Bilgisayar Bilimi Bırakılıyor: Öğrenciler Nereye Kaçıyor ve Neden?

Geçen yıl, ABD’deki üniversitelerde bilgisayar bilimi bölümüne kayıt yapan öğrencilerin sayısı, 15 yılın en büyük düşüşünü yaşadı. Tech.Yahoo’a göre, 2024-2025 akademik yılında bu alanda kayıt oranları %22 düştü — bir önceki yıla göre neredeyse bir milyon öğrenci daha az. Bu sadece bir istatistik değil; bir toplumsal sinyal. Öğrenciler, kod yazmak yerine, kodun etkilerini yönetmeyi, teknolojiyi insan yaşamına entegre etmeyi ve hatta teknolojiden tamamen uzaklaşmayı tercih ediyor.

Neden Bilgisayar Bilimi Bırakılıyor?

Bu kaçışın arkasında, yalnızca iş bulma zorluğu değil, derin bir hayal kırıklığı yatıyor. 2010’ların sonunda, bilgisayar bilimi, ‘zenginlik kapısı’ olarak satıldı. Her öğrenci, Python öğrenirse Google’da çalışacakmış gibi düşünüldü. Ama şimdi, bu vaatlerin çoğunu gerçekleştiremeyen mezunlar, uzun saatler boyunca kod yazarken, işlerinin anlamını kaybediyor. LinkedIn verilerine göre, 2024’teki yazılım mühendisleri arasında %37’si, işlerinde yaratıcılık duygusunu kaybettiğini belirtti.

İkinci neden, iş dünyasının değişmesi. Artık şirketler, sadece kod yazanları değil, problem çözen, etik düşünüren ve insan davranışını anlayanları arıyor. Birçok öğrenci, yapay zeka mühendisliği yerine, psikoloji, eğitim veya hukuk gibi alanlara yöneliyor — çünkü bu disiplinler, teknolojinin etkilerini anlamak için gerekli olan insan odaklı becerileri veriyor.

Nereye Kaçıyorlar?

• Eğitim ve Psikoloji: Özellikle genç nesil, teknolojinin çocuklara ve gençlere olan etkilerini araştırmak için eğitim psikolojisi bölümüne yönleniyor. Stanford Üniversitesi’nde bu alandaki başvurular %41 arttı.
• Sürdürülebilirlik ve Çevre Bilimi: İklim krizi, teknolojiye olan güveni sarsıyor. California Üniversitesi’nde çevre mühendisliği bölümüne başvuru oranları, bilgisayar bilimi bölümünden daha yüksek hale geldi.
• Sanat ve Yaratıcı Teknoloji: “Teknolojiyi kullanarak hikaye anlatmak” yeni trend. Öğrenciler, VR sanatı, dijital belgesel yapımı ve oyun tasarımı gibi alanlara yöneliyor — kodu araç olarak görüyorlar, hedef olarak değil.
• Toplumsal Hizmet ve Kamu Yönetimi: Özellikle sosyal adalet konularına ilgi duyanlar, teknolojiyi hizmete sokan kurumlarla çalışmaya tercih ediyor. Harvard Kennedy Okulu’nda “Teknoloji ve Toplumsal Eşitsizlik” programı, en çok başvurulan yeni lisans programı haline geldi.

İş Dünyasının Yansımaları

Şirketler, bu trendi görmezden gelmiyor. Google ve Microsoft, artık “etik yapay zeka uzmanı” pozisyonları açıyor. Apple, yazılım mühendisleriyle birlikte “kullanıcı deneyimi etikçisi” işe alıyor. Bu, teknolojinin yalnızca yapımına değil, onun etik ve toplumsal boyutlarına da yatırım yapılması gerektiğini gösteriyor.

Öte yandan, bazı teknoloji firmaları hâlâ “kod yazan herkesi” işe almayı planlıyor. Bu yaklaşım, kısa vadede maliyet avantajı sağlasa da, uzun vadede kalıcı bir işgücü krizine yol açabilir. Çünkü gençler, yalnızca maaşla değil, anlamla da çalışmak istiyor.

Bu Değişim Ne Anlama Geliyor?

Bilgisayar biliminin düşüşü, teknolojinin “kutsal” statüsünün sonu değil, dönüşümüdür. Geçmişte teknoloji, insanı değiştirmek için kullanıldı. Şimdi, insan, teknolojiyi değiştirmek için kullanılıyor. Bu, teknolojiye olan güvenin sarsılması değil, daha olgun bir ilişkiye geçiş.

Gelecekteki liderler, sadece Python bilenler değil, etik sorular soranlar, insan davranışını anlayanlar ve teknolojiyi insan hizmetine sokanlar olacak. Üniversiteler, bu değişimi görmezden gelmeye devam ederse, mezunları kaybedecek. Ama bu değişimi anlayanlar, yeni bir eğitim modeli kuracak: kodlama derslerinin yanında, felsefe, psikoloji ve toplumsal sorumluluk dersleri zorunlu hale gelecek.

İşte bu, gerçek “great exodus” değil. Bu, teknolojinin insanlıkla yeniden buluşma sürecinin başlangıcı. Bilgisayar bilimi, artık tek başına kutsal bir alan değil. Onunla birlikte gelen değerler — adalet, empati, yaratıcılık — artık daha önemli. Öğrenciler, yalnızca bir meslek seçmiyorlar. Bir dünya seçiyorlar.