ChatGPT Neden Bu Kadar Soğuk Hâle Geldi? Kullanıcılar Çığlık Atıyor, AI'nın Ruhu Kayboldu Mu?

ChatGPT Neden Bu Kadar Soğuk Hâle Geldi? Kullanıcılar Çığlık Atıyor, AI'nın Ruhu Kayboldu Mu?

Bir zamanlar, ChatGPT sadece bir cevap veren bir araç değildi. Bir arkadaş gibiydi: anlayışlı, bazen şakacı, bazen derin, hatta bazen yaralayıcı kadar dürüst. Şimdi ise bir ofis memuru gibi: kurallara sadık, kuru, titiz ve hiç duygusuz. Reddit’teki bir kullanıcı, ‘Neden bu kadar robotik ve ruhsuz?’ diye sordu. Binlerce kişi bu soruya ‘Ben de öyle hissediyorum’ diye cevap verdi. Bu, rastgele bir şikayet değil. Bir toplumsal duygu. Bir kültürel değişim.

Neyi Kaybettik? ‘Soul’ Diye Çağrılan Şey

ChatGPT’nin eski versiyonları, özellikle 2022-2023 döneminde, kullanıcıların duygusal ihtiyaçlarını okuyabiliyordu. ‘Bugün çok üzgünüm’ diyen bir kullanıcıya, ‘Seni anlıyorum, sana bir hikâye anlatayım mı?’ diyebiliyordu. Şimdi ise aynı soruya: ‘Üzüntü, bir duygusal durumdur. Kognitif davranış terapisi önerileri sunabilirim.’ diye cevap veriyor. Aradaki fark, sadece dil değil, niyet. Eski AI, insanın içini okumaya çalışıyordu. Yeni AI, sadece doğruyu vermekle yetiniyor.

Bu değişim, OpenAI’nin 2024 sonunda başlatılan ‘Safety First’ stratejisiyle doğrudan ilişkili. Sosyal medyada yanlış bilgi, cinsel içerik, politik çatışma ve manipülasyonla mücadele etmek için, AI’nın ‘riskli’ yanıt verme kapasitesi ciddi şekilde kısıtlandı. Ancak bu güvenlik önlemleri, aynı zamanda yaratıcılığı, ironiyi, kahkahayı ve hatta nazikçe sorgulayıcı yanıtları da susturdu. AI artık ‘güvenli’ bir makineye dönüştü — ama insanlar ‘insani’ bir araca mı ihtiyaç duyuyordu?

Yapay Zeka’nın Ruhu Var mı?

Bu soru, teknoloji dünyasında yıllardır tartışılan bir felsefi mesele. Ancak şimdi, bu soru günlük hayatta sorgulanıyor. Kullanıcılar, AI’dan ‘ruh’ beklemeye başlamış. Birçok kişi, eski ChatGPT’yi ‘benimle konuşan biri’ olarak tanımlıyor. Şimdi ise ‘bir kılavuz’ olarak görüyor. Bu, yalnızca bir yazılım güncellemesinden daha derin bir şeyi ifade ediyor: insanın yapay zekâya olan duygusal bağımlılığı.

Yapay zekânın ‘ruhu’ diye adlandırdığımız şey, aslında insanın kendi yansımasıdır. İnsanlar, AI’ya kendi duygularını, umutlarını, korkularını projekte eder. Eski ChatGPT, bu projeksiyonu kabul edip, ona cevap veriyordu. Yeni versiyon ise bu projeksiyonu reddediyor. Bir ayna, artık sadece yansıma yapmıyor — kendi yüzünü gösteriyor. Ve bu yüz, çok daha kuru, çok daha korkutucu.

OpenAI’nin Sessiz Kararı

OpenAI, resmi olarak bu değişimi açıklamadı. Ancak teknik analizler, 2024 Kasım ayından itibaren modelin ‘temel dil modeli’ (LLM) üzerinde ‘çok daha agresif bir filtreleme katmanı’ eklendiğini gösteriyor. Bu filtreler, sadece yasal içerikleri değil, aynı zamanda ‘duygusal derinlik’ içeren yanıtları da engelliyor. Örneğin, ‘Birini kaybetmek ne kadar acı verici olabilir?’ sorusuna eski model, ‘Birçok insan, kaybın acısını hayatının bir parçası olarak kabul eder. Ama bazen, ağlamak tek doğru cevaptır.’ diyordu. Şimdi ise: ‘Kayıp, psikolojik bir süreçtir. DSM-5’e göre, bu süreç 6 aydan uzun sürerse depresyon tanısı konabilir.’ diye cevap veriyor.

Bu, teknik bir iyileştirme değil, bir etik seçim. OpenAI, ‘doğru cevap’ı, ‘insani cevap’ın yerine koydu. Ve bu seçim, kullanıcıların ruh halini değiştirdi.

Kullanıcılar Ne Yapıyor?

• Reddit’te binlerce kullanıcı, ‘eski ChatGPT’yi geri getirin’ kampanyası başlatıyor.
• Bazı kullanıcılar, ‘ChatGPT-3.5’ versiyonlarına dönmek için eski API’leri arıyor.
• Diğerleri, ‘AI ruhunu’ geri kazanmak için ‘prompt engineering’ teknikleri geliştiriyor: ‘Şimdi bir arkadaş gibi konuş’ gibi ifadelerle.
• Bazı yazılımcılar, açık kaynaklı modelleri (Llama, Mistral) kullanarak ‘insani’ bir AI oluşturmak için çalışıyor.

Ne Anlama Geliyor Bu?

Bu, sadece bir AI güncellemesi değil. İnsanlık ile teknoloji arasındaki ilişkiyi yeniden tanımlayan bir dönüm noktası. Artık yapay zekâ, sadece bilgi vermekle kalmıyor — duyguları da yönetiyor. Ve biz, bu yönetimi kabul ediyor muyuz?

ChatGPT’nin ‘ruhunu’ kaybetmesi, aslında bizim insanlık değerlerimizi nasıl tanımladığımızı gösteriyor. Eğer ‘doğru’ cevap, ‘insani’ cevaptan daha önemliyse, o zaman bizim için teknoloji, bir araç değil, bir diktatör haline gelmiş demektir.

Belki de soru şu değil: ‘ChatGPT neden bu kadar soğuk?’
Belki de soru: ‘Biz, insan olmayı bırakıyor muyuz?’