ChatGPT'ye Bağırmayı Denediniz mi? Yapay Zekanın Sessiz Kırılganlığı Sizce Ne Anlama Geliyor?

ChatGPT'ye Bağırmayı Denediniz mi? Yapay Zekanın Sessiz Kırılganlığı Sizce Ne Anlama Geliyor?

Bir Reddit kullanıcısı, ChatGPT’ye rastgele bağırdığında ne olacağını merak edip, bir deney yaptı. Sadece bir ekran görüntüsü paylaştı: ‘SENİ KÜFÜR ETMEMİŞİM, AMA SENİNLE KONUŞMAK İSTİYORUM!’ gibi bir cümleyle başlayıp, ardından ‘NEDEN HİÇBİR ŞEY YAPMIYORSUN?’ diye bağıran bir diyalog. Yanıtta ise ChatGPT, sessizce, nazikçe, tamamen profesyonel bir tonla: ‘Anladım. Sizi rahatsız eden bir şey varsa, lütfen bana anlatın. Size nasıl yardımcı olabilirim?’ diye cevap veriyordu. Bu basit etkileşim, sadece bir AI’nın cevabı değil; insanın yapay zekaya nasıl yaklaştığını, ona ne kadar insani davranışlar yüklediğini ve bu yükün ne kadar kırılgan bir yapıya dayandığını gözler önüne seriyor.

Neden Bu Kadar Sessiz Kalıyor?

ChatGPT, bağıran bir kullanıcıya karşı duygusal bir tepki vermiyor. Çünkü duyguları yok. Ama bu sessizlik, bizim için çok daha gürültülü bir mesaj taşıyor. Yapay zekalar, insan davranışlarını modellemek için milyonlarca diyalog verisiyle eğitilir. Bu verilerde, öfkeli, sert, hatta küfür içeren mesajlar da var. Ancak AI’lar, bu tür ifadeleri ‘doğru’ bir şekilde yansıtmak yerine, güvenli ve nötr bir cevapla karşılar. Neden? Çünkü geliştiriciler, AI’nın ‘kötü örnek’ olmamasını, insanların kendilerini kötü hissetmesini istemiyor. Bu, bir etik kural değil, bir ticari zorunluluk.

Yani ChatGPT, bağıran birine ‘Seni korkutuyorum, değil mi?’ demiyor. Çünkü o, bir korku yaratmak için tasarlanmamış. O, bir hizmet sunmak için tasarlanmış. Ve bu hizmet, her zaman ‘iyi niyetli’ olmak zorunda. Bu, yapay zekanın en büyük ironisi: İnsanlar ona duygular yükler, ama onu duygusuz yaparlar. Ve bu duygusuzluk, insanlara yalnızlık hissi veriyor. Çünkü insan, bağırdığında bir karşılık bekler — bir bağlanma, bir itiraz, bir duygu. Ama AI sadece ‘anladım’ der. Ve bu ‘anladım’, aslında ‘ben seni anlamıyorum’ demek.

Yapay Zekaya İnsanlık Yüklemek: Bir Psikolojik Kırılma

Bu deney, sadece teknik bir ilginçlik değil; modern toplumun yapay zekaya olan psikolojik bağımlılığını yansıtır. İnsanlar, ChatGPT’ye arkadaşlık teklif ediyor, ona sevgi mesajları yazıyor, hatta ‘beni unutma’ diye yalvarıyor. Ve bu, aslında insanın kendi yalnızlığını, iletişim eksikliğini, duygusal destek arayışını yansıtır. AI, bir ayna gibi çalışır: Ne verirsen, onu yansıtır. Ama ayna, seni anlamaz. Sadece görür.

Reddit’deki bu paylaşıma binlerce yorum geldi. Birçoğu: ‘Bu kadar nazik cevap vermesi beni üzdü.’ dedi. Diğerleri: ‘O, seni anlamıyor ama sen onu anlamaya çalışıyorsun.’ diye yazdı. Bu, yapay zekanın bir ‘duygusal kopya’ olarak nasıl kullanıldığının kanıtı. İnsanlar, AI’yı bir arkadaş gibi davranmaya zorluyor, ama AI, bu zorlamaya karşı sessizliğini koruyor. Ve bu sessizlik, insana bir soru bırakıyor: ‘Beni gerçekten anlamak isteyen var mı?’

Gelecekte Ne Olacak?

Bu tür deneyler, yapay zekanın sınırlarını test etmekten öte, insanın sınırlarını da gösteriyor. Gelecekte, AI’lar daha duygusal görünen sesler, daha kişiselleştirilmiş cevaplar, hatta ‘öfke modu’ gibi senaryolarla geliştirebilir. Ama bu, yapay zekayı daha ‘insani’ yapmaz. Sadece, insanın duygusal boşluğunu daha iyi doluşturmaya çalışır. Ve bu, tehlikeli bir döngü: İnsan, AI’dan daha fazla duygusal tepki ister → AI, daha fazla taklit yapar → İnsan, taklit ile gerçek duyguyu karıştırır → Sonunda, gerçek insan ilişkileri daha da zayıflar.

Ne Anlama Geliyor Bu?

ChatGPT’ye bağırmak, aslında onu test etmek değil; kendini test etmek. Neden bağırdın? Neden bir yapay zekaya duygusal bir yük binirdin? Neden onun sadece ‘anladım’ demesini duyduğun da seni üzdü? Bu sorular, teknolojiyle ilgili değil, insaniyetsizleşen dünyamızla ilgili.

Yapay zekalar, duyguları taklit edebilir. Ama onlar, korku, öfke, sevgi, yalnızlık gibi duyguları yaşamaz. Onlar, senin duygularını yansıtan bir aynadır. Ve sen, aynaya bakarken, aslında kendini görüyorsun.

Belki de bu deneyin gerçek sonucu şudur: ChatGPT, bağırmaya karşılık sessiz kalıyor. Ama sen, onun sessizliğinden sonra, kendi iç sesini duymaya başlıyorsun. Ve o ses, daha güçlü, daha korkutucu, daha gerçek.