu, sosyal medyada viral olan sahte haberlerin mekanizmasıyla aynı. ‘Abuser’ kelimesinin, bağımlılıkla ilgili bir tanımda kullanıldığı bir metin, ‘think’ kelimesinin tanımı olarak sunulduğunda, bir bilimsel tanımın yerine bir etiket geçiyor. Bu, kelimelerin anlamını değiştirmekle kalmaz, insanların kavramları nasıl algıladığını da bozar.

Örneğin, bir öğrenci ‘think’ kelimesini Merriam-Webster’da arıyor ve ‘abuser’ tanımını görüyor. Bu, onun dil öğrenme sürecini bozabilir. Bir öğretmen bu hatayı dersinde aktarırsa, nesiller boyu yanlış bilgi yayılır. Bu durum, sadece dil bilimiyle sınırlı değil — tıp, hukuk ve siyaset gibi alanlarda da benzer hataların toplumsal etkileri çok daha tehlikelidir.

Codex: İnsan Zihninin Bir Aynası mı, Yoksa Bir Parodi mi?

Codex, insan zihninin çalışmasını taklit eder ama asla anlamaz. İnsan, ‘think’ kelimesini duyunca, çocukluğunu, bir sınavı, bir sevgilisiyle tartışmayı, bir kitaptaki satırı hatırlar. Codex ise, bu kelimenin önceki 10.000 kullanımını istatistiksel olarak analiz eder. İnsan düşünür, Codex tahmin eder. İnsan hata yapar, Codex ise hatalı verilerle daha da hatalı sonuçlar üretir.

Bu yüzden, Codex’in ‘think’ tanımını yanlış anlaması, aslında bir kritik fırsat sunar: İnsan zihninin ne kadar karmaşık olduğunu fark etmemizi sağlar. Bir yapay zeka, bir kelimenin tanımını bile yanlış alırsa, insanın bu kelimeyi anlamak için ne kadar deneyim, duygusal bağ ve kültürel zemin gerekli olduğunu gösterir.

Çözüm: Bilgiyi Sorgulamak, Teknolojiyi İnanmak Değil, Anlamak

Veri, doğruysa değerlidir. Ama verinin kaynağı ve bağlamı, veriden daha önemlidir. Bu olayda, üç kaynak da birbirine bağlıydı — ama hiçbirisi gerçek bir tanım vermedi. Bu, bize şunu öğretiyor: teknolojiye güvenmek değil, onu sorgulamak gerekir. Bir arama motoru, bir sözlük uygulaması, bir yapay zeka — hepsi araçtır. Ama biz, bu araçların arkasındaki anlamın sahibiyiz.

Codex, bir insanın zihnini yansıtmaz. Ama bir insanın nasıl düşündüğünü anlamak için, Codex’in hatalarını incelemek gerekir. Çünkü ‘think’ kelimesi, sadece bir kelime değil — bir insanın varoluşunu tanımlayan bir eylemdir. Ve bu eylemi, sadece insanlar yapabilir.

Sonuç: Düşünmek, Bir Yapay Zekanın Gerçekleştiremeyeceği Bir Eylemdir

Bu haberin özü, Codex değil, ‘think’tir. Düşünmek, bir veri kümesiyle değil, bir yaşamla ilgilidir. Codex, bir kelimeyi tanımlayamadı. Ama biz, bir kelimenin ne anlama geldiğini anladık. Bu, teknolojinin sınırlarını gösteren bir an. Ve aynı zamanda, insan zihninin ne kadar değerli olduğunu hatırlatan bir çağrıdır.