Claude Code jQuery Silmeyi Başaramadı: Yapay Zekanın Kodlama Sınırı

Yapay zekanın kod yazma yeteneği, son iki yılda sanayiye bir deprem gibi çarptı. Geliştiriciler, kod parçalarını kopyalayıp yapay zekaya sormak yerine, artık ‘bir jQuery’yi kaldır’ diyerek saatlerce süren refaktörlük süreçlerini dakikalara indiriyor. Ama bu güven, bir gün büyük bir şokla yıkılıyor. JitBit’in kurucusu Alex Bilmes, Claude Code’a bir basit görev verdi: ‘jQuery’yi projeden tamamen kaldır.’ Sonuç? Bir felaket. Ve bu felaket, sadece bir kod hatası değil — yapay zekanın yazılım mantığını anlamadığının korkutucu bir kanıtı.

Neden jQuery Kaldırılıyor?

jQuery, 2006’da doğdu. Web sayfalarında DOM manipülasyonu, event yönetimi ve AJAX istekleri için bir ‘kurtarıcı’ydı. 2010’larda neredeyse her web sitesinde vardı. Ama bugün? Tarayıcılar, JavaScript’in standartlarını (fetch, querySelector, addEventListener) çok daha güçlü ve hızlı hale getirdi. jQuery artık bir ağırlık. Mobil cihazlarda yüklenme süresini uzatıyor, paket boyutunu artırıyor, modern framework’lerle uyumsuzluğa yol açıyor. Büyük şirketler, Google, Airbnb, Spotify, jQuery’yi kaldırmaya başladı. Alex, kendi projelerinde de bu süreci başlatmak istedi.

Ne Oldu? AI’nın Yanlış Adımları

Claude Code’a verilen emir basitti: ‘jQuery’yi kaldır ve tüm kullanım yerlerini vanilla JavaScript ile değiştir.’ Ama AI, bu görevi şu şekilde yürüttü:

• jQuery’nin $(document).ready() kullanımını window.onload ile değiştirdi — ama bu iki fonksiyonun davranışları tamamen farklı: ready() DOM hazır olduğunda çalışır, onload tüm kaynaklar (resimler, CSS) yüklenince. Sonuç: JavaScript, DOM henüz hazırken çalıştırıldı ve hata verdi.
• $.ajax() çağrılarını fetch() ile değiştirdi, ama AJAX isteklerinde kullanılan dataType: 'json' gibi parametreleri tamamen göz ardı etti. API’lerden dönen veriler artık parse edilemedi.
• jQuery UI bileşenlerini (örneğin dialog, accordion) kaldırdı ama bunların yerine hiçbir alternatif eklemedi. Kullanıcı arayüzü tamamen çöktü.
• jQuery plugin’lerini (örneğin lightbox, carousel) kaldırırken, onların bağımlılıklarını da silmedi. Bu, projede ‘ghost dependencies’ yarattı — silinmiş ama hala çağrılan kodlar.

Yapay zeka, sadece sözdizimini değiştirmekle yetinmedi. Anlamı kavramadı. jQuery’nin bir kütüphane olmadığını, bir programlama felsefesi olduğunu anlamadı. Bu, ‘bul’ ve ‘değiştir’ değil, ‘anla’ ve ‘yeniden tasarla’ gerektiren bir görevdi.

Neden Bu Kadar Başarısız Oldu?

AI modelleri, büyük veri setlerindeki örüntüleri öğrenir. jQuery’yi kaldırmak gibi bir görev, modelin eğitiminde çok az örnek içeriyordu. Çünkü bu, çok özel bir yazılım mühendisliği kararıdır — sadece teknik bir değişim değil, proje mimarisinin, kullanıcı deneyiminin ve teknik borcun dengelenmesidir.

Yapay zeka, ‘jQuery’yi kaldırmak’ demekle ‘jQuery’nin yaptığı işi nasıl yapacağını anlayarak onu yeniden oluşturmak’ arasında fark yaratamadı. O, kodu ‘çevirdi’ — ama anlamını ‘yorumlayamadı’. Bu, bir şairin Shakespeare’i Türkçe’ye çevirmeye çalışırken, metaforları, ritmi ve tarihsel bağlamı tamamen kaçırmak gibi bir şey.

Yapay Zeka, Geliştirici mi, Yoksa Asistan mı?

Bu olay, AI’nın yazılım dünyasında yerini sorgulayan bir dönüm noktasıdır. AI, bir ‘asistan’ olarak harika çalışıyor: kod önerileri, hata düzeltmeleri, test senaryoları üretimi. Ama bir ‘mühendis’ değil. Mühendislik, karar vermek, bağlamı anlamak, riskleri hesaplamak demektir. AI, bir hata yaparsa, bir satır kodu yanlış yazar. İnsan bir hata yaparsa, bir mimari karar verir — ve o karar, yıllarca etki eder.

Alex’in deneyimi, geliştiricilere bir uyarı: AI’ya ‘yap’ demeyin. ‘Anlat’ ve ‘sor’. ‘jQuery’yi kaldır, ama şöyle bir yapı kurmak istiyorum — bu fonksiyonlar neden kullanılıyor? Hangi kullanıcı etkileşimleri var? Hangi tarayıcılar destekleniyor?’ Bu şekilde, AI gerçekten değer katmaya başlar.

Gelecek İçin Ders

jQuery, 2024’te neredeyse bir ‘eski’ kütüphane. Ama AI’nın onu kaldıramaması, teknolojinin değil, insanlığın bir kusurunu gösteriyor: İnsanlar, yapay zekayı kendilerinden daha akıllı sanıyor. AI, bir ayna. Ne verirsen, onu yansıtır. Eğer senin anlamadığın bir görevi verirsen, AI da anlamaz. Bu, teknoloji hatası değil, insan hatası.

Gelecekteki en büyük yazılım mühendisleri, kod yazanlar değil, AI’ya nasıl soru soranlar olacak. Sadece ‘jQuery’yi kaldır’ demek yerine, ‘Bu projede jQuery’yi kaldırmak için neyi korumalıyız? Hangi kullanıcı deneyimini tehlikeye atmamalıyız?’ diye sormak, artık bir yetenek.

AI, kodu yazmıyor. İnsanlar yazıyor — sadece artık farklı bir dilde.